Never sacrifice three things: Your family, your heart, and your dignity.

แต่ก็คงต้องมีวันที่เราอยากตัดบางคนในครอบครัวออกไป เมื่อเขาหรือเธอบกพร่องในบทบาทหน้าที่ เพราะ ‘คนของครอบครัว’ วัดกันด้วยพฤติกรรมหาใช่ด้วยสายเลือดไม่

ยิ่งถ้าบางคนนั้นเป็นพ่อที่นอกใจแม่ พูดจาหักหน้าลูก และขโมยของลูกหน้าตาเฉย

นายรอยัล เทนเน็นบัม แสดงโดย Gene Hackman มีพฤติกรรมที่กล่าวมานั้นครบถ้วน เขาจึงเป็นผู้ชายที่ถูกเมียเฉดหัวให้ออกจากบ้าน ถูกถอนใบอนุญาตเป็นทนายความเพราะขโมยพันธบัตรในตู้เซฟของลูก โดยอ้างว่าลูกทำธุรกิจขณะยังเป็นเยาวชนในปกครอง ติดคุกนิดหน่อย แต่ที่หนักสุดคือลูกทั้ง 3 คนไม่นับถือ และหลานก็ไม่แน่ใจว่าจะเรียกปู่ได้มั้ย

รอยัลทำให้ตัวเองเป็นคนที่ ‘บกพร่อง’ ในหน้าที่ต่อครอบครัว 

แต่เพราะรอยัลเป็นชายแทร่เกินกว่าจะสลดในทันที เขาใช้เวลาลอยชายอยู่นอกบ้านถึง 17 ปีจนกระทั่งถังแตก จึงทำทรงเสือสำนึกกลับไปหานางเอเธอลีน ภรรยาที่ยังไม่ได้หย่าขาดกันเป็นลายลักษณ์อักษร และบอกเธอว่า “I want my family back.” ซึ่งแน่นอนอยู่แล้ว ผู้หญิงสติดีคนไหนก็ต้องตอบว่า ไม่มีทางค่ะ ฉันเสียใจ มันสายไปแล้ว โฮ่ะ โฮ่ะ โฮ่ะ – ฉันหัวเราะ แต่เพราะรอยัลรู้ดีว่าภรรยาเป็นคนมีเมตตากรุณาขนาดอุปการะเด็กหญิงคนหนึ่งเป็นลูกบุญธรรม เขาจึงตีหน้าเศร้าเล่าความเท็จ ที่รัก ผมกำลังจะตาย ผมป่วยเหมือนหมา หมอบอกว่าผมจะอยู่ได้อีก 6 สัปดาห์เท่านั้น!

รอยัลมีภารกิจเติมตัวเองกลับเข้าไปในช่องว่างของบ้าน โดยใช้ความกะล่อนและลีลาตลกหน้าตายเรียกคะแนนจากสมาชิกบ้าน แต่เฮลโหล รอยัลเอ๊ย นายหายไปสนุกคนเดียวตั้ง 17 ปีเนี่ยนะ นายจึงต้องรับมือกับอุปสรรคทั้งเมียที่กำลังพิจารณาปลูกต้นรักใหม่กับชายอื่นที่มีหน้าที่การงานรุ่งโรจน์ และลูก ๆ ที่ขณะนี้ต่างก็เติบโต มีทั้งปัญหาของตัวเองที่ต้องแก้จนต้องกลับเข้ามาอยู่บ้านเหมือนกัน ซ้ำยังมีแผลใจที่นายกรีดไว้ตั้งแต่เด็ก กลายเป็นแผลเป็นติดมาจนถึงวันนี้ พวกเขาเจ็บเกินกว่าจะแสร้งทำหน้าชื่นยื่นมือรับนายเข้ามาในใจอีกครั้ง 

เหนื่อยหน่อยนะรอยัล ภารกิจนี้ 

แต่รอยัลก็ยังตาดีพอที่จะมองเห็นช่องว่างที่เขาเข้าไปเติมได้ คือช่องหมาและช่องเด็ก – เจ้าสิ่งมีชีวิตที่ไร้เดียงสาจนไม่ตัดสินเขาจากอดีตแต่ให้คุณค่ากับปัจจุบัน 

วีรกรรมคุณปู่แอบพาหลานไปทำอะไรเวร ๆ ในหนังเรื่อง The Royal Tenenbaums ทำให้รอยัลได้คะแนนจากคนดูไปเต็ม ๆ 

หนังเล่าเรื่องให้คนดูได้ขำในครึ่งเรื่องแรก แล้วไปขื่นขมในครึ่งเรื่องหลัง

 The Royal Tenenbaums (เดอะ รอยัล เทนเน็นบัมส์) มีชื่อไทยที่ตั้งเอาขำว่า ‘ครอบครัวสติบวม’ ด้วยเพราะหนังอยู่ในแนว Comedy-drama แต่หากใครได้ดูหนังเรื่องนี้จบ ก็จะรู้ว่าสมาชิกแต่ละคนในครอบครัวนี้ล้วนมีสติดี ตัวแม่คือดีที่สุดทั้งสติและปัญญา ลูกทั้ง 3 คนมีอัจฉริยภาพและสร้างตัวได้ตั้งแต่อายุน้อย แม้ในจังหวะชีวิตกว่าจะเป็นผู้ใหญ่ พวกเขาก็ทำอะไรเบียว ๆ ถึงเบี้ยว ๆ แต่เราก็จะรู้ว่าเขามีเหตุผลของเขา 

