‘Bangkok Climate Action Week 2025’ เป็นเทศกาลประจำปีที่มอบความหวังให้คนรักสิ่งแวดล้อม จัดขึ้นเพื่อขับเคลื่อน Climate Action ชวนประชาชนมาสร้างอนาคตที่ปลอดภัยต่อสภาพภูมิอากาศ เช่นเดียวกับที่หลายเมืองในโลก อย่างลอนดอน นิวยอร์ก ก็จัดเทศกาลนี้มาหลายปีต่อเนื่อง

น้ำท่วม น้ำแล้ง คลื่นความร้อน ฝุ่นพิษ ดินถล่ม โรคระบาด ทุกอย่างล้วนโยงไปสู่ต้นตอปัญหาเดียวกัน นั่นคือการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ยิ่งเสพข่าวเหล่านี้มากเท่าไหร่ ยิ่งรู้สึกอนาคตริบหรี่

แต่เมื่อเราออกไปเจอผู้คนที่ไม่ยอมแพ้ คนที่กำลังคิด ทดลอง และลงมือทำเพื่อหาทางออก การได้อยู่ท่ามกลางคนเหล่านี้ ทำให้เราเห็นประกายความหวังยิ่งขึ้น

Bangkok Climate Action Week 2025 เป็นครั้งแรกที่งานนี้จัดที่ประเทศไทย ตั้งแต่วันที่ 28 กันยายน – 4 ตุลาคม พ.ศ. 2568 มีหน่วยงานร่วมจัดมากกว่า 200 กิจกรรมทั่วกรุงเทพฯ เปรียบเสมือน Design Week ที่เจาะเรื่องสิ่งแวดล้อม กลายเป็นการสร้าง ‘ระบบนิเวศของการลงมือทำ’ ที่จะเติบโตต่อไปทุกปี หากคุณผู้อ่าน The Cloud พร้อมเป็นส่วนหนึ่ง ก็ดูตารางกิจกรรมแยกเป็นรายวันหรือประเด็นที่สนใจได้ที่นี่

คอลัมน์ Take Me Out คัด 13 กิจกรรมทั่วกรุงเทพฯ ที่น่าสนใจมาให้เป็นน้ำจิ้มกัน 

กว่าจะมาถึงจุดนี้ โลกเราผ่านอะไรมาเยอะมาก มาถึงจุดพีกในช่วงยุคการผลิตแบบอุตสาหกรรมจากเชื้อเพลิงฟอสซิลที่เราปล่อยมลพิษและก๊าซเรือนกระจกจนโลกป่วย การจะเล่าเรื่องนี้ให้คนเข้าใจ ไม่ง่ายเลย

Climate Fresk คือเวิร์กช็อปที่พยายามเล่าเรื่องโลกผ่านการ์ดรูปภาพ สอนให้เราเข้าใจวิทยาศาสตร์พื้นฐานเบื้องหลังการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ภายในการเล่นไม่กี่ชั่วโมง เวิร์กช็อปนี้มีคนทั่วโลกกว่า 2 ล้านคนใน 167 ประเทศลองเล่น คนที่เคยลองแล้วรับประกันว่ากิจกรรมนี้ทั้งอึ้งและสนุก เพราะได้รู้ข้อมูลการเปลี่ยนแปลงเชิงลึกที่ไม่เคยมีใครเล่าแบบนี้มาก่อน 

ครั้งนี้พิเศษสุด ๆ เพราะทางสมาคมฝรั่งเศสจัดพร้อมกัน 3 กิจกรรม ทั้งภาษาไทย ภาษาอังกฤษ และสำหรับเด็ก-เยาวชนอายุ 10 – 14 ปี เหมาะกับทุกคนไม่ว่าจะเป็นมือใหม่หรือผู้เชี่ยวชาญ มาร่วมเรียนรู้และสนุกไปด้วยกัน 

นอกจากนี้ยังมีเวิร์กช็อป Biodiversity Collage ให้เห็นความเชื่อมโยงของความหลากหลายทางชีวภาพ และ Plastic Pollution Collage เรียนรู้ปัญหามลพิษจากพลาสติกทั้งระบบ ลงทะเบียนล่วงหน้าได้เลย ไม่มีค่าใช้จ่าย

หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร (BACC) คือหนึ่งในจุดแวะใหญ่ของทั้งสัปดาหนี้ ที่นี่เต็มไปด้วยงานเสวนา นิทรรศการ และกิจกรรม เราขอเริ่มที่นิทรรศการอินเทอร์แอคทีฟ ชื่อว่า ‘S.O.S. : SOUND OF SCORCHED EARTH – เสียงร้องของโลกรวน’ นำเสนอวิกฤตโลกรวนที่กระทบดิน น้ำ อากาศ และไฟฟ้าที่อยู่รอบตัว ให้เราได้ ‘ฟัง’ เสียงคร่ำครวญของโลกใกล้ชิดยิ่งขึ้น และชวนลองนึกต่อว่า ยังทำอะไรได้บ้างเพื่อชะลอหรือเยียวยาโลกใบนี้

นิทรรศการนี้เป็นการผสานชุดข้อมูลจากงานวิจัยครั้งใหญ่ของทั่วโลกและไทย มาเจอกับการออกแบบของ Syyeww จาก ZonZon.Studio ที่ใช้ภาพเคลื่อนไหวร่วมกับเสียงประกอบที่ออกแบบขึ้นใหม่โดย Beam Wong ศิลปินจัดวางและดีเจ มี Climate Action Wall ที่เปิดพื้นที่ให้ทุกคนร่วมแสดงความเห็นและจุดยืนต่อนโยบายโลกรวน แถมมีบอร์ดเกมให้เล่นอีกมากมาย

เรื่องบางเรื่อง ทำเราจุกอก น้ำตาไหล หายใจไม่ออก

เรื่องบางเรื่อง อาจเปลี่ยนพฤติกรรมเราไปตลอดกาล

เทศกาลภาพยนตร์ BKKCAW’s Film Screenings ชวนมองภาพของปัญหาสิ่งแวดล้อมไปด้วยกัน ผ่านสารคดี หนังสร้างสรรค์ และแอนิเมชันที่สร้างแรงบันดาลใจจากทั้งในและต่างประเทศ พร้อมพูดคุยถึงปัญหาและแนวทางแก้ไขร่วมกัน

เช่น SLAPP ภาพยนตร์สารคดีเข้มข้นโดย Greenpeace ประเทศไทย ที่เปิดโปง ‘การฟ้องปิดปาก’ นักปกป้องสิ่งแวดล้อมและประชาชนที่กล้าพูดเรื่องผลประโยชน์สาธารณะ หรือ Black Butterflies สารคดีแอนิเมชันนำเสนอเรื่องราวของผู้หญิงแกร่ง 3 คน จากต่างมุมโลกที่สูญเสียทุกอย่าง เพราะ Climate Change พร้อมสนทนาหลังการฉายในประเด็นผลกระทบต่อผู้หญิงและเด็ก

ลงทะเบียนล่วงหน้าและวอล์กอินได้ มารับบัตรก่อนเวลาเริ่มฉาย 30 นาที ผู้ที่มาก่อนมีสิทธิ์เลือกที่นั่งก่อน 

หนึ่งสิ่งที่เราทำได้เลย คือการส่งเสียงในเรื่องที่เราไม่อาจเพิกเฉย แต่เสียงจะออกไปอย่างมีพลัง ต้องอาศัยการเล่าเรื่องอยากมีชั้นเชิง 

ใน Bangkok Climate Action Week มีกิจกรรมจากบริษัทสื่อ Thai PBS ชวนคนเรียนรู้การทำงานของสื่อชั้นนำ มีงานฉายสารคดีในโรงหนังเล็ก ๆ และวงเสวนาที่น่าสนใจ นอกจากนี้ Thai PBS Podcast ยังชวนคนมาแชร์มุมมอง Climate Action เพื่อบันทึกเสียงจริงและออกอากาศเป็นรายการจริงด้วย

นิทรรศการ ‘Greencery ร้านสะดวก Act’ ก็น่าดู นี่คือร้านสะดวกซื้อแห่งแรกที่ไม่มีสินค้า แต่ให้ ‘ซื้อการกระทำ’ เพื่อช่วยโลกได้ง่าย ๆ เหมือนซื้อของใช้ประจำวัน โดยกลุ่มนักศึกษา Quality Lab ภายใต้โครงการ CDE Space คณะนิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยกรุงเทพ ด้วยการถ่ายทอดประเด็นปัญหาโลกร้อน ผ่านการนำเสนอด้วยเทคโนโลยีสื่อใหม่

ออกกลางแจ้งกันบ้าง ในงานมีกิจกรรมสำรวจขยะและสิ่งแวดล้อมล่องคลองฝั่งธนฯ ตามหาวิถีคนคลองที่เลือนรางไปตามกาลเวลา คลองหลายสายในฝั่งธนบุรียังมีความสำคัญทางประวัติศาสตร์ แต่วิถีชีวิตเกษตรกรรมดั้งเดิมกำลังที่ถูกท้าทายจากการพัฒนาอสังหาริมทรัพย์

