13 สิงหาคม 2024
1 K

เวลาเดินทางไปยังที่ใดก็ตามที่ชอบ เรามักจะพูดว่า ไว้ค่อยมาใหม่ นับวันจุดที่เราอยากไปซ้ำก็เริ่มกองเป็นรายชื่อยาวพอ ๆ กับจุดใหม่ที่เราไม่เคยไป 

ที่ไหนคือจุดดำน้ำที่ดีที่สุด เป็นคำถามที่ถูกถามบ่อย แต่เราไม่เคยตอบได้เลย ทุกจุดดำน้ำมีเสน่ห์และความมหัศจรรย์แตกต่างกันไป และบางวันอาจจะพิเศษมากกว่าวันอื่นก็ได้ เราเลยกลับไปดำน้ำซ้ำที่จุดเดิม ๆ ได้ไม่มีเบื่อ

ในโลกของคนถ่ายภาพมาโครใต้น้ำ มีกุ้งมังกรจิ๋ว (Dragon Shrimp) ซึ่งถือว่าเป็นของหายากที่หลายคนตามหากัน ชื่อกุ้งมังกรอาจทำให้คนส่วนใหญ่นึกไปถึงกุ้งตัวโตที่คุ้นตาในร้านซีฟู้ด แต่มันเป็นคนละชนิดกัน หน้าตาและขนาดก็ต่างกันลิบลับ กุ้งมังกรจิ๋วยังไม่มีชื่อทางการภาษาไทย เพราะไม่เคยมีใครพบเจอในไทย 

 กุ้งมังกรจิ๋วที่ไม่เคยมีคนพบเจอในไทย โผล่มาเซอร์ไพรส์เราในวันพิเศษวันหนึ่งที่จุดดำน้ำในหมู่เกาะสิมิลันของไทย
เราเคยเจอกุ้งมังกรจิ๋วครั้งหนึ่งที่ช่องแคบเลมเบห์ ประเทศอินโดนีเซีย ที่อยู่อาศัยของมันเป็นปะการังดำชนิดที่พบเจอได้ในไทย ซึ่งมีอยู่ทั้งฝั่งอันดามันและฝั่งอ่าวไทย

จุดดำน้ำที่ชื่อว่า West of Eden อยู่ในหมู่เกาะสิมิลันทางฝั่งอันดามันของไทย เป็นจุดที่เรือทุกลำต้องแวะไป เราลงดำน้ำที่มาแล้วหลายสิบครั้ง จำหิน จำปะการังได้หลายตัว 

ก่อนเข้ากำแพงหินซึ่งเป็นจุดหลักที่ทุกคนว่ายผ่าน มีปะการังดำตัวเล็ก ๆ ปักอยู่บนพื้นทราย วันนี้เราหันไปเห็นกุ้งตัวจิ๋วแอบอยู่ พอเข้าไปดูใกล้ ๆ ถึงพบว่าคือกุ้งมังกรจิ๋วที่ไม่เคยมีใครเจอในไทย!

ไม่เห็นไม่ได้หมายความว่าไม่มีอยู่ ถ้าเลิกมองหาเราก็จะเลิกมองเห็น เราจึงไม่เคยเบื่อที่จะดำซ้ำในจุดเดิม ๆ เพื่อมองหาสิ่งที่ซ่อนอยู่

ตั้งแต่อ่านเรื่องปูที่อาศัยอยู่ในช่องทวารของหอยเม่น ก็ทำให้เราหมกมุ่นกับการตามหาเพื่อถ่ายภาพมาเล่าเรื่อง

มันกลายเป็นนิสัยตั้งแต่เมื่อไหร่ก็ไม่รู้ที่เมื่อว่ายผ่านหอยเม่น เราจะเหลือบตาไปที่จุดกลมด้านบนซึ่งคือส่วนก้นของมันเพื่อมองหาปู พอเริ่มมองบ่อยเข้า เราก็จินตนาการถึงภาพถ่ายที่อยากได้จากปูและหอยเม่น

ปูในช่องทวารของหอยเม่นที่โผล่มาให้เห็นแค่เพียงก้าม

หลายครั้งที่เราเจอปูชนิดนี้ แต่มันโผล่ออกมาให้เห็นแค่ก้าม ดูแทบไม่ออกด้วยซ้ำว่าเป็นปู ของจริงตรงหน้าไม่ได้ใกล้เคียงกับภาพในหัวที่อยากได้เลยสักนิด

