Sustrends 2025 : งานสัมมนารวม 45 เทรนด์ความยั่งยืนที่กำลังเปลี่ยนโลก จาก 15 วงการ

กล่าวเปิดงาน

อิรีนา กอร์ยูโนวา

รองผู้แทนโครงการพัฒนาแห่งสหประชาชาติ (UNDP) ประจำประเทศไทย

พระพรหมศากยวงศ์วิสุทธิ์ (อนิลมาน ธมฺมสากิโย)

เจ้าคณะภาค 6 – 7 (ธรรมยุต) และผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดบวรนิเวศวิหาร

เป็นพระชาวเนปาลเชื้อสายศากยวงศ์ เรียนจบปริญญาเอกด้านมานุษยวิทยาที่มหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ เป็นหนึ่งในคลังสมองของสหประชาชาติด้านความยั่งยืน ได้รับรางวัล Guardians of The Planet ของ UNESCO ได้รับเชิญไปบรรยายเรื่อง Sustainable Brand ให้ผู้บริหารระดับสูงของบริษัทขนาดใหญ่กว่า 1,500 แห่งในหลายประเทศ รวมถึงเป็นอาจารย์สอนพุทธศาสนาในมหาวิทยาลัยชั้นนำของสหรัฐอเมริกา และทำงานร่วมกับ สมเด็จพระสันตะปาปาฟรานซิส เพื่อผลักดันแนวคิดทางศาสนาถูกใช้เป็นหนึ่งในเครื่องมือที่ช่วยให้บรรลุเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน ท่านจะชวนทุกคนตั้งคำถามทฤษฎีการพัฒนาที่ยั่งยืนว่าถูกต้องเพียงใด และทำไมพระสูตรแรกของพุทธศาสนาถึงเหมาะจะนำมาใช้ทำงานด้านความยั่งยืน

พินทุ์สุดา ชัยนาม

อธิบดีกรมองค์การระหว่างประเทศ

เดือนกันยายนนี้จะเกิด Summit of the Future ซึ่งเป็นการประชุมที่มีความสำคัญในระดับโลก เพราะเป็นเวทีที่รวบรวมผู้นำประเทศ ผู้นำองค์กรระหว่างประเทศ ผู้เชี่ยวชาญ และภาคประชาสังคม มาร่วมกันหารือและกำหนดทิศทางในประเด็นสำคัญที่กระทบต่ออนาคตของโลกในหลายมิติ โดยเน้นการพัฒนากลไกในการจัดการปัญหาระดับโลก เช่น การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ความมั่นคงทางไซเบอร์ ความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจ และการเข้าถึงทรัพยากรที่ยั่งยืน แล้วเนื้อหาของการประชุมจะเป็นอย่างไร รวมถึงจะเกี่ยวข้องกับงานด้านความยั่งยืนของไทยในมิติไหน รอฟังได้ในช่วงนี้

ดร.ธันยพร กริชติทายาวุธ

ผู้อำนวยการสมาคมเครือข่ายโกลบอลคอมแพ็กแห่งประเทศไทย

นอกจากการปรับตัวเพื่อให้บรรลุเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนแล้ว อีกเรื่องที่สำคัญไม่แพ้กัน คือเราจะพัฒนาทุนมนุษย์อย่างไรเพื่อให้มวลมนุษยชาติใช้ชีวิตอยู่ได้หลังปี 2030 หรือเมื่อโลกร้อนขึ้น 2 องศาเซลเซียส ซึ่งสภาพแวดล้อมไม่เหมือนเดิมอีกต่อไป สิ่งที่จะได้ฟังช่วงนี้คือแนวทางที่เราควรปรับตัวและปรับใจเพื่อใช้ชีวิตในโลกที่เปลี่ยนไป โดยประเด็นสำคัญคือ Inner Development Goals แนวคิดที่กำลังจะถูกพูดถึงอย่างมากในอนาคตอันใกล้นี้

ดร.เสรี นนทสูติ

กรรมการสหประชาชาติว่าด้วยสิทธิทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม

ดร.เสรี นนทสูติ เป็นนักกฎหมายที่ได้มีส่วนร่วมเป็นกรรมการสหประชาชาติว่าด้วยสิทธิทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม ในช่วงนี้จะพูดถึงเรื่องของความยั่งยืนยุคใหม่ที่ประเด็นสิทธิมนุษยชนเป็นตัวขับเคลื่อน ในช่วงนี้เราจะได้ฟังกันว่า แนวคิดทางสิทธิมนุษยชนในเวทีโลกเคลื่อนไปถึงไหนแล้ว เช่นเดียวกับข้อกำหนดกฎหมายต่าง ๆ ที่บังคับใช้ในหลายประเทศ ซึ่งส่งผลต่อการทำธุรกิจระหว่างประเทศ

