หากพลิกดูหลังขวดของใช้ในชีวิตประจำวัน คุณผู้อ่านอาจเคยผ่านตาชื่อ ‘บริษัท นีโอ คอร์ปอเรท จำกัด (มหาชน)’ บริษัทสัญชาติไทยที่มีความเชี่ยวชาญในตลาดสินค้าอุปโภคมากว่า 36 ปี เป็นผู้ผลิตและจำหน่ายสินค้าแบรนด์ดัง อย่าง Fineline, D-nee, BeNice, TROS, Eversense, Vivite, Smart, TOMI และ LovliTails

กวาดตาอีกสักหน่อย จะเจอสัญลักษณ์คำว่า ‘NEO CARE’ ซึ่งอยู่ด้านหลังของบรรจุภัณฑ์ของนีโอ สื่อถึงความมุ่งมั่นในการเลือกใช้ส่วนประกอบและบรรจุภัณฑ์ที่ปลอดภัยและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม

เบื้องหลังคำว่า NEO CARE ผ่านการคิดและทำต่อเนื่องมายาวนานมากกว่า 10 ปี ก่อนที่จะมีกระแสการรักษ์โลกใด ๆ ที่นีโอมีการตั้งทีม ESG เพื่อดูแลเรื่องสิ่งแวดล้อม (Environment) สังคม (Social) และธรรมาภิบาล (Governance) โดยเฉพาะ ทำงานเชื่อมกับตัวแทนจากแผนกต่าง ๆ และมีการกำหนด KPI ที่ชัดเจนเป็นเป้าหมายเพื่อสิ่งแวดล้อมทุกปี เช่น ไม่ปล่อยน้ำเสียออกสู่ภายนอก ลดปริมาณการใช้พลาสติกใหม่หรือ Virgin Plastic ได้แล้วถึง 22% (จากที่ตั้งเป้าไว้ 20% ภายใน พ.ศ. 2568) ลดการใช้พลาสติก PVC 100% ภายใน พ.ศ. 2568 และตั้งเป้าหมายการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ภายใน พ.ศ. 2593 (Net Zero 2050) อีกด้วย

หากมีสักประโยคเป็นบทสรุปหลังจบบทสัมภาษณ์ ปัทมา ถกลศรี รองประธานเจ้าหน้าที่บริหารสายการพาณิชย์ บริษัท นีโอ คอร์ปอเรท จำกัด (มหาชน) ขอยกสำนวนภาษาอังกฤษที่ว่า ‘Actions Speak Louder than Words’ สารพัดตัวอย่างของการลงมือทำที่ส่งเสียงดังกว่าคำพูด เกิดเป็นผลกระทบเชิงบวกที่ขยายไปไกลกว่าในโรงงานผลิต สะท้อนมายังความสบายใจของผู้บริโภค ความปลอดภัยของชุมชนโดยรอบ และความภูมิใจของผู้ร่วมงานทุกคน

ถ้าสงสัยว่านีโอทำอะไรอยู่บ้าง คำตอบอยู่ที่กัปตันทีมคนนี้

อะไรคือไอเดียของการตั้งทีม ESG ขึ้นมาเพื่อดูแลเรื่องนี้โดยเฉพาะ

ที่นีโอ เราให้ความสำคัญกับเรื่องสิ่งแวดล้อม เลยคิดว่าเราควรต้องมีทีมเข้ามาดูแลเรื่องนี้อย่างจริงจัง โดยได้ทีมงานจากฝ่ายบรรจุภัณฑ์ที่มีประสบการณ์ในเรื่องนี้เป็นเจ้าภาพหลัก และสรรหาคนที่มีความรู้ มีความสามารถ เข้ามาร่วมงานเป็นฝ่าย ESG 

อีกอย่างด้วยความที่นีโอเป็นบริษัทที่พัฒนาผลิตภัณฑ์เอง เราจึงทำเรื่อง ESG ได้ตั้งแต่ขั้นตอนการพัฒนาผลิตภัณฑ์และการออกแบบบรรจุภัณฑ์

  เริ่มต้นจากการคิดสูตร (Formulation) เช่น สูตรของผลิตภัณฑ์ซักผ้าชนิดน้ำ เรามีการส่งไปทดสอบการย่อยสลายได้ตามธรรมชาติหรือ Biodegradable เพื่อให้มั่นใจว่านอกจากผลิตภัณฑ์จะอ่อนโยนปลอดภัยต่อผู้ใช้แล้ว ยังเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม เพราะเวลาซักผ้าเราต้องใช้น้ำจำนวนมาก น้ำทิ้งเหล่านี้จะลงไปสู่แหล่งน้ำธรรมชาติ ดังนั้น เรื่องสูตรและส่วนผสมในผลิตภัณฑ์ซักผ้าจึงสำคัญมาก 