จนวันนี้ถึงแม้จะได้รูปปูในก้นหอยเม่นมาสะสมไว้บ้างแล้ว แต่เราก็ยังไม่หยุดมองหา เพราะหวังว่าวันหนึ่งจะได้ภาพแบบที่จินตนาการไว้

เราเคยได้ยินช่างภาพคนหนึ่งพูดว่า เขาไม่ถ่ายรูปสัตว์ชนิดหนึ่งอีกต่อไปแล้ว เพราะเขาได้ภาพที่ดีที่สุดของมันไปแล้ว ส่วนช่างภาพอีกคนกล่าวว่า ถ้าหากเขาถ่ายภาพสัตว์ตัวหนึ่งได้สวยงามแล้ว เขาจะลองมองหามุมที่แตกต่าง เทคนิคการถ่ายที่แตกต่าง เพื่อผลลัพธ์ที่ต่างออกไป

ถ้าหากว่าเราได้ภาพปูกับหอยเม่นตามที่จินตนาการไว้แล้ว จะหยุดมองหามันไหม วันนี้เรายังให้คำตอบไม่ได้ เพราะขั้นแรกคือต้องก้าวไปให้ถึงภาพที่ได้ดั่งใจเสียก่อน 

ปูกับหอยเม่นที่เห็นเป็นปู แต่ไม่เห็นว่าอยู่ในช่องทวาร

ไม่นานมานี้เรากลับมาเล่นเกม Super Mario อีกครั้ง หลังจากไม่ได้เล่นมาเป็นสิบปี

เกมซีรีส์ใหม่นี้สีสวย ตัวละครน่ารัก แต่พอไม่ได้เล่นมาหลายปี เราก็ทำตัวละครตายอยู่เรื่อย ๆ ตกเขาบ้าง กระโดดแล้วชนตัวร้ายบ้าง มีอยู่ช่วงหนึ่งต้องกระโดดผ่านเส้นทางอันตรายที่ต้องกะจังหวะให้ดีต่อเนื่องกันเป็นทางยาว เราตายไปหลายสิบครั้ง แต่ละครั้งก็เขยิบเข้าใกล้จุดหมายขึ้นเรื่อย ๆ สำหรับคนที่ทักษะไม่ดี สิ่งสำคัญคือห้ามยอมแพ้

หลายคนรู้ว่าเราชอบถ่ายภาพมาโคร เวลาดำน้ำเล่น เลนส์ที่เลือกใช้ก็มักจะเป็นเลนส์มาโคร สาเหตุส่วนหนึ่งเป็นเพราะไม่ถนัดการจัดองค์ประกอบภาพมุมกว้าง ไม่รู้ว่าจะวางกรอบภาพอย่างไรให้ภาพดูสวย ถ้าทริปไหนใส่เลนส์มุมกว้าง ทริปนั้นจะไม่ค่อยได้ภาพที่ใช้งานได้สักเท่าไหร่ เราไม่ค่อยชอบภาพมุมกว้างของตัวเอง

2 – 3 ปีหลังมานี้เราบังคับตัวเองให้ใส่เลนส์มุมกว้างเยอะกว่าเลนส์มาโคร ถึงแม้จะยังไม่ใกล้เคียงกับจุดที่พอใจ แต่ก็คิดว่าเราพัฒนาขึ้นเมื่อไม่ยอมแพ้ และมีภาพมุมกว้างของตัวเองที่ชอบเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ

ภาพมุมกว้างที่เราชอบ ได้มาหลังจากพยายามบังคับให้ตัวเองถ่ายมุมกว้างมากขึ้น

เราจ่ายเงินซื้อทริปไปดำน้ำแบบ Blackwater ซึ่งคือการดำน้ำตอนกลางคืนแบบที่ล่องลอยไปกับกระแสน้ำ เพื่อรอดูแพลงก์ตอนและสิ่งมีชีวิตที่ไม่ค่อยได้พบเจอตามแนวปะการัง

