คุณต้องเตรียมเงินเกษียณเท่าไหร่ถึงจะพอใช้ได้ตลอดชีวิต
โรงเรียนที่คุณอยากให้ลูกเข้า ค่าเทอมเท่าไหร่ คุณจะส่งลูกเรียนไปได้ตลอดรอดฝั่งรึเปล่า
หากเจ็บป่วยรุนแรงจะเอาเงินจากที่ไหนมาดูแล
รายรับรายจ่าย สินทรัพย์หนี้สินยังบริหารจัดการได้ดีอยู่หรือเปล่า จะใช้หนี้หมดเมื่อไหร่
เราอาจหาคำตอบของคำถามข้างบน ได้จาก Money Guru หรือจาก Finfluencer ชื่อดัง
แต่ถ้าคุณอยากหาใครสักคนที่มานั่งข้าง ๆ รับฟังปัญหา ให้คำแนะนำการเงิน แบบไม่ขายของ แต่พร้อมจะเข้าใจเรื่องของคุณ เป็นเพื่อนคู่คิดเรื่องการเงิน และมีทางเลือกในแบบที่เหมาะกับชีวิตคุณที่สุด
คุณควรรู้จักอาชีพของผู้ชายคนนี้
รู้จักนักวางแผนการเงิน CFP®
ชิน-รัฐพล วชิรเมฆากุล มีอาชีพเป็นนักวางแผนการเงิน CFP®
เป็นอาชีพที่เกิดขึ้นในสหรัฐอเมริกา จากการเติบโตอย่างมหาศาลของชนชั้นกลางที่ผ่านพ้นจากเส้นความยากจนมาแล้ว จึงต้องการคำแนะนำในเรื่องการเงิน ไม่ว่าจะเป็นการเตรียมเงินเพื่อการเกษียณ การประหยัดภาษี หรือการมีประกันชีวิตเผื่อไว้หากหัวหน้าครอบครัว หรือคนหารายได้หลักเกิดจากไป แนวคิดการวางแผนการเงินจึงไม่ได้คิดแค่เรื่องตัวเลข แต่นำเงื่อนไขในชีวิตเข้ามาพิจารณาในภาพรวมด้วย แนวคิดนี้ถูกพัฒนาให้มีหลักในการคิดวิเคราะห์เพื่อให้ครอบคลุมการให้คำแนะนำที่ครบถ้วน จนเป็นคุณวุฒิที่คนสนใจและเป็นที่ยอมรับในระดับโลก
นักวางแผนการเงิน CFP® ไม่ได้มุ่งเน้นขายสินค้าทางการเงินอย่างประกันหรือกองทุน แต่เป็นผู้ช่วยคิดวางแผนเรื่องเงินให้สอดคล้องกับความต้องการในชีวิต นักวางแผนการเงินทำงานอยู่ในแวดวงการเงิน บางคนทำงานอยู่ในธนาคารหรือสถาบันการเงิน บางคนประกอบอาชีพเป็นนักวางแผนการเงินอิสระ
รูปแบบที่ชินทำอยู่ คือนักวางแผนการเงิน CFP® อิสระที่ไม่ได้สังกัดสถาบันการเงินใด
ชินอธิบายว่า นักวางแผนการเงินที่สังกัดในสถาบันการเงินก็ทำงานในบทบาทของนักวางแผนการเงินในการให้คำปรึกษาและวางแผนการเงินในทุก ๆ ด้าน แต่จะมีข้อจำกัดเรื่องการแนะนำผลิตภัณฑ์ทางการเงินที่จะเน้นผลิตภัณฑ์ของสถาบันที่ตัวเองสังกัด แต่ก็จะเชี่ยวชาญในผลิตภัณฑ์ของบริษัทตัวเองมาก ในขณะที่นักวางแผนการเงินอิสระจะแนะนำได้ทุกผลิตภัณฑ์ของทุกสถาบัน แต่ก็ต้องแลกมากับการต้องทำการบ้านอย่างหนัก เพื่อให้หาสินค้าการเงินที่เหมาะกับชีวิตของลูกค้าจริง ๆ
ชินเกิดในครอบครัวชนชั้นกลางค่อนข้างล่าง จุดเปลี่ยนของเขาคือการได้เห็นพ่อแม่ต้องหมุนเงินเพื่อเป็นค่าเล่าเรียนลูก 4 คน และค่าใช้จ่ายอื่น ๆ ในครอบครัว รวมถึงการทำประกันชีวิตเพื่อเป็นหลักประกันว่าลูก ๆ จะมีเงินเรียนจนจบ
