เวลาอยู่ในกรุงเทพฯ มันจะมีระยะทางเกรงใจ แบบว่าจะให้เดินก็แอบไกล แต่จะให้ขับรถไปก็ยาก ต้องหาที่จอด หรือจะเรียกรถเอาก็ยุ่งยาก กว่าจะรอ กว่าจะเรียกรถ บางทีจะเรียกแท็กซี่ระยะใกล้ไปเขาก็ไม่ไป หรือจะเรียกสามล้อก็ร้อนและฝุ่น ที่สำคัญ บางคันที่คุ้น ๆ กันในย่านคลองถมก็จะเปิดเพลงพร้อมไฟดังเยี่ยงรถแห่ มันเอิกเกริกและเขินเกินไป (ส่วนตัวเคยลองแล้ว แพงไหม แพง อายไหม อายมาก ต้องให้ไปจอดไกล ๆ สุดท้ายก็เดินอยู่ดี) 

ระยะทางเกรงใจของฉันคือไม่เกิน 3 กิโลเมตร ถ้าไกลกว่านั้นฉันก็ไม่สู้ เพราะเดินกลางแดดตอนเที่ยงในกรุงเทพฯ คือซ้อมตาย อันนั้นฉันก็ใช้พาหนะเป็นตัวช่วย 

มีที่หนึ่งจากร้านของฉันย่านคลองถม ระยะทางไม่ไกล ไม่เกิน 3 กิโลเมตร เดินจากเยาวราชก็ได้ นั่นคือย่านพาหุรัด ฝั่งถนนจักรเพชร เป็นย่านของชาวอินเดีย จะเห็นร้านค้าผ้ามากมาย สวยงามทั้งนั้น บางร้านที่เก่าแก่จะมีคำว่า …..ปากหวาน, ……ใจดี อยู่ตรงท้ายชื่อร้าน เพราะว่าในสมัยก่อน อาม่าบอกว่าคนอินเดียหน้าตาไม่เหมือนคนที่นี่ สำหรับคนรุ่นอาม่าพวกเขาดูดุดัน เพราะฉะนั้น ต้องบอกลูกค้าว่าไม่น่ากลัวนะ ต้อนรับนะ วิธีที่น่ารักในการเชิญชวนลูกค้าให้เข้าร้านคือการบอกว่าเขาใจดี เขาปากหวาน ฉันชอบวิธีนี้มาก 

ฉันชอบไปย่านนี้ เรื่อย ๆ ไม่ได้ไปซื้อผ้า อันนั้นไม่ค่อยถนัดเท่าไหร่ แต่ที่ดึงดูดให้ไปคือ ‘อาหาร’ โดยเฉพาะตรอกเล็ก ๆ ติดกับห้าง ATM เก่า ทางลัดไปพาหุรัดพลาซ่า อาหารย่านนี้อร่อยนะคุณ คนแถวนั้นมักมีรากมาจากอินเดียตอนใต้ แคว้นปัญจาบ อาหารย่านนั้นจึงเป็นอาหารแถวนั้นซะเยอะ ร้านที่ขอแนะนำจริงจังคือ ‘ปัญจาบสวีท’ อาหารมีทั้งคาว-หวาน ถ้าคุณอยากซื้อขนมลาดูแบบอร่อยจริง ๆ มาที่ร้านนี้ได้ หรือจะเป็นนมแท่งห่อด้วยเงินเปลว (เป็นแผ่นเงินตีให้บางเหมือนกับทองคำเปลว รสชาติแปลกและอร่อยดี) 

ส่วนอาหารคาว ถ้าไม่รู้จะสั่งอะไร ลองสั่ง ‘Thali’ มาค่ะ เป็นอาหารที่เสิร์ฟเป็นถาด คำว่า Thali แปลว่า ถาด มีทั้งอาหารคาวหวานครบเครื่องอย่างละนิดอย่างละหน่อย ชิมแล้วอิ่ม ครบ และอร่อยทุกเมนู 

