ใคร ๆ ก็ชอบไม้ผล

เราเป็นเด็กบ้านสวนที่มีโอกาสเก็บผลไม้จากต้นกิน เราตื่นเต้นทุกครั้งเวลาเห็นต้นไม้ออกลูก และยิ่งตื่นเต้นขึ้นไปอีกเมื่อได้เก็บผลไม้จากต้นด้วยมือตัวเองเอามากิน มันเป็นความรู้สึกที่การซื้อผลไม้กินให้ไม่ได้ ถึงบางต้นจะออกลูกแค่ปีละครั้ง แต่ก็คุ้มค่าที่จะรอคอย 

ช่วงโควิด-19 ที่ออกไปไหนไม่ได้ เรามีผลไม้ในสวน อย่างน้อยก็ยังมีผลไม้กินให้อิ่มท้องและมีความสุขได้ บางทีเราอาจจะเริ่มแก่ก็ได้ เพราะคนแก่ชอบปลูกไม้ผล เมื่อก่อนเราชอบปลูกไม้ประดับแปลก ๆ แต่พ่อเลือกปลูกไม้ผล ซึ่งเราไม่อินเลย แต่ตอนนี้เรากลายเป็นคนชอบปลูกไม้ผลไปแล้ว 

ในอีกมุมหนึ่ง การปลูกผลไม้กินเอง เราควบคุมเรื่องการใช้สารเคมีและฉีดยาฆ่าแมลงได้ 

เมื่อก่อนทุกบ้านต้องปลูกไม้ผลอย่างน้อยสักต้น แต่บ้านยุคใหม่แทบไม่มีแล้ว ส่วนหนึ่งอาจเป็นเพราะมองไม่เห็นความงามของไม้ผล หารู้ไม่ว่าไม้ผลบางต้นฟอร์มสวยกว่าไม้ประดับเสียอีก 

หลักการปลูกไม้ผลนั้นไม่ยาก ไม้ผลเกือบทั้งหมดชอบแดด การหาซื้อก็ไม่ยาก เพราะร้านขายไม้ผลต่างก็เลือกพันธุ์ที่ดีที่สุดมาขายอยู่แล้ว เป็นพันธุ์ที่มีที่มาที่ไป และมีการขยายพันธุ์อย่างถูกต้อง ไม่กลายพันธุ์แน่นอน จึงไม่ต้องห่วงเรื่องรสชาติ 

เราบำรุงดินและเพิ่มสารอาหารให้ต้นได้ด้วยการใช้ปุ๋ยอินทรีย์และจุลินทรีย์ ส่วนเรื่องการป้องกันแมลง ก็ใช้วิธีธรรมดาสามัญอย่างการห่อเมื่อติดผล โดยทั่วไปมักจะห่อ 2 ชั้น ข้างในเป็นห่อกระดาษ ข้างนอกเป็นห่อพลาสติก ป้องกันแมลงได้และทำให้ผิวของผลไม้สวยด้วย

ถ้าบ้านและสวนของเราออกแบบมาอย่างดี ก็ไม่ต้องกลัวว่าไม้ผลที่เลือกมาปลูกจะทำลายความงาม เพราะไม้ผลหลายต้นสวยขนาดใช้เป็นไม้ประธานในสวนได้เลย ตอนนี้ร้านขายไม้ผลกับไม้ประดับแยกกันชัดเจน ไม่แน่เหมือนกัน ถ้าคนนิยมแต่งบ้านด้วยไม้ผลมากขึ้น เราอาจจะเห็นคนขายไม้ผลเป็นทางเลือกอยู่ในร้านขายไม้ประดับก็ได้

และนี่คือไม้ผล 8 ชนิดที่เราอยากแนะนำให้คุณปลูกประดับในบ้าน เป็นความสวยที่ลิ้มชิมรสได้ด้วย

อย่าเพิ่งคิดว่ากรุงเทพฯ จะปลูกมังคุดไม่ได้ มังคุดที่สวนย่านนนทบุรีอร่อยไม่แพ้ที่ปลูกในภาคใต้และภาคตะวันออกเลย เมื่อ 30 กว่าปีก่อนนครปฐมเองก็มีคนปลูกมังคุดแล้ว ลูกอาจะไม่ใหญ่ แต่หวาน เนื้อล่อน แน่นอนว่าดินส่งผลกับรสชาติของผลไม้ แต่ก็ไม่ถึงขั้นต่างกันจนทำให้ไม่อร่อย

ในแง่ความงาม มังคุดเป็นไม้ที่เต็มฟอร์ม คือพุ่มหนาแน่น ไม่ได้แผ่กิ่งก้านระเกะระกะ มีใบสีเขียวเข้ม แต่มีข้อจำกัดเล็กน้อย คือกว่าจะออกลูกต้องใช้เวลาราว 6 – 7 ปี คนโบราณใช้วิธีนับเรือนยอดของต้น ถ้ามี 25 ชั้น 27 ชั้น นั่นแหละถึงจะออกลูก ข้อดีอย่างหนึ่งของมังคุด คือเพาะเมล็ดได้โดยไม่ต้องกลัวว่าจะกลายพันธุ์ แต่ร้านนิยมขยายพันธุ์ด้วยการเสียบยอดมากกว่า เพราะจะช่วยให้ติดผลเร็วกว่าเพาะเมล็ด