เราดำน้ำแบบนี้มาก็หลายครั้ง พกกล้องติดตัวไปทุกครั้ง บางครั้งก็เจอตัวประหลาดที่อยากถ่ายรูปเก็บไว้มาก ๆ แต่ก็ทำไม่สำเร็จ ทุกครั้งที่กดไล่ดูภาพที่เรากดพลาด นอกจากความเสียดายที่ถ่ายรูปไม่ได้ มันยังสอนเราให้เรียนรู้ว่าเราพลาดเพราะอะไร 

ภาพฉลามหัวค้อนที่พยายามถ่ายหลายครั้ง เพราะอยากให้เห็นเฉพาะเงาเป็นรูปทรงค้อน

ในการแข่งขันกีฬาโอลิมปิก เราชอบดูกีฬาปีนหน้าผามาก โดยเฉพาะการแข่งประเภท Boulder หน้าผาเซตอัปโดยที่นักกีฬาไม่ได้เห็นก่อน เมื่อนักกีฬาออกมาปีนก็จะมีเวลาจำกัดในแต่ละรอบ เป้าหมายคือต้องเคลื่อนที่จากจุดเริ่มต้นไปให้ถึงหินก้อนสุดท้าย

เส้นทางของการแข่งประเภท Boulder ไม่ยาว แต่บางครั้งยากมาก เรานั่งดูนักกีฬาหล่นลงมากลางทางแล้วกลับไปเริ่มต้นใหม่วนไปหลายรอบ แต่ละรอบทดลองเปลี่ยนวิธีการเพื่อให้ผ่านจุดที่พลาดก่อนหน้านี้ ลองเปิดโอกาสให้ตัวเองได้ผิดพลาดเพื่อพัฒนาเป็นสิ่งที่แตกต่างจากเดิม

หมึกและหวีวุ้นที่ถ่ายได้ในการดำน้ำแบบ Blackwater รอบล่าสุด

ในระหว่างนั้น เราเห็นความสำเร็จของนักกีฬา เห็นความล้มเหลวของพวกเขา เห็นความพยายามที่จะทำให้สำเร็จ ความพยายามในเวลาของการแข่งขันไม่ใช่ความพยายามทั้งหมดที่พวกเขามี เรามักจะลืมไปว่าก่อนหน้าที่จะมาถึงวันแข่งขัน พวกเขาผ่านการทำสกิลล์เดิมซ้ำ ๆ วนไปมากมายมหาศาล เพื่อที่จะทำให้สำเร็จในวันนี้

ตัวอ่อนของหนอนท่อชนิดหนึ่งที่พบระหว่างการดำน้ำแบบ Blackwater

การดำน้ำแบบ Blackwater รอบล่าสุด มีนักดำน้ำหลายคนบนเรือดูรูปที่เราถ่ายมาแล้วสงสัยว่าถ่ายได้อย่างไร ไม่มีใครได้เห็นจำนวนภาพที่เราคัดทิ้งไป ไม่มีใครรู้ว่ากว่าจะมาเป็นภาพที่โพสต์ขึ้นบนโซเชียลมีเดีย 1 ใบ ผ่านความผิดพลาดมามากเท่าไหร่ ไม่มีใครมองเห็นจำนวนปีของประสบการณ์ที่อยู่หลังภาพนั้น ทุกคนมองเห็นแค่ชั่วขณะที่เราเลือกมาแสดงให้ดู

ทากทะเลตัวใสและแบนแอบซ่อนอยู่ระหว่างร่องของปะการัง ทากชนิดนี้เป็นความท้าทายที่อยากจะถ่ายให้เห็นตัวชัดและเข้าใจได้ว่ามันอยู่ยังไง ซึ่งทุกวันนี้ยังทำไม่สำเร็จ (ในภาพนี้มีทากจริง ๆ นะ)

Writer & Photographer

ชุตินันท์ โมรา

ช่างภาพ/วิดีโอใต้น้ำมือรางวัลระดับเอเชีย ที่เห็นความเปลี่ยนแปลงของโลกใต้น้ำทั้งในและนอกประเทศมากว่า 17 ปี ทำหนังสือดำน้ำระดับนานาชาติหลายเล่ม เป็นทีมวิดีโอใต้น้ำและคนเบื้องหลังสารคดีและโฆษณาหลายตัว นอกจากนี้ยังเป็นแอดมินเพจ digitalay