อีกอย่างที่ทำให้ฉันชอบไปย่านนี้ คือกลิ่น มันเป็นกลิ่นเฉพาะมาก เพราะเป็นตรอกที่ขายของในชีวิตประจำวันของคนอินเดียโพ้นทะเล เช่น แชมพู สบู่ น้ำมันใส่ผม วัตถุดิบอาหารต่าง ๆ บางทีตอนเดินแถวนั้นก็คิดนะคะว่าเขาจะซื้อทำไม เมืองไทยมีทุกอย่าง แต่คิดอีกที ถึงจะมีครบแบบให้ใช้ชีวิตได้แต่ก็อาจจะไม่ตรงจริต เพราะไม่เหมือนรสชาติและกลิ่นของบ้านเกิด ความคิดถึงบ้านชนะทุกสิ่งค่ะ 

นั่นคือหนึ่งกลิ่นใหญ่ที่ก่อร่างสร้างตัวให้ย่านนี้มีกลิ่นที่ดมแล้วลึกล้ำเหมือนหลุดไปอีกโลก 

อีกหนึ่งกลิ่นที่สำคัญที่ฉุดอารมณ์ให้ดีขึ้น เหมือนเป็นเส้นแบ่งเขตเมื่อย่างเท้าเข้าสู่ย่านนี้ คือ กลิ่น ‘กำยานและเครื่องหอม’ 

พาหุรัด เป็นย่านที่ขายกำยานคุณภาพดีมากมาย ตัวฉันเอง จากที่ตะกละมาเพราะของกิน บางทีก็เดินเที่ยว ลามไปเป็นเดินเข้าร้านโน้นร้านนี้ แล้วก็ลองเข้าร้านกำยาน

 ย่านนี้คนขายใจดีแบบไม่ต้องใส่คำว่าใจดีตรงชื่อ เพราะคนขายมักจะชิลล์ ชอบเรียกเข้าไปดูของในร้าน ไม่ซื้อไม่ว่ากัน แต่จะมีพลังงานบางอย่างที่เราจะซื้อของของเขา เพราะว่าเขาตั้งใจทุ่มเทขายขั้นสุด  พวกเขาขายเก่งมาก อย่างร้านหนึ่งเป็นร้านนำเข้ากำยานจากอินเดียโดยเฉพาะ ตอนที่เดิน ๆ อยู่ก็ไม่ได้รู้เรื่องรู้ราวอะไร แต่ว่าร้านนี้หอมมาก เพียงฉันหยุดดู คุณ อ. (คนขาย นามสมมติ) เอากล่องกำยานยื่นมาที่จมูกทันที แล้วบีบกล่องให้กลิ่นพุ่งออกมาอัดใส่หน้าฉัน

“นี่คือกลิ่นความสำเร็จ” พี่ อ. บอก

ฉันเกือบด่าไปแล้ว เพราะคิดว่ามาแบบเป็นมิจจี้ แต่เขาหน้าตาเป็นมิตรจริง ๆ และชวนฉันเดินเข้าร้านไป ชื่อร้าน อ.ม.ท. (ชื่อสมมติ) หรือว่าฉันโดยป้ายยานะ แต่ก็เดินเข้าไปในร้าน

เมื่อเข้าไปในร้าน มันหอมจริง ๆ และพี่ อ. เขาก็ไม่ได้จะจี้ปล้นฉัน แต่เป็นเพราะจริง ๆ แล้วฉันยืนดูกำยานที่ร้านเขานานมากแบบ 15 นาทีขึ้นไปโดยไม่รู้ตัว เขาเลยชวนมาดมกำยานในร้าน 

หน้าตากลิ่นความสำเร็จเป็นแบบนี้นะคะ กล่องเป็นฝรั่งยุคกลาง ฉันเองสงสัยว่าทำไมต้องเป็นฝรั่งยุคกลางแต่ก็ไม่กล้าถาม พี่เขาบอกว่าเป็นกลิ่นที่ใช้บูชาพระพิฆเนศ อืม ยิ่งน่าสนใจดีไซน์ของตัวกล่องเข้าไปอีก กลิ่นก็เป็นกลิ่นกำยานจริง ๆ ผสมกับ Sandal Wood หอมแบบอีกขั้นไปเลย