ส่วนด้านบรรจุภัณฑ์ (Packaging) เราเพิ่มสัดส่วนการใช้วัสดุที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมมากขึ้นในทุก ๆ ปี อย่างการเลือกพลาสติกรีไซเคิลมาทดแทนพลาสติก PVC หรือการเลือกใช้กระดาษแทนพลาสติกในบางส่วน เพื่อลดคาร์บอนฟุตปรินต์ของผลิตภัณฑ์ ซึ่งการคำนึงถึงเรื่องเหล่านี้ต้องเริ่มตั้งแต่ต้นทางจึงจะเป็นประโยชน์สูงสุดกับทุกคน

ปัจจุบันนีโอมี 9 แบรนด์ผลิตภัณฑ์ที่ใช้นวัตกรรมและงานวิจัยมาพัฒนาอย่างต่อเนื่อง ช่วยตอบโจทย์การใช้ชีวิตประจำวันของผู้คนทุกไลฟ์สไตล์และทุกช่วงวัย ควบคู่ไปกับแผนการทำงานระยะยาวเรื่องความยั่งยืน จึงเกิดคำที่เราใช้ว่า ‘sustainNEOvation’ เพราะเราเชื่อว่าการบรรลุให้ถึงเป้าหมายด้าน Sustainability ของนีโอ เกิดขึ้นได้ด้วยการใช้ Innovation แบบครบวงจรตั้งแต่ต้นทาง

ผลของความสำเร็จจากการทุ่มเทด้านนี้ที่เห็นได้ชัดคืออะไร

ถ้าเป็นผลลัพธ์ที่ตรวจวัดได้ตามที่ทีม ESG กำหนด เช่น ลดคาร์บอนได้เท่าไหร่ เลิกใช้พลาสติกบางประเภทได้ภายในปีไหน ตรงนั้นเราทำได้ตามเป้าหมายมาตลอด แต่ถ้ามองในมุมของผู้บริหาร ความสำเร็จคือการที่เราช่วยให้ผู้ร่วมงานทุกคนได้มีจิตสำนึก รู้สึกรับผิดชอบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อมมากขึ้น โดยเริ่มจากตัวเขา เริ่มจากสิ่งใกล้ตัว และเริ่มที่ชุมชนของเขาก่อน 

ที่ผ่านมาเราเห็นว่าน้อง ๆ ในแต่ละหน่วยงานมีการริเริ่มสิ่งต่าง ๆ ขึ้นมาด้วยตัวเอง และกล้าที่จะนำเสนอความคิดเกี่ยวกับการประหยัดทรัพยากร การดูแลสิ่งแวดล้อม คำนึงถึงเรื่องขยะ น้องที่ดูแลเรื่องการส่งของในคลังสินค้าคนหนึ่งมองว่า เราประหยัดกระดาษและเทปติดของได้ด้วยวิธีการที่ไม่ยาก แถมยังช่วยให้การทำงานรัดกุมและแม่นยำขึ้น 

ไอเดียแบบนี้ก็ให้ความสำคัญ มีการต่อยอดนำไปปรับใช้จริง และยกเป็นตัวอย่างที่ดี เพื่อจุดประกายผู้ร่วมงานคนอื่น ๆ ให้เห็นว่าทุกคนมีส่วนร่วมในเรื่องนี้ได้ ไม่จำเป็นต้องอยู่ในหน่วยงานที่รับผิดชอบเรื่อง ESG เท่านั้น ซึ่งพอผู้บริหารให้ความสำคัญกับเรื่องนี้ ก็รู้สึกได้เลยว่าทุกคนมีความตื่นตัวที่จะใส่ใจเรื่องทรัพยากรที่ใช้แล้วหมดไปรวมถึงสิ่งแวดล้อมมากขึ้น 

