8 มกราคม 2025
2 K

ตัวฉันเอง ปกติแล้วเดินทางบ่อยมาก เพราะนิสัยส่วนตัวและหน้าที่การงาน โดยเฉพาะการไปในจังหวัดต่าง ๆ ที่ไม่ใช่ที่ท่องเที่ยว ถือว่าบ่อยอยู่ 

สิ่งที่ฉันชอบอย่างหนึ่งคือไปเก็บเงินลูกค้าด้วยตัวเอง ไปพบปะพูดคุยกับลูกค้าด้วยตัวเอง ฉันชอบนะ เพราะบางทีที่ไปก็ไม่ได้คุยเรื่องการค้าเลย แต่เป็นการคุยสัพเพเหระ คุยไปคุยมาส่วนใหญ่พบว่าคนทำงานค้าขายมักมีงานอดิเรก บ้างก็เล่นพระ บางคนชอบตกปลา บางคนเลี้ยงสัตว์ ทำให้ได้ความรู้ที่น่าสนใจมากมาย เพราะไม่ว่าใครก็ตาม ถ้าได้กล่าวถึงสิ่งที่ตัวเองรักมักจะพูดได้ไม่รู้จบ 

พวกเขาจะพูดถึงสิ่งเหล่านี้ที่เขารักด้วยตาเป็นประกาย ตั้งใจเล่าถึงรายละเอียดของมันโดยมีความรักและใส่ใจปนอยู่ด้วย เราจะเห็นความเป็นมนุษย์ของเขาในตอนที่เขาพูดถึงสิ่งที่เขาชอบ 

ที่น่าสนใจคือมีลูกค้าเจ้าหนึ่ง คุณ จ. (นามสมมติ) เป็นผู้จัดจำหน่ายสินค้าจิปาถะที่ชอบเป็นเจ้าภาพกฐินเป็นชีวิตจิตใจ แบบที่ช่วงออกพรรษา ฉันเองจะเลี่ยงไปหากันเลยทีเดียว เพราะไปทุกครั้ง ซองต้องมา แบบเก็บเงินเสร็จ เอาเงินที่เก็บมาเนี่ยแหละใส่ซองให้เจ๊เขาไปด้วย 

แต่ถึงจะไปในช่วงกฐินหรือไม่ใช่ชวงกฐิน คุณ จ. ก็ชอบเล่าให้ฟังว่า นอกจากต้นกฐินต้นใหญ่ที่เจ๊ภูมิใจมาก เป็นตัวเต็ง ยืนหนึ่งในทุกวัดที่ไปทอด (ส่วนหนึ่งที่ทำให้คุณ จ. ยืนหนึ่งเรื่องเจ้าภาพกฐินคือ Supplier ของเจ๊ทุกเจ้า แทบต้องได้ร่วมอนุโมทนาซองกฐินคุณ จ. ทุกคน หึ ๆ) 

แต่สิ่งที่น่าสนใจ นั่นคือของที่คุณ จ. จะจัดหาไปให้วัด หรือบางทีก็เอาไว้ให้กับคนที่ร่วมขบวนกฐินใช้ระหว่างเดินทางไปทอด

มันเป็นของที่คุณ จ. แกเป็นยี่ปั๊ว (Distributor) หรือเป็นคนกลางระหว่างผู้ผลิตกับผู้ที่รับไปขาย สินค้าเหล่านี้ช่างจำได้ง่าย เพราะคิดสร้างยี่ห้อได้น่าดึงดูดขั้นสุด ยกตัวอย่างยาแก้ปวดเมื่อยตราสิงห์ตีกลอง ส่วนตัวแล้วฉันไม่เคยได้ลองกิน แต่ถามลูกขบวนกฐิน (คนงานในร้านเจ๊) ที่เคยชิม เขาว่าเป็นเครื่องดื่มที่ดีมาก เพราะนอกจากแก้ปวดเมื่อยแล้ว ยังทำให้ทั้งขบวนกฐินแรงดี รำได้ตั้งแต่ออกจากร้านเจ๊ยันกฐินเสร็จ

รูปสิงห์ตีกลอง (ถือว่าเป็นยี่ห้อที่เข้ากับสรรพคุณ เพราะสิงห์ที่แข็งแรงยังเฮฮา เล่นดนตรีได้ด้วย)