การปลูกมะยงชิดที่กรุงเทพฯ รับรองว่าติดผลทุกปีไม่ต่างจากมะม่วง แต่ดีกว่ามะม่วงตรงที่ช่วงออกดอกมะยงชิดไม่มียางที่ร่วงลงมาเลอะเทอะมากเท่ามะม่วง ทรงพุ่มของมะยงชิดเป็นไม้เต็มฟอร์ม ไม่ได้โชว์กิ่งก้าน แตกใบเป็นพุ่มแน่น ไม่ทิ้งใบ มะยงชิดติดลูกง่าย ถ้าช่วงฤดูหนาวที่ติดช่ออากาศเย็นเกิน ดอกก็อาจจะร่วงได้ แต่แก้ปัญหาได้ด้วยการพ่นฮอร์โมนให้ช่อดอกสมบูรณ์กันดอกร่วง 

ส้มเขียวหวานเป็นต้นไม้ที่ฟอร์มสวย ปลูกโชว์เป็นไม้ประธานได้เลย ดอกส้มก็หอม เวลาออกลูกเต็มต้นก็สวย เคยไปขอล้อมจากสวนส้มที่ฝางเอามาใช้จัดสวน เขาไม่ขาย แต่สุดท้ายก็หามาได้ต้นหนึ่ง ตอนนี้ปลูกอยู่หน้าตึก ก็ออกลูกเต็มต้น ติดนิดเดียวว่ารสไม่ได้หวานนัก ถ้าใครจะปลูกเพื่อเน้นกินด้วย ต้องเลือกพันธุ์กันให้ดีหน่อย

ถ้าพูดถึงต้นส้มโอ หลายคนอาจจะถึงภาพไม่ออก ส้มโอเป็นต้นไม้ที่สวยมาก ใบสีเขียวเข้มมีขนาดใหญ่กว่าต้นส้มเขียวหวาน พอมีอายุมากก็มักจะมีไลเคนขึ้นตามกิ่ง ให้ความรู้สึกชื้น ๆ มีเสน่ห์ดี ส้มโอดัง ๆ มีหลายพันธุ์ อยากแนะนำพันธุ์ทับทิมสยาม เป็นพันธุ์ใหม่ที่มีเนื้อสีแดง ปลูกทิ้งไว้สัก 3 – 4 ปี ก็น่าจะได้เห็นผล

ละมุดสีดาเป็นผลไม้โบราณที่ไม่ค่อยมีขายตามตลาด ถือเป็นต้นไม้ที่สวยมาก ฟอร์มเหมือนไม้ประดับ ใบสวย หลังใบเป็นสีเทาอ่อน แต่ถ้าใครอยากได้อารมณ์แบบบ้านสวนสมัยโบราณจะเลือกปลูกละมุดก็ได้ ใบจะแหลมเรียวกว่า หลังใบเป็นสีน้ำตาล ให้ความรู้สึกที่แตกต่างออกไป แต่อร่อยทั้ง 2 ชนิด

มะกอกน้ำคือมะกอกที่เราเอามาแช่อิ่มนั่นเอง เป็นต้นที่ฟอร์มสวย และเวลาติดดอกจะบานสะพรั่งเต็มต้น ออกดอกออกลูกตลอดทั้งปี มีข้อเสียอยู่บ้างก็ตรงมีหนอนบุ้งค่อนข้างเยอะ และเนื่องจากไม่มีคนซื้อไปใช้จัดสวน จึงหาซื้อต้นมะกอกน้ำที่มีขนาดใหญ่ยากมาก อาจต้องใช้วิธีปลูกต้นเล็กให้ค่อย ๆ โตไปเรื่อย ๆ

ลูกแมคาเดเมียอาจจะไม่ใช่ผลไม้แท้ ๆ แต่ก็ถือเป็นต้นไม้ที่ให้ผลรับประทานได้ เป็นต้นไม้ที่มีเสน่ห์มาก ขอบใบเป็นรอยหยัก แบบที่ไม่ได้เห็นกันมากนัก ทรงพุ่มขึ้นแน่นแบบที่ไม่ได้โชว์กิ่งก้านมากนัก

มะขวิดเป็นต้นไม้ที่ฟอร์มสวย มีลีลาเฉพาะตัว มีความโปร่ง ใบละเอียด จึงเห็นเส้นสายของกิ่งก้าน ลำต้นสูงใหญ่ ปลูกเป็นไม้ประธานได้ ลูกมะขวิดมีทรงกลมแข็ง ขนาดเส้นประมาณลูกตะกร้อ (ส่วนมะขวิดไข่ขนาดประมาณไข่ไก่) มีเมล็ดเยอะ ต้องกินไปบ้วนเมล็ดไป เป็นผลไม้โบราณที่หากินยากแล้ว สิ่งที่ต้องระวังคืออย่าไปอยู่ใกล้โคนต้นมะขวิด เพราะลูกอาจร่วงมาโดนศีรษะได้ ถ้าจะปลูกต้องมีพื้นที่มากหน่อย และต้องปลูกให้ห่างจากทางเดิน