เริ่มให้ความสำคัญเรื่องสิ่งแวดล้อมและความยั่งยืนตั้งแต่เมื่อไหร่

  เรามองว่าเรื่องสิ่งแวดล้อมเป็นปัจจัยหนึ่งที่ส่งเสริมคุณภาพชีวิต ในเมื่อเราให้ความสำคัญต่อการยกระดับคุณภาพชีวิตคนไทย มุมไหนที่ทําได้ก็ควรทำ ตั้งแต่เริ่มแรกที่มีผลิตภัณฑ์ของตัวเองเมื่อกว่า 36 ปีก่อน นีโอก็ตระหนักมาตลอดว่าผลิตภัณฑ์กว่า 90% มีน้ำเป็นส่วนประกอบหลัก และน้ำเป็นทรัพยากรที่มีความสำคัญมาก ๆ เราเลยเริ่มต้นจากการดูแลไม่ให้มีน้ำเสียออกไปจากโรงงาน เพื่อให้ทุกคนในโรงงานรวมถึงชุมชนโดยรอบมีสภาพแวดล้อมที่ดี สะอาด

นีโอใส่ใจเรื่องนี้มาตั้งแต่ช่วงเริ่มต้นของการทำธุรกิจ เมื่อฝ่ายผลิตเติบโตขึ้น มีโรงงานเป็นของตัวเอง เราเล็งเห็นว่าผลิตภัณฑ์ของเราซึ่งเป็นสินค้าอุปโภค หรือ FMCG มีบรรจุภัณฑ์ที่เป็นพลาสติกประเภทต่าง ๆ อยู่ค่อนข้างมาก รวมถึงมีกระดาษที่เป็นกล่องเก็บของด้วย และมีพลาสติกบางส่วนที่เหลือใช้แต่เราไม่อยากให้มีขยะพลาสติกออกไปจากโรงงาน จึงพยายามจัดการในรูปแบบต่าง ๆ และเริ่มศึกษาหาความรู้ โดยร่วมกับภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง ทั้งภาครัฐและภาคเอกชน เพื่อจัดการของเหลือใช้ส่วนนี้ให้เกิดประโยชน์สูงสุด

ดูเหมือนนีโอให้ความสำคัญกับต้นทางของการผลิตและพัฒนาสินค้ามาก

  เหมือนการติดกระดุมเม็ดแรกให้ถูก การพัฒนาผลิตภัณฑ์ ถ้าทำได้ตั้งแต่ต้นทาง มันจะเดินไปสู่ปลายทางที่ถูกต้อง ผู้บริโภคจะรู้สึกว่าตัดสินใจถูกเมื่อซื้อสินค้าเราไปใช้ เพราะปลอดภัยต่อตัวเขาเองและปลอดภัยต่อโลก 

เป็นแนวคิด Innovation from CORE to CARE เราคิดดีเพื่อโลก เรามีนวัตกรรมดี ๆ เพื่อสร้างความมั่นใจให้ผู้บริโภค เราใช้คำว่า NEO CARE ที่อยากสื่อถึงความใส่ใจในทุกมิติ ทั้งสุขภาพ ความปลอดภัยและสิ่งแวดล้อม เราเริ่มทยอยใส่คำว่า NEO CARE ในด้านหลังของผลิตภัณฑ์มาตั้งแต่ต้นปี เหมือนเป็นการประทับว่า เราคิดดีเพื่อโลกในแบบที่จับต้องได้ 

อะไรคือกลยุทธ์สำคัญในการทำเรื่อง ESG ให้ประสบความสำเร็จ

  สิ่งสำคัญที่สุดคือการปลูกฝังทัศนคติให้ผู้ร่วมงานทุกคนมีความรู้ ความเข้าใจ และเห็นความสำคัญเรื่องสิ่งแวดล้อม ซึ่งเราเชื่อว่าทุกอย่างจะเกิดขึ้นได้จากการ ‘ลงมือทำ’ ไม่ใช่แค่การบอกหรือให้ความรู้ 

  ภายในนีโอจึงมีการทำโปรเจกต์ด้านนี้ออกมาหลากหลาย เพื่อให้ทุกคนมีส่วนร่วม ได้ลงมือทำจริง และเน้นย้ำเสมอว่าทุกคนต้องช่วยกันดูแล 

อย่างช่วงที่สร้างโรงงานแห่งใหม่ ด้วยความที่เราสะสมความรู้และประสบการณ์เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมมาค่อนข้างมาก จึงถือโอกาสวางแผน ออกแบบและสร้างโรงงานใหม่ให้เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมมากที่สุด พร้อมทั้งแทรกแนวทางการดูแลสิ่งแวดล้อมให้ผู้ร่วมงานทุกคนมีส่วนร่วมไว้ในทุกจุด เช่น เรื่องการบริหารจัดการน้ำ 

