สำหรับผู้ที่เล่น TikTok เป็นประจำ เป็นที่รู้กันว่ามันมักจะนำเสนอคอนเทนต์ตามอัลกอริทึมของเราเสมอ
เราไม่ได้กดถูกใจคลิปชาวไร่ชาวสวนมากนัก แต่คลิปของ แม่ภา แห่ง ‘ไร่วันยังขำ’ กลับปรากฏบนหน้าฟีดของเราอย่างไม่ตั้งใจ
เสียงหัวเราะ รอยยิ้มพิมพ์ใจ พร้อมท่วงท่ากางแข้งกางขาสไตล์วัยรุ่นเหลือน้อย คงเป็นหนึ่งในคอนเทนต์อารมณ์ดีที่ TikTok รู้ว่าเราต้องหยุดดูแน่นอน
ไม่เพียงแค่คารมของแม่ภาเท่านั้น แต่…
โชะ!
เสียงมีดฝานต้นกระบองเพชรยักษ์จนเห็นเนื้อชมพูระเรื่อข้างใน ก็เรียกความสนใจของเราไปด้วยเช่นกัน
แม่ภา-สุภาวดี นิยมวงศ์ เป็นเกษตรกรเจ้าของไร่วันยังขำ อำเภอกันทรลักษ์ จังหวัดศรีสะเกษ ที่ยังขำสมชื่อ เธอนำเสนอเรื่องราวของต้นกระบองเพชรยักษ์ที่ไม่ได้เห็นกันง่าย ๆ ให้เราดูผ่านหน้าจอ ทั้งการปลูก การเก็บเกี่ยว การนำไปปรุงอาหาร จนมีผู้เข้าชมเหยียบล้านแทบทุกคลิป
เราสมัครเป็นแฟนคลับด้วยการกดติดตาม และขอต่อสายตรงหาเธอถึงศรีสะเกษเพื่อถามหาเคล็ดลับความสำเร็จ แต่สิ่งที่ได้กลับมาคือความพิเศษในความธรรมดาของชาวสวนวัย 53 ปี
ตั้งต้น
แม่ภาเล่าให้เราฟังว่า แม้พ่อแม่จะประกอบอาชีพชาวสวน เธอก็ตั้งใจเรียนหนังสือ ไปสอบเป็นพยาบาล 3 เหล่าทัพ ด้วยใจแน่วแน่ว่าหากสอบไม่ผ่านค่อยกลับไปทำไร่กับพ่อแม่ เพราะอยากใส่เครื่องแบบข้าราชการที่ดูโก้เก๋มากในสายตาเธอ
แน่นอนว่าแม่ภาสอบไม่ผ่าน เธอกลับมาทำสวนของครอบครัวต่อจากนั้น และหันมาเป็นเกษตรกรสวนยางพารานานกว่า 10 ปี
มองย้อนกลับไป แม่ภาบอกว่าช่างเป็นเส้นทางชีวิตที่โชคดีเหลือเกิน เพราะยางพาราของเธอทำผลประกอบการดีมาก จนหมายมั่นให้เป็นรายได้หลักหลังวัยเกษียณ
กระทั่งพายุร้ายโหมกระหน่ำกลางค่ำคืนหนึ่ง สวนยางที่เธอเฝ้าฟูมฟักมาอย่างดีล้มระเนระนาด แม่ภาร้องไห้เสียใจ แต่เธอใช้เวลาไม่นานเพื่อบอกตัวเองว่า ไม่มียางไม่เป็นไร อย่างน้อยก็ยังเหลือดิน
“เริ่มต้นใหม่นะคะ ตั้งสติ ยังไงมันก็เสียไปแล้ว ถ้ามัวแต่เสียดายแล้วรําพึงรําพันก็ไม่มีประโยชน์
“เรานิ่งไม่ได้หรอก ถ้านิ่งจะทรุดลงไปเรื่อย ๆ ต้องรีบลุกขึ้นมาสู้ ก่อนหน้านี้ไม่มียางพาราเราก็ยังอยู่ได้ ปลูกอะไรมันก็ปลูกได้นะ ขอให้มีดิน”
ตั้งหลัก
จากความสำเร็จในอดีต เธอยอมรับว่าแรก ๆ ก็อยากกลับไปปลูกยางพาราอีกครั้ง แต่ดันนึกขึ้นมาได้เสียก่อนว่า ทุกครั้งที่ลูก ๆ กลับจากไปทำงาน มักจะหอบหิ้วผลไม้มาฝากแม่เสมอ
‘งั้นทำไมไม่ปลูกเองเสียเลย’ จึงเป็นสารตั้งต้นของไร่วันยังขำ หลังผ่านเวลาไปเพียง 3 เดือน
ส่วนชื่อไร่ไม่ได้หมายถึงวันนี้หรือวันไหน แต่เป็นชื่อของเจ้าของสวนตัวจริงอย่าง ย่าวัน แม่ของสามีที่ครอบครองพื้นที่กว่า 40 ไร่ ให้แม่ภาได้นำมารดน้ำพรวนดินจนมีผลผลิตมากมายอย่างทุกวันนี้