การเดินทางโดยเรือไฟฟ้าที่ไม่ปล่อยมลพิษครั้งนี้ จะพาเราไปชมพื้นที่ธรรมชาติและเรียนรู้ระบบนิเวศริมคลองบางหลวงและคลองบางขุนเทียน หากเจอขยะก็ช่วยกันเก็บขึ้นมา เป็นหนึ่งในกิจกรรม Workshop Brand Audit รู้ลึกขยะพลาสติกและแหล่งที่มา พร้อมจัดทำข้อมูลขยะพลาสติกในคลองเพื่อส่งให้ #BreakFreeFromPlastic ในช่วงที่กรุงเทพมหานครกำลังร่วมทำข้อเสนอนโยบายรับผิดชอบมลพิษพลาสติกระดับโลก

นอกจากนี้ยังมีกิจกรรมเดินเมืองย่านตลาดพลู เจ้าของฉายา ‘เยาวราชฝั่งธนฯ’ และดูหนังในวันพฤหัสบดีที่ 4 ตุลาคม พ.ศ. 2568 ดูรายละเอียดเพิ่มเติมและค่าใช้จ่ายได้ที่ Facebook : Khaya coin Reward

อีกหนึ่งพื้นที่จัดงานใหญ่และจะมีกิจกรรมตลอดทั้งสัปดาห์คือสวนป่าเบญจกิติ มีทั้งดนตรี ศิลปะ ตลาดสีเขียว และมีเวทีสาธารณะให้ประชาชนร่วมออกแบบนโยบายอีกด้วย

แม้กิจกรรม Car Free Everyday 2025 เพิ่งจบไป แต่กรุงเทพมหานครก็ต่อยอดมาทำกิจกรรมชวนคนเปลี่ยนมุมมองที่มีต่อการเดินทางในเมือง จากผู้ได้รับผลกระทบ สู่การเป็นผู้ร่วมสร้างสรรค์อนาคตการเดินทาง โดยเฉพาะในช่วงเวลาที่อนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิกำลังจะปรับปรุงครั้งใหญ่ในรอบ 20 ปี ให้เป็นศูนย์กลางขนส่งไร้รอยต่อ

 นิทรรศการเล่นได้ ‘กรุงเทพฯ ลดติด’ มี 3 กิจกรรมให้ลองเล่น ได้แก่ เผชิญสถานการณ์จำลองเมื่อนโยบายใหม่ใกล้เกิดขึ้น ออกแบบรถเมล์ในฝันที่อยากขึ้นทุกวัน และทดลองกำหนดพื้นที่ เวลา ราคาสำหรับนโยบายค่าธรรมเนียมแก้ปัญหารถติดด้วยตัวเอง เพื่อช่วยกันทำให้ลดมลพิษในเมืองได้จริง

ใครมางานด้วยขนส่งสาธารณะ ต่อ Shuttle Bus ฟรีจาก BTS นานา และ MRT ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์

เราอยู่ได้เพียง 1 ชั่วอายุขัย แต่ต้นไม้ใหญ่ที่แข็งแรงยังจะอยู่ต่อไปอีกหลายร้อยปี

Arborist is Around คือกิจกรรมของ BIG Trees ชวนคนมองต้นไม้ใหญ่ว่ามีคุณค่าไม่ต่างจากโบราณสถานเก่าแก่ เชื่อมโยงเรากับรากในอดีต ยิ่งเมืองมีต้นไม้ใหญ่มาก ยิ่งน่าอยู่และอากาศสะอาด โชคดีที่เรามีรุกขกรช่วยดูแลต้นไม้อยู่ทั่วกรุงเทพฯ และมีหมอต้นไม้รักษาโรคพืชที่ซับซ้อน ฟื้นฟูต้นไม้ชราให้กลับมาสุขภาพดี แต่เรายังต้องการผู้คนอีกจำนวนมาก มาช่วยกันสอดส่อง ประเมินสุขภาพต้นไม้ ทำทะเบียนเบื้องต้นไปด้วยกัน