ถ้าใครเคยเข้ามาที่นีโอ แฟคทอรี่ จะเห็นว่าทางเข้าอาคารออฟฟิศมีสระน้ำตื้น ๆ น้ำใส ๆ อยู่ ดูคล้ายกับเป็นฮวงจุ้ย แต่จริง ๆ น้ำในสระคือน้ำเสียจากโรงงานที่ผ่านการบำบัดแล้ว และนำกลับมาใช้หมุนเวียน ซึ่งการทำสระไว้หน้าโรงงานเป็นความตั้งใจของ คุณสุทธิเดช ถกลศรี ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท นีโอ คอร์ปอเรท จำกัด (มหาชน) ที่อยากแสดงให้ผู้ร่วมงานทุกคนได้เห็นด้วยตาตัวเองว่า น้ำทิ้งที่ผ่านการบำบัดแล้วมีคุณภาพเป็นยังไง

มีโครงการไหนที่พอจะยกตัวอย่างการมีส่วนร่วมของผู้ร่วมงานได้บ้าง

  โรงอาหารของเรามีขยะอาหารเกิดขึ้นทุกวัน เราใช้นวัตกรรมเครื่องจัดการขยะอาหารให้กลายเป็นปุ๋ยอย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งพอมีปุ๋ย เราก็ต่อยอดด้วยการทำสวนที่ออฟฟิศ นีโอ คอร์ปอเรท เป็น Roof Top Garden 

ส่วนที่โรงงานทำเป็นแปลงผัก ทั้ง 2 สวนเราลองปลูกพืชพรรณหลากหลายหมุนเวียนกันไป โดยใช้น้ำทิ้งที่ผ่านการบำบัดแล้วมาดูแลสวน ใช้ปุ๋ยจากเศษอาหารเหลือทิ้ง ผักที่ปลูกได้ก็จะนำไปแจกจ่ายให้ผู้ร่วมงาน เป็นการหมุนเวียนทรัพยากรให้เกิดประโยชน์สูงสุด 

ส่วนเรื่องพลาสติก เราส่งเสริมให้ทุกคนแยกขยะพลาสติกแล้วนำมาให้ทีมงานสแครป (Scrap) เป็นเกล็ดพลาสติก ก่อนหลอมเป็นที่รองแก้วบ้าง ตะกร้าใส่ของบ้าง ซึ่งผู้ร่วมงานทุกคน ทุกฝ่าย มีส่วนร่วมตรงนี้ได้ และซึมซับสิ่งเหล่านี้โดยอัตโนมัติ ทำให้เขาเห็นว่าขยะพลาสติกมีประโยชน์ ไม่ต้องทิ้งทันที เอากลับมาหมุนเวียนผลิตเป็นของใหม่ได้ เมื่อกลับบ้านก็นำสิ่งเหล่านี้ไปบอกต่อให้คนที่บ้านรู้จักแยกขยะ เพื่อนำมา อัปไซเคิล เราทำจนกลายเป็นวัฒนธรรมของคนที่นี่ไปแล้ว และจากที่ทำงานก็ค่อย ๆ กระจายไปสู่ที่บ้าน ไปสู่ชุมชน  

เราหวังว่าส่วนเล็ก ๆ เหล่านี้จะขยายไปสู่สังคมที่ใหญ่ขึ้น เพื่อให้ประเทศไทยซึ่งเป็นบ้านของเรามีสภาพแวดล้อมที่ดี มีความสะดวกสบาย สะอาด เหมาะแก่การใช้ชีวิตอยู่ของคนรุ่นต่อ ๆ ไป

มีการต่อยอดเรื่อง ESG ออกไปสู่สังคมบ้างไหม

  เราขยายผลกับชุมชนโดยรอบเรื่องรีไซเคิลและอัปไซเคิล เรามีทีมงานไปถ่ายทอดวิธีการให้คนในชุมชนให้มีอาชีพเสริม มีรายได้เพิ่มเติมจากความรู้ต่าง ๆ และในปีนี้เราใช้พื้นที่ประมาณ 3 ไร่ บริเวณลำลูกกาคลอง 14 ใกล้ ๆ กับนีโอ แฟคทอรี่ ตั้งชื่อว่า ‘นีโอ แคร์ ฟาร์มสุข’ ให้เป็นพื้นที่เพื่อชุมชนยั่งยืน เป็นหนึ่งในโครงการที่นีโอมุ่งมั่นทำให้สำเร็จอย่างเป็นรูปธรรม 