“ตอนเริ่มใหม่ ๆ ก็รู้สึกผิดหวังว่าทําไมเราไม่เก่ง ทําไมเราทําไม่ได้ แต่ทําไปทํามามันสนุกนะ แล้วก็ได้กินอิ่มด้วย แม่เป็นคนที่ชอบกินมาก ๆ เลย” เธอเล่าพร้อมเสียงหัวเราะ
แล้วกระบองเพชรล่ะมาตอนไหน – เราถามต่อ
“กระบองเพชรนั่นเลี้ยงเล่น ๆ” เธอตอบ เพราะแม่ภารู้จักเจ้าต้นหนามเหล่านี้จากลูก ๆ ที่ซื้อให้เป็นของขวัญปลอบใจหลังสูญเสียยางพาราอันเป็นที่รัก
“แม่ตั้งกระถางไว้อย่างนั้นแหละ พอไปดูของลูก เห็นมันออกดอกอยู่หน้าบ้าน แม่ภาก็คิดว่าทําไมของเราไม่มีดอก หรือหมามันเตะล้มไปหลายอันแล้ว”
ว่ากันว่าถ้าเริ่มดูแลอะไรก็จะหลงรักมันตามมา แม่ภาหันมาดูแลกระบองเพชรจริงจัง แล้วก็เริ่มหลงใหลพวกมันในที่สุด
จุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นเมื่อลูกเขยซื้อต้นกระบองเพชรสายพันธุ์จามาคารูมาฝาก จากทดลองเลี้ยงในโรงเรือน ก็ทดลองเลี้ยงในสวนระหว่างรอเก็บเกี่ยวผลผลิตอื่น ๆ
ปรากฏว่าต้นไม้ยักษ์เจริญงอกงาม ประกอบกับดินที่นี่เป็นดินภูเขาไฟ หญ้าก็สะอาด ก็ยิ่งอวบอ้วน มีออร่าเปล่งปลั่ง ทำให้เธอต้องหยุดถ่ายรูปกับต้นไม้หน้าตาแปลกประหลาดอยู่เป็นประจำ บรรดาลูกสาวลูกเขยจึงเปิดเพจ ไร่วันยังขำ One young kham farm หวังจะให้แม่ได้มีพื้นที่อวดต้นไม้กับเพื่อน ๆ และบันทึกเรื่องราวของเกษตรกรที่เริ่มต้นทำสวนอีกครั้งตอนอายุเลข 5
ใครจะรู้ นั่นทำให้แม่ภากลายเป็นดาวโซเชียลที่มีผู้ติดตามเกือบ 4 แสนคน
ตั้งตัว
มี Facebook ก็ต้องมี TikTok ตามมา เพราะเป็นแพลตฟอร์มที่เอื้อกับคลิปสั้นแต่เนื้อหาน่าสนใจ ถามว่าความน่าสนใจวัดกันที่อะไร สำหรับช่องแม่ภา มันก็คงเป็นความแปลกล่ะมั้ง
“หน้าตาต้นไม้แบบนี้ยังไม่มีใครเห็น หลายคนชอบมาคอมเมนต์ว่าเป็นของปลอม เอาแอปเปิล เอามะม่วงไปเสียบแทนรึเปล่า มีคําถามเยอะมากว่าอยู่เมืองไทยไหม”
โดยเฉพาะคลิปเก็บผลที่มีคนดูหลักล้านเสมอ เพราะน้อยคนจะรู้ว่าผลกระบองเพชรกินได้ ถ้าเปรียบเทียบกับผลไม้ที่ใกล้เคียงที่สุดก็คือแก้วมังกร แต่ผลของจามาคารูจะขุ่นกว่า เวลากินแล้วละมุน ละลายหายเข้าไปในปาก เหมือนไอศกรีม ยิ่งลูกที่มีสีชมพูอยู่ตรงกลาง คล้าย ๆ ไข่แดง แปลว่าสมบูรณ์มาก รสชาติอร่อยที่สุด
จากถ่ายเซลฟีตัวเองคู่กับต้นไม้ ปัจจุบันช่องแม่ภามีลูก ๆ เป็นทีมงาน ลูกสาว 2 คนรับหน้าที่ดูแลเพจและระบบซื้อขายต้นไม้หลังบ้าน ลูกเขยคนโตชอบถ่ายรูป รับหน้าที่ถ่ายทำและตัดต่อคลิป ส่วนลูกเขยคนเล็กรับหน้าที่ดูแลคนงานในสวนและงานช่างต่าง ๆ โดยทุกคนจะใช้เวลาว่างหลังเลิกงานหรือก่อนไปทํางานมาช่วยเป็นประจำ ทำให้คลิปของแม่ภาเต็มไปด้วยอารมณ์ขัน และอบอวลไปด้วยมวลความสุขของครอบครัวเสมอ