มาที่นี่คุณจะได้ฝึกตรวจสุขภาพต้นไม้ในสวนป่าเบญจกิตติ (ที่เพิ่งมีต้นจามจุรีถูกฟ้าผ่า) และหากเราเจอต้นไม้ป่วยในภายภาคหน้า ถ่ายภาพต้นไม้มาให้รุกขกรช่วยวิเคราะห์ปัญหาเบื้องต้นให้ได้ นอกจากนี้ ยังมีการสอนฟื้นฟูต้นไม้ด้วยเทคโนโลยีใหม่ ๆ ให้รักษาได้ทันก่อนต้องโค่นล้ม และ Biodiversity Walk ให้เมืองน่าอยู่ทั้งสำหรับคนและสิ่งมีชีวิตทุกชนิด

กิจกรรม ‘เมื่อคนท้องถิ่น คือกุญแจสู้โลกรวน’ ชวนคนเมืองทำความรู้จักบทบาทของคนท้องถิ่น ผู้พึ่งพิงและดูแลทรัพยากรธรรมชาติ ในยุคสมัยใหม่นี้ เครื่องมือทางวิทยาศาสตร์จะช่วยหนุนวิถีชีวิตและความรู้ดั้งเดิมของชุมชนได้อย่างไร ในงานนี้เต็มไปด้วยคนท้องถิ่นตัวจริงจากน่าน ตรัง และนักวิชาการอีกมากมาย มาคุยให้ฟังเรื่องการเปลี่ยนกลุ่มเปราะบางในชุมชนท้องถิ่นให้เป็นฮีโร่ เกษตรกรรมเพื่อการฟื้นฟู (Regenerative Agriculture) และการยกระดับป่าชุมชนเพื่อรับมือโลกรวน ซึ่งเราเคยเล่าถึงเรื่องป่าบุญเรืองที่คว้ารางวัลระดับโลกมาแล้ว 

นอกจากนี้ มีมินิเวิร์กช็อปการฟื้นฟูป่าด้วยพรรณไม้ท้องถิ่นและการสำรวจป่าชุมชน เช็กสุขภาพป่า และค้นหาความหลากหลายทางชีวภาพ รับจำนวนจำกัดเวิร์กช็อปละ 20 ท่าน 

ภาพ 1 ภาพ แทนคำพูดได้เป็นล้านคำ 

ไปเดินห้างก็สร้างแรงบันดาลใจได้ กับนิทรรศการภาพถ่าย Visualizing Climate Change ที่จะเล่าวินาทีของเหตุการณ์ตรงหน้าช่างภาพ ทั้งตอนลุยเข้าไปในไร่ข้าวโพด เดินเข้าไปในซูเปอร์มาร์เก็ต ดำน้ำลึกไปตามเก็บขยะ หรือหลงเข้าไปในพื้นที่ภัยพิบัติ

นิทรรศการนี้เกิดจากเวิร์กช็อป Visualizing the Climate Crisis นำโดยนักถ่ายภาพข่าวชาวดัตช์ Kadir van Lohuizen ร่วมด้วยผลงานจากช่างภาพในประเทศไทย กัมพูชา ลาว และเวียดนาม ที่สะท้อนว่าแม้จะต่างเขตแดน แต่ปัญหาที่เราเผชิญไม่ต่างกันเลย 

‘กินอะไรก็ได้’ กับ ‘เลือกกิน’ อาจส่งผลต่อโลกต่างกันลิบลับ ไปรู้จักเบื้องหลังของระบบอุตสาหกรรมการผลิตเนื้อสัตว์ว่ามีความเชื่อมโยงกับวิกฤตสภาพภูมิอากาศ สุขภาพของผู้คน สวัสดิภาพสัตว์ และสิ่งแวดล้อมอย่างไรบ้าง พิสูจน์ว่าฟาร์มอุตสาหกรรม = ตัวการโลกรวน จริงหรือไม่ โดยผู้เชี่ยวชาญทั้งจากองค์กรพิทักษ์สัตว์แห่งโลก, มูลนิธิชีววิถี (BIOTHAI Foundation), Sinergia Animal Thailand และ Climate Watch Thailan 

พบกับเกษตรกรจากโครงการ Farm Champion Model และร่วมเวิร์กช็อปออกแบบอนาคตของระบบอาหารไทย สวัสดิภาพสัตว์ และเกษตรนิเวศ ให้เข้าใจการเปลี่ยนผ่านระบบอาหารอย่างเป็นธรรม หลังจบงานเสวนาสบาย ๆ เชื่อว่าคุณจะเลือกกินมากขึ้น เพื่อไม่ให้สุขภาพคนไทยและสิ่งแวดล้อมต้องจ่ายแพงขึ้นในอนาคต