สิ่งที่เหมือนกัน คือทุกคนต้องการความช่วยเหลือ แต่ไม่กล้าร้องขอ 

อีตาตัวพ่อนี่แหละต้องการความช่วยเหลือที่สุด ถึงขนาดโกหกว่าตัวเองเป็นมะเร็งจะตาย (เพื่อจะได้เข้ามามีที่อยู่ ที่กิน ที่นอน ฟรี) แต่แล้วก็กล้าเปลือยใจบอกเจ้าหลานแฝดว่า “I like to have a relationship.”

การแสดงที่ยอดเยี่ยมของ Gene Hackman และบทที่สนุกแปลกใหม่โดย Wes Anderson กับ Owen Wilson (ได้ข่าวว่าใช้เวลาเขียนกันถึง 2 ปี) ทำให้หนังเรื่องนี้ได้รางวัลลูกโลกทองคำปี 2001 สาขานักแสดงนำชายยอดเยี่ยม และเข้าชิงบทยอดเยี่ยม เป็นหนังสร้างชื่อยุคแรกของผู้กำกับ Wes Anderson ที่มีสไตล์การใช้ภาพเป็นเอกลักษณ์ บันดาลใจบรรดาผู้กำกับสายอาร์ตในประเทศไทยให้หยิบยืมมาใช้ในงานโฆษณากันยกใหญ่ 

สำหรับฉัน ในการดูครั้งแรกจากแผ่น DVD ก็รู้สึกทึ่งใจเพลินตากับอาร์ตแหละ ทั้งมวลภาพและศิลปะการเลือก Soundtrack แต่ที่ได้มากกว่าคือติดตามวิธีการเล่าเรื่อง คล้ายว่าฉันกำลังได้อ่านนิยาย มีการแบ่งเป็น Chapter เล่า Background ตัวละครสำคัญ การแสดงของนักแสดงกลุ่มที่คัดมาเพื่อทำทีตลกหน้าตาย แต่ชกเราอย่างแรงหลายหมัดเมื่อถึงเรื่องความสัมพันธ์ ซึ่งเป็นทรัพยากรสำคัญของการมีชีวิต และทำให้ฉันติดตามผลงานของเขาต่อมาอีกแทบทุกเรื่อง แล้วก็ยืนยันว่า ไอ้ที่เอาฉันอยู่หมัดน่ะ ไม่ใช่สไตล์ภาพที่เป็นเปลือกหรอก แต่คือแก่นมนุษย์ผู้ใหญ่ที่ไม่ฟังก์ชันนี่แหละ

เป็นมนุษย์ผู้ใหญ่น่ะ เจ็บปวดก็โวยวายไม่ได้เหมือนวัยรุ่นและคนหนุ่มสาว ซ้ำยังเหนื่อยเหลือเกินที่ต้องแสดงตนว่ามีฟังก์ชันเสมอ จะตะโกนร้องขอความช่วยเหลือก็กลัวว่าจะเสียทรงผู้ใหญ่ เฮ้อ ช่างเป็นเรื่องที่เข้าถึงฉันง่ายและรู้สึกเชื่อมโยงได้

 The Royal Tenenbaums คือหนังขึ้นหิ้งของฉันที่ดูซ้ำ และดีใจที่ 25 ปีต่อมาหนังเรื่องนี้ของผู้กำกับคนนี้มาลงใน Netflix เพราะทั้งเครื่องเล่นและแผ่น DVD เจ๊งไปแล้ว พอได้ดูอีก ศึกษาตัวละครและโครงสร้างบทซ้ำ ก็ยืนยันว่าต้องมาเชียร์ เผื่อจะมีแนวร่วมคนเห็นใจผู้ใหญ่พัง ๆ และอาจจะยังอยากเติมใครในช่องว่างด้วยการให้อภัย

เพราะพรุ่งนี้ฉันและคุณอาจตาย วันนี้เราจึงเลือกเติมได้แค่บางช่อง 

แล้วเราก็ต้องยอมรับว่า แม้ทำดีที่สุดแล้วอาจจะดีไม่พอ  

รับชม The Royal Tenenbaums ได้ที่ Netflix

หมายเหตุ

The Royal Tenenbaums และ The Grand Budapest Hotel ติดอันดับ 2 ใน 100 ภาพยนตร์ยอดเยี่ยมแห่งศตวรรษที่ 21 จัดโดยThe New York Times ด้วยผลโหวตจากผู้กำกับ นักแสดง และคนมีชื่อเสียงในวงการภาพยนตร์