15 ตุลาคม 2025
222

รายการ อารามบอย ตอนนี้คุยเรื่อง ‘ปาง’

ดร.ต้า-ธนภัทร์ ลิ้มหัสนัยกุล แฟนพันธุ์แท้วัดไทย ชวนมองพระพุทธรูปที่เห็นอยู่แทบทุกวัด แล้วตั้งคำถามง่าย ๆ แต่ไม่มีใครถามว่า เหตุใด ‘ปางมารวิชัย’ จึงกลายเป็นพระประธานของวัดไทยกว่า 90 เปอร์เซ็นต์ ทำไม ‘ปางห้าม’ ของไทยถึงต่างจากของอินเดีย และเพราะอะไร ‘พระหัตถ์เดียวกัน’ ถึงสื่อความหมายไม่เหมือนกันเลย

‘ปาง’ หมายถึงเหตุการณ์ในพุทธประวัติ ส่วน ‘มุทรา’ หมายถึงท่ามือที่สื่อถึงจิตภาวะหรือพลังในขณะนั้น ในศิลปะอินเดียซึ่งเป็นต้นกำเนิดของพระพุทธรูป มีเพียง 6 มุทรา 3 ท่านั่ง แต่เมื่อพุทธศาสนาเดินทางไกลผ่านเส้นทางสายไหมเข้าสู่ดินแดนเอเชียอาคเนย์ แต่ละวัฒนธรรมตีความท่วงท่าและเรื่องราวใหม่ให้สอดคล้องกับบริบทของตนเอง จึงเกิดปางที่มีเอกลักษณ์เฉพาะ เช่น ปางห้ามญาติ ปางห้ามสมุทร หรือปางโปรดอสุรินทราหู

แปลว่าอะไร สื่อถึงอะไร และทำไมถึงขยายจนมีมากกว่า 80 ปางในปัจจุบัน มาฟังกัน

ช่วงเวลา

  • 00:00 Intro
  • 00:34 เริ่มรายการ
  • 01:06 ความหมายจริงของพระพุทธรูป
  • 01:57 พระพุทธรูปเริ่มต้นขึ้นเมื่อไหร่
  • 03:45 ในอินเดียมีรูปเคารพอยู่ก่อน ทฤษฎีพระพุทธรูปมาจากกรีก
  • 04:44 มุทราหรือท่าทางของมือ บอกความหมายของปางพระพุทธรูป
  • 07:19 พระพุทธรูปที่พบในวัดบ่อยที่สุดปางหนึ่ง
  • 10:56 ทำไมทำท่ายกมือห้าม
  • 15:28 ทำไมทำท่าโอเค
  • 20:07 ปางประธานพร
  • 22:27 ท่าทางพระพุทธรูป
  • 26:30 ที่มาพระประจำวันเกิด
  • 36:23 ทำไมพระพุทธรูปต้องเหมือนทำตาปรือ
  • 36:55 ปางหายาก ปางถวายพระเพลิง
  • 40:19 ปางที่ชาวเน็ตเรียกว่า Wakanda Forever
ดำเนินรายการ ดร.ธนภัทร์ ลิ้มหัสนัยกุล
ผู้ร่วมดำเนินรายการ ทรงกลด บางยี่ขัน
กำกับ ศวิตา ศีลตระกูล
ครีเอทีฟ กุลจิรา มุทขอนแก่น
ถ่ายภาพ ศวิตา ศีลตระกูล, เมธี สมานทอง, คฑาวุฒิ เผือกสอาด
ลำดับภาพ ชไมพร เฉิน
ควบคุมการผลิต ชนกพัดชา สินอาษา

Host

ธนภัทร์ ลิ้มหัสนัยกุล

ต้า วัดไทย เด็กประวัติศาสตร์ศิลปะผู้ดูวัดมาแล้วกว่าพันวัดแม้จะยังไม่ครบทุกจังหวัด ชื่นชอบในความงามของศิลปะทั้งไทยและเทศรวมถึงเรื่องราวของสถานที่นั้นๆ ปัจจุบันยังคงออกเที่ยวชมวัดทุกศาสนารวมถึงวังต่างๆ อย่างต่อเนื่องพร้อมกับนำเรื่องราวมาเผยแพร่บน Facebook อยู่เป็นระยะๆ