หรือจะเป็นด้ายกับเข็มที่เป็นเครื่องถวายพระสงฆ์ตราป๊อกยี่เอ็ด (According to การเรียกของเจ๊และคนที่ซื้อจากเจ๊ จริง ๆ มันคือ Ace & Ten Brand)

แต่พอถามคุณ จ. ว่าทำไมเขาตั้งชื่อยี่ห้อแบบนี้ คุณ จ. บอกว่าไม่รู้ รู้แต่ว่าขายดี เลยสั่งมาขาย เพราะเซลส์ที่ลงท้องที่เขาจะบอกมาเลยว่าจะเอายี่ห้ออะไร 

ฉันเลยถามต่อว่าใครซื้อของคุณ จ. ไปขาย ไม่ได้จะขายแข่งนะ แต่อยากรู้ เพราะแทบไม่เคยเจอที่ไหนเลย 

เจ๊ที่เพิ่งรับซองกฐินฉันไปย่อมอารมณ์ดี ตอบฉันว่าส่วนใหญ่เป็นร้านของชำของคนในพื้นที่ต่าง ๆ เจ๊บอกอีกว่าลองเข้าไปซื้อสิ เดี๋ยวนี้หลายร้านโอนได้แล้วนะ จะได้เห็นว่าใครที่จะซื้อของเหล่านี้

แน่นอน คนอย่างฉัน ชอบอยู่แล้ว ต้องลอง

แล้วก็สบช่องกับการที่ไปร้านของชำแถวสันติธรรม เพราะมีธุระแถวนั้นพอดี เลยเข้าไปซื้อน้ำ เป็นร้านของชำที่ไม่มีชื่อร้านด้วยซ้ำ แต่มีคนเข้าไม่ขาดสาย 

สิ่งที่คุ้นเคยมากคือการขายบุหรี่แบบปลีกมากกว่าขายเป็นซอง นั่นคือขายเป็นมวน ณ ขณะนี้บุหรี่สายฝนมวนละ 5 บาท ส่วนเหล้า 28 ดีกรีขายช็อตละ 20 บาท ตอนที่ไปมีลุงคนแถวนั้นมาซื้อ 1 ช็อต (ขอเล่าให้ฟังขำ ๆ นะคะ คำว่า ช็อต (Shot) มาจากในสมัยคาวบอยอเมริกัน ปืนที่ใช้คือขนาด .45 บรรจุกระสุน 6 นัด กระสุน 1 นัดราคาพอ ๆ กับเหล้า 1 จอกเล็ก คนที่ไม่มีเงินบางทีก็จ่ายเป็นกระสุน นั่นคือที่มาของคำว่า 1 ช็อตค่ะ) 

พอเข้าไป มันคือดินแดนของสินค้าเฉพาะร้านชำ แต่ละยี่ห้อน่าดึงดูดไปหมด ของในร้านเป็นแบรนด์ที่ไม่เคยเจอมาก่อนทั้งสิ้น เห็นยาแก้ปวดเมื่อยตราสิงห์ตีกลองแล้วก็คิดว่าน่าจะมาถูกทาง  ฉันนั่งกินน้ำแล้วก็อ้อยอิ่งชวน พี่ ญ. คุย พร้อมกับเนียน ๆ ถ่ายรูปสิ่งของในร้านพี่เขา พลางถามพี่ ญ. ที่เป็นเจ้าของร้านของชำไปด้วยว่า ทำไมถึงสั่งยี่ห้อเหล่านี้มา ก่อนจะไปที่คำตอบ ขอยกตัวอย่าง เช่น

 กระเทียม (ที่เอาไว้ปาให้ดัง) ยี่ห้อเท้าไฟ เป็นชื่อที่ดีเพราะไปในทางเดียวกับการใช้งาน
สีผสมอาหารจากประเทศอังกฤษ ตรากุมารทอง (ทำให้คิดต่อว่าหรืออังกฤษจะมีกุมารทองเหมือนกัน)

ฉันถามคุณ ญ. เจ้าของร้านชำว่าทำไมถึงสั่งของแบบนี้มาขาย เขาบอกคล้ายคุณ จ. ว่ามันขายได้ และขายดี ที่สำคัญ ยี่ปั๊วของสินค้าเหล่านี้มักเป็นการสั่งที่ง่ายมาก ไม่ได้มีเอกสารมากมาย ไม่มีการวางบิล หรือมัดจำใด ๆ แค่โทรสั่งและจดไว้กันลืมเท่านั้น ส่วนใหญ่มีเครดิต 1 สัปดาห์ สั่งได้ทีละน้อย ๆ ไม่ต้องตุนของ 