อีกสิ่งหนึ่งที่กรุงเทพมหานครมีเยอะไม่แพ้ใคร คือตึกสูง ซึ่งดาดฟ้าทั้งหลายมักถูกปล่อยให้สู้แดดไปเสียเปล่า ๆ แต่ไม่ใช่กับห้าง Center One ใจกลางอนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ มาร่วมทัวร์ Wastegetable Rooftop Farm ​เพื่อชมเกษตรบนดาดฟ้าเชิงหมุนเวียน (Circular Urban Farming) ที่นำขยะอาหารจากศูนย์อาหารกว่า 200 กิโลกรัมต่อวันมาทำเป็นปุ๋ยหมัก เพื่อปลูกผักอินทรีย์สดใหม่สำหรับครอบครัวรายได้น้อย

หรือใครที่กำลังหางาน หาโปรเจกต์ใหม่ ๆ มีการฝึกอบรมงานสีเขียวแก่ผู้ว่างงานและเยาวชน ช่วยลดการปล่อยคาร์บอนจากการขนส่งอาหาร ลดปริมาณขยะอินทรีย์ที่ถูกฝังกลบ และสร้างสายสัมพันธ์ในชุมชนให้แข็งแรงขึ้น โครงการนี้เกิดขึ้นมาตั้งแต่ พ.ศ. 2553 เรียกได้ว่ามาก่อนกาล แต่ก็ยังปลูกผักปลอดภัยให้เราได้ทานกันจนถึงทุกวันนี้

ชายคนหนึ่งเคยใช้ชีวิตไม่ต่างจากเรา สั่งซื้อสินค้าออนไลน์ในช่วงการแพร่ระบาดของโควิด-19 แต่เขากลับไม่ทิ้งทุกอย่างไป แล้วสร้างสรรค์เป็นงานศิลปะและเฟอร์นิเจอร์จากบรรจุภัณฑ์เหลือใช้ 

ผศ.เอกรัตน์ วงษ์จริต ศิลปินศิลปาธร สาขาการออกแบบเชิงสร้างสรรค์ ทำงานที่สะท้อนความไม่ยั่งยืนของโลก ขยะของวันนี้อาจกลายเป็นสิ่งล้ำค่าในวันหน้า และเชื้อเชิญให้หันกลับมาทบทวนความสัมพันธ์ระหว่างตัวเรากับสิ่งของที่ทิ้งให้โลกนี้ไว้ภายหลัง

ผลงานศิลปะที่ผลิตจากโบราณวัตถุแห่งโลกอนาคตจัดแสดงทั่วพื้นที่สยามสมาคม ในพระบรมราชูปถัมภ์ ตั้งแต่หอประชุมจนถึงห้องสมุด เคียงข้างศิลปวัตถุและโบราณวัตถุในโลกปัจจุบัน 

หลังจากเราไปมาทั่วกรุงเทพฯ กลับมาเพื่อนบ้านหลังออฟฟิศ The Cloud ยังมีชุมชนริมทางรถไฟที่ตั้งอยู่ในซอกหลืบของมหานครใหญ่ แออัดไปด้วยบ้านเรือนมาตั้งแต่ 60 – 70 ปีก่อน หรือที่เราเรียกรวม ๆ ว่า ‘ชุมชนคลองเตย’ 

ท่ามกลางเงื่อนไขและข้อจำกัดมากมายของคนตัวเล็ก ๆ ชาวชุมชนริมทางรถไฟเลือกดูแลรักษาพื้นที่อยู่อาศัยจากจุดที่เล็กที่สุดอย่างขยะครัวเรือน ชวนทุกหลังคาเรือนแยกขยะ พร้อมจัดตั้งธนาคารขยะ แลกเป็นของใช้ที่จำเป็นจริง ๆ ทั้งชุมชนทำมากว่า 10 ปี จนตอนนี้กลายเป็นชุมชนต้นแบบ Zero Waste ขั้นต่อไป พื้นที่ชีวิตของคนจนเมืองจะถูกเนรมิตให้กลายเป็นเทศกาลศิลปะสุดรักษ์โลกบนพื้นที่ใต้ทางด่วน 

นอกจากนี้ เราอยากชวนส่งท้าย Bangkok Climate Action Week 2025 ไปกับเสียงดนตรีจากการแสดงของเด็กและเยาวชนในพื้นที่ เดินเล่นศึกษาโชว์เคสการจัดการขยะในชุมชนแออัด และร่วมออกแบบลานเล่นจากสิ่งของในชุมชน

ติดตามรายละเอียดกิจกรรมได้ที่ Facebook : Bangkok Climate Action Week