หลังจบปริญญาตรี เขาตั้งเป้าอยากมีเงินล้านบาทแรก เรียนต่อปริญญาโท รวมถึงมีบ้านของตัวเองภายใน 10 ปี ชินเริ่มทำงานสาย HR ในบริษัทสถาบันการเงิน เริ่มเรียนต่อปริญญาโท มีหนี้ ผ่อนคอนโด ดูแลพ่อแม่ รายได้ไม่สูงมาก แต่มีเป้าหมายหลายอย่างจึงต้องบริหารเงินให้ดี ถึงจุดหนึ่งเขาเริ่มหลงใหลวิชาวางแผนการเงิน จนอยากทำเป็นอาชีพ
เขาลองค้นหาข้อมูลอาชีพนักวางแผนการเงิน จนได้รู้จักวิชาชีพนักวางแผนการเงิน CFP® และรู้ว่ามีการเปิดสมัครสอบในเมืองไทยแล้วที่สมาคมนักวางแผนการเงินไทย เขาพาตัวเองมาเรียนและสอบจนได้คุณวุฒิและทำอาชีพนักวางแผนการเงิน จนได้มาร่วมกันกับเพื่อนเปิดบริษัทของตัวเอง
ถ้าคุณเป็นลูกค้าของชิน Meeting แรกจะไม่ใช่การแนะนำว่าลงทุนตัวไหนถึงจะดี แต่จะเป็นการนั่งคุยเรื่องชีวิตก่อน
“หลักสูตรการวางแผนการเงิน CFP® สอนให้วางแผนการเงินโดยดูให้รอบด้านของชีวิต เรานั่งคุยกับลูกค้าจนเข้าใจชีวิตเขาแบบรอบด้าน มุมมองการใช้ชีวิต วิถีชีวิต ความคาดหวัง เป้าหมายในชีวิตของเขา สิ่งที่เขาอยากจะเป็น และสถานะทางการเงินของเขาทั้งหมด แล้วค่อยมาคิดหาทางออกร่วมกัน วางแผนร่วมกัน คิดร่วมกัน ถ้ามีเป้ามาแล้วก็ดี ถ้าไม่มี มาทำร่วมกัน แล้วค่อยดูว่าจะใช้เครื่องมือทางการเงินอะไรจัดการเงินที่มีอยู่อย่างไร”
ชินเล่าว่า คนมักเข้าใจผิดว่าการวางแผนการเงินมีแค่เรื่องการลงทุน ทำให้เงินงอกเงย หรือมองแค่ลงทุนอย่างไรจะได้ผลตอบแทนสูงสุด ซึ่งสิ่งที่ควรเป็น คือมองหาผลตอบแทนที่เหมาะกับเป้าหมายชีวิตของคนคนนั้นที่สุดมากกว่า
การวางแผนการเงินแบบองค์รวมจะไล่เป็นขั้นบันไดเหมือนการสร้างบ้าน ขั้นแรกคือการบริหารเงินสดหรือ Cash Management ทรัพย์สินและหนี้สินต้องอยู่ในสัดส่วนที่ดี ต่อมาคนส่วนใหญ่จะคิดว่าก็เอาเงินที่เหลือไปลงทุนให้งอกเงย
“แต่คนส่วนใหญ่มักมองข้ามขั้นหนึ่งไป คือการบริหารความเสี่ยง Wealth Protection ถ้ามองชีวิตเราเป็นเหมือนเหยือกน้ำใบหนึ่ง เราทำงานสะสมทรัพย์สินเพื่อวันหนึ่งน้ำจะเต็มเหยือก แต่พอชีวิตเราเติบโต อยู่มาวันหนึ่งเหยือกใบนี้ดันมีรูรั่ว โดยที่เราไม่ได้ตั้งใจสร้างด้วย มันเกิดขึ้นมาโดยธรรมชาติ เช่น เรามีภาระดูแลพ่อแม่ พี่น้อง ครอบครัว หรือแม้แต่ตัวเราที่อาจเกิดเจ็บป่วยขึ้นมาโดยไม่ได้วางแผนมาก่อน”