ในพื้นที่ นีโอ แคร์ ฟาร์มสุข มีทั้งอาคารอเนกประสงค์ที่มีความพิเศษคือสร้างด้วยเทคโนโลยีการพิมพ์ 3 มิติ ใช้ปูนซีเมนต์ชนิดพิเศษ และนำเศษวัสดุเหลือใช้กลับมาใช้ใหม่ถึง 7% นวัตกรรมนี้ช่วยลดการใช้ทรัพยากรใหม่ได้ถึง 11% และลดขยะจากการก่อสร้างได้มากถึง 80% เมื่อเทียบกับการก่อสร้างแบบดั้งเดิม บริเวณด้านหน้าของ นีโอ แคร์ ฟาร์มสุข ยังมีอาคารจัดการรีไซเคิล (Waste Hub) เพื่อรับขวดพลาสติกที่ใช้แล้ว มีทีมงานนำไปคัดแยกและเข้าสู่กระบวนการแปรรูปต่อไป โดยชุมชนนำขวดพลาสติกที่ใช้แล้วมาแลกเปลี่ยนเป็นผลิตภัณฑ์ในเครือ NEO กลับไปได้  

ส่วนพื้นที่ที่เหลือเราทำเป็นพื้นที่เกษตรผสมผสาน โคก-หนอง-นา ตามแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียงในพระราชดำริของในหลวงรัชกาลที่ 9 ซึ่งเป็นโมเดลการออกแบบพื้นที่เกษตรให้มีน้ำกิน น้ำใช้ มีอาหาร และพึ่งพาตนเองได้ เป็นพื้นที่ต้นแบบเพื่อให้คนในชุมชนเข้ามาเรียนรู้และนำไปปรับใช้ในวิถีชีวิตของตนเองได้อย่างยั่งยืน พวกเราตั้งใจกันมากค่ะ ปลายปีนี้ก็จะเสร็จพร้อมเริ่มเปิดใช้งาน

คุณปัทมามองว่าตัวเองเป็นกัปตันทีมแนวไหน

  ส่วนตัวแล้วเป็นคนไม่ชอบวิธีการสั่ง แต่ควรจะสร้างแรงบันดาลใจให้กันและกันมากกว่า ไม่ใช่แค่ผู้บริหารสร้างแรงบันดาลใจให้ผู้ร่วมงาน แต่ผู้ร่วมงานก็มีส่วนสร้างแรงบันดาลใจให้ผู้บริหารด้วย 

แนวทางการบริหารที่เราใช้จึงไม่ใช่การกําหนดหน้าที่หรือสั่งลงไป อย่างงานด้าน ESG ก็เน้นเริ่มจากสิ่งใกล้ ๆ ตัว ให้เขาเห็นว่าทําได้ไม่ยาก เวลาสื่อสารออกไป ต้องให้เขาเห็นว่าเป็นประโยชน์ เห็นคุณค่า แล้วเขาจะค่อย ๆ ซึมซับไปเอง จนกลายเป็นวัฒนธรรมขององค์กรที่ยั่งยืน

ตั้งใจจะสร้างสังคมอย่างไรให้เกิดขึ้นใน นีโอ คอร์ปอเรท

ทุกคนต่างรู้ดีว่าโลกเปลี่ยนไป อากาศแปรปรวน ภัยธรรมชาติรุนแรงขึ้น เราทุกคนจึงมีหน้าที่ร่วมช่วยกันดูแลเพื่อให้คนรุ่นต่อไปได้มีอากาศที่สะอาด ได้อยู่ในสิ่งแวดล้อมที่ดี นอกจากนี้ ผู้คนต่างตระหนักมากขึ้นถึงการใช้ทรัพยากรอย่างสมดุลและมีความรับผิดชอบ เพื่อให้สิ่งแวดล้อมและธรรมชาติยังคงอยู่สำหรับคนรุ่นถัดไปได้อย่างงดงามและยั่งยืน ซี่งเรื่องนี้เป็นสิ่งที่ต้องปลูกฝัง และนีโอ คอร์ปอเรท ก็ตั้งใจจะเป็นส่วนหนึ่งในการสร้างจิตสำนึกนี้ให้เกิดขึ้นกับคนในองค์กร ซึ่งจะเกิดผลดี ไม่ใช่แค่ในโรงงานหรือบริษัทเรา แต่จะเกิดประโยชน์กับบ้านของเรา ซึ่งก็คือประเทศไทยด้วย