ส่วนยี่ห้อแบบนี้ จริง ๆ คนที่มาซื้อเขาจะเรียกอีกแบบนะ อย่างฝุ่นหอมตราโกริน คนที่มาซื้อบอกคนขายว่าเอาแป้งตราแหม่ม

อันนี้ส่วนตัวชอบและอร่อยด้วย ลองซื้อมากินแล้ว มันคือเนื้อกระป๋องตรากวาง มีทั้งรูปกวางและวัวในกระป๋องเดียวกัน

คราม สิ่งที่ไม่ค่อยเห็นคนใช้แล้ว ใช้ใส่ผ้าขาวให้ขาวขึ้น เป็นนวัตกรรมก่อนน้ำยาซักผ้าขาวที่คนแถวนี้ยังคงใช้อยู่
มีดโกนแบบเป็นใบ ๆ ถือเป็นสินค้าคลาสสิกที่เจ้าของร้านบอกว่าคนนิยมซื้อไปถวายพระเพราะถูกมาก ใบละ 2 บาทเท่านั้น
แป้งทาหน้าที่ยังคงเรียกว่า ‘ฝุ่นหอม’ ตราโกริน ราคาย่อมเยาเพียง 3 บาท เจ้าของร้านบอกว่าถ้าแบ่งใช้ดี ๆ 1 ซอง 3 บาทใช้ทาหน้าได้นานถึง 1 สัปดาห์

คนขายยังบอกอีกว่า ยี่ห้อเหล่านี้มันต้องชัด ต้องเรียกง่าย เพราะคนที่มาซื้อบางทีไม่ได้เชี่ยวชาญเรื่องการอ่านเพราะเป็นต่างชาติ หรือบางทีคนซื้อก็เป็นคนสูงอายุ เพราะพวกเขายังคงใช้สินค้าอย่างในสมัยที่พวกเขายังหนุ่มยังสาว ถ้าเป็นตัวหนังสือก็อ่านไม่ไหว ความจำก็ไม่ได้ดี ยี่ห้อเลยต้องเห็นง่าย จำง่าย

อุปกรณ์บุหรี่ ทั้งกระดาษมวนบุหรี่ตราช้าง และยาเส้นตรามังกรและสิงโต

ของจิปาถะอย่างเมล็ดทานตะวันตราแม่กิมไล้ สมุดฉีกตราเศรษฐกิจ เจ้าของร้านบอกว่ามีหลายเวอร์ชัน เป็นจังหวัดต่าง ๆ ที่เห็นนี้คือเชียงราย หรือจะผงพะโล้ตรามะเขือเปราะ 

ร้านของชำแบบนี้ ถ้าคุณเห็นที่ไหน ลองแวะดูนะคะ นอกจากจะได้รู้ว่าสินค้าแต่ละอย่างน่าสนใจ ร้านเหล่านี้ยังเป็นแหล่งข่าวในพื้นที่ อย่างฉันเองอยู่ในร้านคุณ ญ. เพียงไม่เกิน 20 นาที ฉันรู้แล้วเด็กวัยรุ่นที่มาซื้อบุหรี่แบ่งขายเรียนอยู่ชั้น ม.4 แอบสูบบุหรี่ (น้องคลาสสิกมากค่ะ เพราะไม่ค่อยเห็นคนเริ่มสูบบุหรี่มวนแล้ว) เป็นลูกชายร้านขายลูกชิ้นที่เพิ่งออกมอเตอร์ไซค์คันใหม่ เพราะแม่ของเขาถูกหวย 3 ตัวตรง 

ถือเป็นการจับจ่ายที่บันเทิงดี ถ้ามีโอกาส ขอให้ลองเข้าไปใช้บริการค่ะ 

ไปละ บาย

Writer & Photographer

ทิตยา ลิม

ชอบเล่าเรื่อง ชอบเขียนตั้งแต่เด็ก มองหาความสนุกจากทุกอย่างทั้งการเรียน งาน และการเขียน ชอบเล่นไพ่นกกระจอก (Mahjong) รักสัตว์ ชอบอ่านมาก อาศัยอยู่เชียงใหม่ ไป ๆ มาๆ กรุงเทพฯ โดยเฉพาะคลองถมเพราะกิจการยังอยู่ที่นั่น มีผลงานหนังสือชื่อ ‘คลองถมโทเปีย’