การปิดรูรั่วที่ดี คือควรรู้ว่าชีวิตของคนคนนั้นเป็นอย่างไร วางแผนจะใช้ชีวิตต่อไปอย่างไร ถ้าเกิดอุบัติเหตุอะไรในชีวิต ความฝันของเขาจะยังเป็นไปได้มากที่สุด นั่นเป็นเหตุผลที่เวลาให้คำปรึกษา ชินจะไม่ถามแค่เรื่องตัวเลข ระหว่างการบอกว่าจะมีเงิน 5 ล้านบาทภายใน 10 ปีโดยยังไม่มีเป้าหมาย กับการมีเงิน 5 ล้านบาทภายใน 10 ปีเพื่อเป็นเงินส่งลูกเรียนปริญญาตรีและปริญญาโทนั้นแตกต่างกันมาก
“ถ้าบอกว่าอยากมี 5 ล้านบาทภายใน 10 ปี เสี่ยงแค่ไหนก็ได้ เงินที่เก็บเพื่อลงทุนรวมไว้ในที่เดียวไปเลยก็ได้ มุ่งไปที่ผลตอบแทนสูงสุด แต่พอเป็นเรื่องที่สำคัญมากขึ้น เช่น ต้องมีเงินส่งให้ลูกเรียน ฝั่งลงทุนก็สำคัญ แต่มันต้องอยู่ในระดับความเสี่ยงที่เพียงพอ ไม่สูงจนเกินไป และต้องมีแผนสอง เช่น มีประกันชีวิต เกิดเราไม่อยู่หาเงินจนถึงวันนั้น ลูกเราจะต้องมีเงินเรียนได้จนจบ ฉะนั้น จะเอาเงินลงทุนเพื่อเพิ่มผลตอบแทนสูงสุดกับเงินสำหรับการเรียนของลูกไปรวมลงทุนไว้ด้วยกัน ซึ่งอาจจะมาพร้อมกับความเสี่ยงที่สูงด้วยนั้นไม่ควรทำ เพราะความสำคัญมันแตกต่างกัน”
ลูกค้าของชินมีหลากหลายมาก ทั้งคนที่รวยระดับโยนเงินหลายล้านบาทมาให้จัดการ กับคนที่มีหนี้สินรุงรัง ถ้าเป็นคนแบบแรก เขาบอกว่ามาพูดลอย ๆ ไม่ได้ ต้องจับมานั่งคุยกัน ขุดความต้องการ ถามว่าชีวิตมีความกังวลเรื่องอะไรบ้าง
“ปัญหาหลักของคนไทยคือเรื่องหนี้ เป็นเรื่องลำบากใจ เราให้คำแนะนำเขาได้ แต่ต้องใช้พลังใจของเขาในการลงมือทำ ทำ Cash Flow เป็นบวกให้ได้ก่อน ไปเจรจากับเจ้าหนี้ ปรับเรื่องการใช้ชีวิต การเงินต่าง ๆ อะไรที่ไม่ดีก็ลด ละ เลิก”
เสียดายที่ลูกค้าแบบนี้เข้ามาหานักวางแผนการเงิน CFP® น้อย ส่วนคนที่เข้ามา แนะนำแบบนี้ไป ไม่ค่อยกลับมาอีกเลย
“ส่วนใหญ่คนมองในมุมเดียว คือฉันอยากรวยขึ้น มั่งคั่งมากขึ้น ลืมมองไปว่าจริง ๆ ชีวิตคนต้องมั่นคงก่อน คำว่า มั่นคง หมายถึง รวยแบบมีเสถียรภาพ รวยขึ้นแบบเซฟ ๆ มองทั้ง 2 ด้าน เวลาเงินเหลือก็ทำให้งอกเงยได้ ไม่ว่าจะทำธุรกิจหรือลงทุน เกิดเหตุอะไรขึ้นมา มีเบาะรองรับ เช่น ประกัน เงินสำรองฉุกเฉิน หรือสินค้าอื่น ๆ ที่จะตอบโจทย์ความเสี่ยง ทำให้เมื่อเกิดเหตุไม่คาดฝันขึ้น มันไม่กระทบกับการใช้ชีวิตและทรัพย์สิน
มืออาชีพที่ช่วยแก้ปัญหาชีวิต
อาชีพนักวางแผนการเงินจะมีรายได้ 3 แบบ คือ Commission Base คนขายได้ค่าคอมมิชชัน อีกแบบคือ Fee Base คิดค่าบริการเป็นครั้ง ๆ ไป ของคุณชินคือแบบที่ 3 จะเป็นแบบผสมผสาน
ลูกค้าของคุณชินจะให้คำปรึกษากันมานานหลายปี ในปีแรกจะเจอกันบ่อยหน่อย ขั้นตอนการคุยของเขาเป็นแบบนี้