พี่ อ. เล่าว่า แต่ก่อนเขาไม่ได้ขายกำยานหรอก แต่ขายเครื่องครัวกับจานชามเมลามีนอยู่ในห้าง ATM เก่า เป็นร้านใหญ่ที่สุด ดังที่สุด ใคร ๆ ก็ต้องมาซื้อ เพราะมีทุกแบบ 

ฉันเริ่มสนใจ เพราะชอบฟังเรื่องราวของผู้คน 

“ถ้าจานชามขายดี แล้วทำไมถึงมาขายกำยานล่ะพี่” ฉันถามจริง ๆ ด้วยความสนใจ 

พี่ อ. ถอดแว่นมองหน้าฉัน (เป็นการเริ่มตั้งใจเล่าหรือขึ้นก็ไม่รู้) เขาเล่าว่าแต่ก่อนขายดีมาก เพราะนำเข้ามาจากบังกาลอร์ อินเดีย คุณภาพดีกว่า ถูกกว่า เลยขายดีมาก แทบไม่มีคู่แข่ง เพราะเป็นเจ้าแรก 

อยู่มาวันหนึ่ง จู่ ๆ ห้าง ATM ไฟไหม้แบบไหม้วอดวาย ร้านพี่ของเขาที่เพิ่งขยายรวมถึงรถทุกคันที่มีจอดอยู่ที่ห้างทั้งหมด รวมถึงรถกระบะเกือบสิบคันที่ใช้ส่งของ ครั้งนี้ลงทุนไปมากมาย ไฟไหม้ต่อหน้าต่อตา 

ตัวพี่ อ. เองด้วยความเสียดายจะวิ่งเข้าไปเอารถออกมา แต่ครอบครัวล็อกตัวไว้ พี่เขาร้องไห้ไม่ออก ไฟที่ไหม้ร้อนมากจนอยู่แถวนั้นไม่ได้จึงต้องออกมา 

เมื่อออกมาก็เริ่มหิว ด้วยความที่เป็นคนกินมังสวิรัติ เมื่อหลายสิบปีก่อนร้านอาหารมังสวิรัติไม่ได้มีมากมาย เลยไปที่ร้านชิจูย่าบนถนนทรงวาด เพราะคิดออกที่เดียวที่พอจะกินได้ 

พอไปถึง สั่งอาหารมาเต็ม แต่กินไม่ลงสักคำ เพราะคิดว่ากำลังจะหมดตัว เจ๊เจ้าของร้านชิจูย่า (ตอนนี้ปิดไปแล้วนะคะ) เปิดช่องข่าวให้ดู เป็นการถ่ายทอดสด ในสมัยนั้นเป็นทีวีดิจิทัล บางช่องจะถ่ายทอดสดยาว ๆ พี่ อ. เล่าว่าเขาเห็นร้านตัวเองที่ไฟค่อย ๆ ไหม้ผ่านทีวี มันวอดวายจนหมดสิ้น ตึกเริ่มพังเพราะแรงเพลิง 

สิ่งที่ทำให้ตัดใจว่าทุกอย่างหมดจริง ๆ แล้ว คือเห็นรถกระบะหล่นทะลุที่จอดมาปักอยู่กลางร้าน

พี่เขาเล่าให้ฉันฟังน้ำเสียงเรื่อย ๆ แต่ฉันพูดอะไรไม่ออก ได้แต่บอกว่าเสียใจด้วย

พี่เล่าต่อว่าเขากลับไปบังกาลอร์ และคิดว่าจะหาอะไรมาขายอีกดี ที่นั่น สิ่งที่ดีคือเครื่องหอมกำยาน เพราะมีกรรมวิธีและทำจากธรรมชาติ 100 เปอร์เซ็นต์ 

ที่สำคัญมาก คือกลิ่นกำยานที่ดีทำให้ใจสงบ เขาบอกฉันนะ 

เมื่อเล่าจบ พี่ถามว่าสนใจซื้อกำยานไปสักกล่องไหม 

ฉันที่กำลังช็อกกับเรื่องที่เล่าก็ตกลงซื้อสิคะ เอามาค่ะพี่อย่างละกล่อง 

พี่ อ. สลับเข้าโหมดการค้าแบบฉับพลัน และบอกว่า 1 กล่อง 60 บาท 3 กล่องขึ้นไป 125 บาท 