“ใครจะว่าแม่ Overacting ก็ไม่เป็นไร แต่แม่รู้สึกว่าความสุขมาเต็ม มีพลังบางอย่างเข้ามาในตัวเรา ลองทําดูนะ พูดว่าสวัสดีค่ะแล้วก็กางแขน เตะขาออกไปกว้าง ๆ” แม้จะคุยกันผ่านโทรศัพท์ เราก็เชื่อว่าแม่ภากำลังทำแบบนั้น
“เราชอบทําอะไรสนุก ไร้สาระ เวลาทําอะไรจริงจังแล้วมันไม่ค่อยได้ เหมือนเวลาไปเรียนหนังสือ คุณครูคนไหนสอนสนุก เราจะเข้าใจมากกว่า แล้วก็มีความสุขในการเรียน เวลาทํางานก็เหมือนกัน จึงเหมือนไม่ได้ทํางาน เราสนุกและทําเพลินไปจนลืม ยิ้มได้ทุกวัน”
ชาวสวนวัย 53 ผู้พยายามเป็นมิตรกับเทคโนโลยีเชื่อว่าโลกโซเชียลทำให้ตลาดของเธอกว้างขึ้น นั่งขายอยู่ที่บ้านได้ ไม่ต้องมีร้านติดถนนใหญ่ นำเสนอง่าย ๆ แค่ถ่ายภาพ ถ่ายคลิป แต่สิ่งสำคัญคือความซื่อสัตย์ เมื่อลูกค้ามาเยี่ยมที่สวนก็ต้องเหมือนกับภาพที่นำเสนอ ไม่หลอกลวง
“ถ้าเราไม่ทํานี่ต่างประเทศก็ไม่เห็น คนอยู่ต่างจังหวัดก็ไม่เห็น บางคนดูคลิปบ่อยจนบอกว่ายังไงก็ต้องมาให้ได้ แล้วก็มาจริง ๆ บางคนก็กลับมาเป็นสิบรอบ พร้อมพาเพื่อนใหม่มาด้วย เพราะเดินเข้ามาในไร่ก็สัมผัสได้ถึงความสุข ถึงการแบ่งปัน”
ตั้งใจ
การล้มเหลวจากสวนยางพาราทำให้แม่ภาได้เรียนรู้ว่าโลกนี้ไม่มีอะไรแน่นอน สิ่งที่หมายมั่นปั้นมือว่าจะทำให้ชีวิตสบายก็พังทลาย หรือต้นไม้ที่คิดจะปลูกเล่น ๆ ก็นำทางแม่ภามาจนถึงวันนี้ เธอจึงทำสวนกระบองเพชรโดยวางเป้าหมายไว้ แต่ใช้หัวใจนำ
“ถ้าเราทําด้วยความสุข อยู่ด้วยความซื่อสัตย์ และใส่ใจลงไปในงานที่รักแบบเต็มร้อย จะทำให้เดินต่อไปได้โดยไม่ขัดความรู้สึกของตัวเอง”
สำหรับแม่ภา ความสุขในทุกวันของการเป็นชาวสวนกระบองเพชรคือการได้ตื่นขึ้นมาพร้อมความตื่นเต้น บางวันก็สุกงอม บางวันก็ออกดอก บางวันก็ล้มตาย ส่วนความทุกข์ก็เห็นจะมีแต่วันหลังฝนตกที่ทำให้หญ้าขึ้นรกรุงรัง
“เสน่ห์ของกระบองเพชรคือเป็นไม้ที่แข็งแรง อดทน ตัดแล้วลืมเป็นอาทิตย์ก็ไม่เป็นไร เดี๋ยวเขาก็อยู่ได้ ถึงจะมีหนามมาคอยตำนิ้วทุกวัน แต่เราก็มีความสุขที่ได้เลี้ยงกระบองเพชร”
จากเคยคิดจะพึ่งพายางพาราหลังเกษียณ วันนี้แม่ภาบอกเราว่าเธอไม่ได้ตระเตรียมอะไรไว้อีกแล้ว เพียงพยายามทำสุขภาพกายใจให้แข็งแรงและหมั่นทำบุญ เพราะชีวิตท่ามกลางสวน 40 ไร่ โดยมีลูก ๆ คอยช่วยเหลือก็เป็นความสุขที่เพียงพอ
อีกอย่าง สวนในฝันของเธอจะสมบูรณ์แบบในเร็ววันนี้ แม่ภากำลังสร้างคาเฟ่เล็ก ๆ ไว้รองรับลูกค้าที่มาชมสวน เสิร์ฟเครื่องดื่มเย็น ๆ หลังชมสวนกลางแจ้ง และเสิร์ฟสารพันเมนูจากกระบองเพชรให้ลิ้มชิมรส พร้อมเปิดประตูต้อนรับทุกคนกลางปีหน้า
เมื่อนั้นเราคงได้เห็นแม่ภายิ้มกว้างมากกว่าครั้งไหน ๆ ที่ทุกคนจะได้มองข้ามหนามแหลมคม และตกหลุมรักต้นไม้ยักษ์เช่นเดียวกันกับเธอ
“วันที่แม่ภาขําไม่ออกก็มีเหมือนกัน แต่ก็ไม่ค่อยจะมีนะคะ เพราะแม่จำไม่ได้” เธอหัวเราะดังส่งท้าย