- บอกลูกค้าว่าเราจะทำทุกเรื่องที่เกี่ยวกับการเงินให้เขา
- บอกว่ามีพาร์ตเนอร์ที่กว้าง แนะนำสินค้าได้หลากหลาย
- เล่าว่ามีระบบการทำงานอย่างไร และขออนุญาตเก็บข้อมูลอย่างละเอียด
หลังจากเก็บข้อมูล ชินจะทำแผนการเงินซึ่งจะเป็นการวิเคราะห์ในรายละเอียดของสุขภาพการเงินอย่างรอบด้าน เพื่อดูว่าจุดแข็ง-จุดอ่อนทางการเงินอยู่ตรงไหน และควรปรับปรุงแก้ไขหรือดำเนินการอะไรบ้าง
หัวใจสำคัญ คือลูกค้าต้องเชื่อมั่นในนักวางแผนการเงิน ให้ข้อมูลการเงินอย่างถูกต้อง ซึ่งพูดง่าย แต่ทำไม่ง่าย
ชินเล่าว่า ปัญหาเรื่องความเชื่อใจเกิดเยอะในฝั่งผู้ขาย เพราะคนจะตั้งคำถามว่ามาขายของหรือเปล่า คนถึงกลัวการเข้าธนาคารหรือพบตัวแทนขายประกันหรือสถาบันการเงินอื่น ๆ การให้คนคนหนึ่งเล่าเรื่องการเงินที่ค่อนข้างเป็นส่วนตัวให้คนนอกฟังก็ไม่ง่ายนัก
วิธีของเขาคือ อย่างแรกต้องให้เขารู้ว่าเรามีความเป็นมืออาชีพเพียงพอที่จะให้บริการเขาได้ ปกป้องความลับเขาได้
ต่อมา คือถ้าเราคุยบนพื้นฐานประโยชน์ของลูกค้าก่อน ลูกค้าก็จะสบายใจมากขึ้น
สุดท้าย คืออธิบายโครงสร้างการทำงานให้ชัดเจน คนฟังจะรู้สึกเชื่อ แม้จะเพิ่งเจอกันไม่กี่ชั่วโมงก็ตาม “ลูกค้าบางคนบอกว่าเรารู้จักการเงินเขามากกว่าภรรยาหรือสามีอีก”
ชินเจอชีวิตลูกค้าที่หลากหลาย ถ้าถามว่าหลากหลายแค่ไหน ก็มีตั้งแต่คู่รักที่กำลังจะแต่งงาน แต่เลิกกันกลางคัน แถมฝ่ายหญิงเพิ่งลาออกเตรียมเปลี่ยนงาน ไปจนถึงปัญหาคลาสสิกอย่างคนใกล้เกษียณโดนให้ออกจากงานกะทันหัน แม่เลี้ยงเดี่ยวที่ต้องดูแลทั้งชีวิตและการเงินเพียงลำพัง
“ปีนั้นเรานัดลูกค้ามาคุย 3 – 4 รอบ แต่ละรอบ 2 – 3 ชั่วโมง เราให้เขาพูดออกมาทั้งหมด เรารับฟังเป็นเพื่อนเขา ให้เขาสบายใจ แล้วค่อยเข้าเรื่องเงิน”
ชินให้ความสำคัญกับเรื่องความรู้สึกมากกว่าที่เราคิด “คนเราน่ะ อยากเชื่อว่าเราตัดสินใจบนหลักการและเหตุผล แต่ลึก ๆ เราตัดสินตามอารมณ์และความรู้สึก ดังนั้น การที่ทำให้คนเรารู้สึกดีขึ้น อารมณ์ดีขึ้น มันมีผลกับคุณภาพการตัดสินใจที่ดีขึ้นด้วย
“ความสบายใจไม่ได้เกิดแค่การมีคนรับฟัง แต่เขาต้องรู้สึกว่ามีมืออาชีพที่คอยซัพพอร์ตเขาเรื่องนี้อยู่นะ ไม่ต้องกังวล ซึ่งคือเรา เรื่องเงินเขาถึงไม่กังวล เขาแบกข้อมูลทุกอย่างมาเพื่อมาคุยกับเรา”
บ่อยครั้งที่การลงทุนไม่เป็นไปตามแผน ชินจะชวนลูกค้าคิดถึงวันแรกที่คุยกัน เราตั้งกลยุทธ์ไว้อย่างไร ลงทุนไปเพื่อเป้าหมายอะไร ตั้ง Mindset ไว้อย่างไร ความเสี่ยงจากการลงทุนเป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ แต่ถ้าหลักการแน่น ยังไงก็รอด