มีทั้งหมดในร้าน 20 กว่ากลิ่น เอาไป 6 กลิ่นไหม 250 บาทเท่านั้น ฉันจ่ายเงินไปเรียบร้อย ได้กำยานมา 6 กล่อง ในใจก็งง ๆ ว่าจะจุดที่ไหน

ฉันถามเขาตรง ๆ ว่ามีฝิ่นหรือยาเสพติดหรือเปล่า ถึงทำให้สงบเร็วมาก พี่เขาบอกว่าไม่ใช่สิ ไม่งั้นตำรวจจับไปนานแล้ว แต่ว่ากำยานที่ดีมีคุณสมบัตินี้จริง ๆ อืม คิดดี ๆ ฉันเองตอนได้กลิ่นก็งง ๆ เดินเข้าร้านเขามาแล้ว
มีลูกค้าคนอื่นเข้าร้านมา เขาบอกให้ลองได้ และเป็นความรู้ใหม่ว่าเวลาจะลองดมกำยานกลิ่นต่าง ๆ ถ้าเป็นของที่ดีให้บีบกล่องเบา ๆ กลิ่นจะฟุ้งขึ้นมา 

และของที่ดีจะเขียนว่า ‘Hand Rolled Incense Cone’ 

กลิ่นที่นิยมที่สุด คือ Ganesh Darshan เป็นที่ฮิตสำหรับการถวายพระพิฆเนศ

กลิ่นที่น่าสนใจ คือ Dragon’s Blood มาจากพืชที่เรียกว่า Dragon’s Blood หรือ Puricas ดมแล้วหอมประหลาดมาก และเป็นอีกครั้งที่ฉันชอบแพ็กเกจจิงของมัน

รวมถึงได้ความรู้เพิ่มมาว่า กำยานมาเป็นธูปเลยก็มี เป็นธูปหน้าตาแบบที่ใช้ไหว้พระเลย โดยไส้ธูปเป็นกฤษณา มันเผาไหม้เร็ว แต่ได้ความหอมไปไกลมาก ถือเป็นการไหว้พระที่หรูหราไม่น้อยเลยทีเดียว ส่วนพี่ อ. เขาเป็นฮินดู มักจะใช้จุดบูชาพระนารายณ์ 

แต่ละร้านในย่านนี้มีเครื่องหอมที่ไม่เหมือนกัน แต่ส่วนใหญ่มาจากอินเดีย มีหลายเกรดให้เลือก ต้องบอกคนขาย เกรดที่ดีที่สุด ควันน้อยแบบจุดในห้องแอร์ได้เลยทีเดียว ส่วนบางรุ่นมีแบบเผาไหม้ช้า สำหรับคนที่ต้องการบนบานว่าจะจุดเครื่องหอมยาว ๆ ถวายสิ่งศักดิ์สิทธิ์ ที่เผาไหม้ช้าสุดคือ 24 ชั่วโมง ถือว่านานมาก (ข้อควรระวัง ควรดับไฟก่อนออกจากบ้านนะคะ) 

ฉันเอง เวลาไปแถวนั้นมักจะแวะทักทายพี่เขา แต่ไม่ใช่ทุกครั้งที่ไปดมกำยาน แม้ว่าจะมีกลิ่นใหม่ ๆ มาและพี่เขากวักมือเรียกก็ตาม เพราะว่าพี่ อ. มีศิลปะการค้าขายเก่งมาก ฟังไปเรื่อย ๆ เสียตังค์เรียบร้อย 

ถ้าคุณได้มีโอกาสมา ลองฟังการขายของเขาดู และลองเข้าร้านกำยานต่าง ๆ กลิ่นต่าง ๆ ทำให้เราเหมือนเข้าไปอีกโลกหนึ่งเลยค่ะ 

ไปละ บาย