“ถ้าอยากได้ผลตอบแทนดี ๆ มันไม่ต้องหกสูงลงทุนก็ได้ ลงทุนง่าย ๆ ใช้วิธีง่าย ๆ เราแค่เข้าใจมัน พอเจอความผันผวน ลูกค้าอยู่ในหลักการแน่นเพียงพอ เขาจะไม่ค่อยหวั่นไหว มันจะหวั่นไหวแน่ ๆ แต่ลูกค้าจะมีความนิ่งพอที่จะไม่หุนหันพลันแล่นตัดสินใจผิดพลาดไป
“อะไรที่อยู่ในขอบเขตที่ลูกค้ารับได้ ลูกค้าเข้าใจ เขาก็จะไม่ออกจากการลงทุนง่าย ๆ โอกาสสำเร็จก็มากขึ้น”
วางแผนการเงิน
เหมือนการสร้างฐานของชีวิต
ชินเป็นลูกคนโต ต้องช่วยแม่ดูแลน้องอีก 3 คน รับบทบาทเป็นที่ปรึกษาคนตั้งแต่เล็ก
ความสุขของนักวางแผนการเงิน คือช่วยแก้ปัญหาให้คน ทำให้เขามีความสุข นั่นเป็นเหตุผลที่ชินชอบอาชีพนี้
“ไม่ใช่เรื่องเงินเลย เป็นคุณค่าภายใน เรารู้สึกทำแล้วแฮปปี้” เขายิ้ม
แน่นอนว่าคนแบบเขาย่อมมีคนชอบถามว่าอะไรช่วงนี้น่าลงทุนอะไรมากที่สุด ชินตอบคำถามนี้อย่างระมัดระวัง เพราะอยากให้คนฟังได้อะไรกลับไปจริง ๆ
“คำตอบนี้ผมจะตอบกับคนที่มี Base Line ในชีวิตแล้ว การวางแผนการเงินเหมือนการสร้างฐานทั้งชีวิตในเรื่องเกี่ยวกับเงินทั้งหมด ต้องมั่นคงเพียงพอ แล้วเมื่อมีเงินเหลือ ส่วนนี้คุณจะซิ่ง จะเซ็กซี่ยังไงในการลงทุน ทำได้เลย ผมถึงจะตอบได้ว่าช่วงนี้ลงทุนอะไรดี”
ปัจจุบันในประเทศไทยมีนักวางแผนการเงิน CFP® ราว 700 คน จำนวนนี้เกินครึ่งอยู่ในสถาบันการเงิน มีส่วนน้อยที่ออกมาเปิดบริษัทของตัวเองเหมือนคุณชิน เขาวางแผนจะขยายเพิ่มคนทำงานมากขึ้นเพื่อช่วยให้คนไทยวางแผนการเงินได้ดีขึ้น
เงินไม่ควรถูกมองอย่างแยกส่วน ควรนำมาเชื่อมโยงกับเป้าหมายชีวิต การมีคนช่วยวางแผน มองภาพรวมจึงเป็นเรื่องจำเป็น นั่นเป็นเหตุผลที่คนไทยควรรู้จักอาชีพนี้มากขึ้น
“นักวางแผนการเงินก็เหมือนคอนดักเตอร์ในวงออร์เคสตรา เรากำลังทำให้คนคนนี้ฟังเพลงที่เพราะที่สุด แบบที่เขาอยากฟัง คอนดักเตอร์เป็นคนวางส่วนต่าง ๆ ของดนตรี อะไรจะขึ้นตรงไหน หยุดตรงไหน ให้เพราะที่สุดแบบที่ลูกค้าอยากฟัง เหมาะกับลูกค้าที่สุด
ทักษะสำคัญของคนในศตวรรษที่ 21 นี้ คือการรู้และวางแผนเรื่องเงิน เพื่อทำให้ความฝันมีชัดเจนมากขึ้นและเป็นจริงได้ในที่สุด คุณอาจจะทำเองก็ได้ แต่ถ้าคุณไม่มีเวลาและต้องการผู้ช่วยที่จะทำให้คุณมั่นใจว่าจะไปถึงเป้าหมายทางการเงิน คุณยังมีนักวางแผนการเงิน CFP® ที่พร้อมจะทำให้ชีวิตคุณเป็นไปอย่างที่คุณวาดไว้
นักวางแผนการเงิน CFP® หรือ CERTIFIED FINANCIAL PLANNER™ Professional
Website : www.tfpa.or.th