สุดารัตน์ เมฆฉาย

กรรมการสมาคมคนหูหนวกแห่งประเทศไทย

ประเด็นผู้พิการถูกพูดถึงเนิ่นนานในประเทศไทย แต่ในยุคนี้เราไม่ได้มองแต่ประเด็นผู้พิการอย่างเดียวเรา เรายังมองถึงประเด็นผู้พิการที่ทับซ้อนกับประเด็นปัญหาอื่น ๆ มาดูกันว่า ถ้าอยากช่วยให้ผู้พิการมีชีวิตที่ดีขึ้น เราควรมองในมิติไหนบ้าง และควรส่งเสริมไปในทิศทางใด

กิตตินันท์ ธรมธัช

นายกสมาคมฟ้าสีรุ้งแห่งประเทศไทย

หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 เป็นต้นมา ประชาคมโลกต่างขานรับการยุติการเลือกปฏิบัติต่อความหลากหลายของมนุษย์ และยิ่งทวีความสำคัญขึ้นเรื่อย ๆ เราแบ่งประชากรกลุ่มเปราะบางได้ประมาณ 13 กลุ่ม โดยพยายามจัดการแก้ปัญหาด้วยแนวทางเฉพาะสำหรับแต่ละกลุ่ม ในความเป็นจริง ประชากรกลุ่มเปราะบางจำนวนมากมีอัตลักษณ์ทับซ้อน คือมีความเปราะบางหลายด้านพร้อมกัน และมักจะนำไปสู่ปัญหาสุขภาพจิตในที่สุด จึงต้องการความเข้าใจในการแก้ปัญหามากขึ้น แล้ววิธีการแก้ปัญหาที่ทำอยู่ผิดพลาดอย่างไร เราควรปรับตัวไปทางไหน และพระราชบัญญัติขจัดการเลือกปฏิบัติต่อบุคคลที่กำลังอยู่ในการพิจารณามีเนื้อหาสำคัญอย่างไร จะช่วยขจัดการเลือกปฏิบัติและนำไปสู่ความยั่งยืนได้อย่างไร ช่วงนี้มีคำตอบ

รศ.ดร.นพพล วิทย์วรพงศ์

คณบดีคณะเศรษฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

การเกิด แก่ เจ็บ ตาย ในโลกอนาคตนั้นขึ้นกับเมกะเทรนด์ 2 อย่าง อย่างแรก คือเรื่องเสรีภาพที่เพิ่มมากขึ้น อย่างที่ 2 คือเทคโนโลยีที่จะเข้ามาเกี่ยวข้องกับทุกช่วงชีวิต ดังนั้น สาธารณสุขในอนาคตจึงสัมพันธ์กับเรื่องสิทธิในด้านต่าง ๆ และเทคโนโลยีทางการแพทย์ที่ก้าวหน้าจนเราใช้การรักษาแบบเดียวกับทุกคนไม่ได้อีกต่อไป ถ้าอย่างนั้นแล้วเราควรเตรียมตัวเพื่อเข้าสู่ระบบสาธารณสุขที่ยั่งยืนในอนาคตอย่างไร

จักรชัย โฉมทองดี

ผู้อำนวยการภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ PlantWorks

การปฏิรูประบบการผลิตอาหารเป็นประเด็นที่สำคัญมากของไทย เพราะจะส่งผลต่อมิติของสิ่งแวดล้อม สุขภาพ และเศรษฐกิจ แล้วการผลิตแบบไหนถึงจะสะท้อนความเป็นจริงของ Planetary Boundary หรือขอบเขตโลกของเรา เมื่อปัญหาสำคัญที่ส่งผลต่อโลกคือการผลิตโปรตีน เราควรหาแหล่งโปรตีนใหม่อย่างไร โดยเฉพาะประเทศไทยที่มีแหล่งโปรตีนตามธรรมชาติในอาหารท้องถิ่นเยอะมาก จึงเป็นการมองเรื่องอาหารทั้งในอนาคตและย้อนกลับไปในอดีต ซึ่งจะส่งผลให้สุขภาพของประชากรดีขึ้น และที่สำคัญ รูปแบบการผลิตสินค้าเกษตรของไทยเพื่อส่งออกขึ้นกับพืชเพียงไม่กี่ชนิดเท่านั้น ซึ่งทุกชนิดอยู่ในช่วงขาลง ปริมาณการผลิตลดลง รายได้ลดลง สุขภาพเกษตรกรแย่ลง มาดูกันว่าทิศทางใหม่ที่ประเทศไทยควรมุ่งไปจะเป็นอย่างไร

ดร.พิเศษ สอาดเย็น

ผู้อำนวยการสถาบันเพื่อการยุติธรรมแห่งประเทศไทย (องค์การมหาชน)

ยุคที่โลกกำลังเปลี่ยนไป มีหลายเหตุการณ์แสดงให้เห็นว่า กระบวนการยุติธรรมแบบเดิมให้ความยุติธรรมไม่ได้แล้ว เมื่อระบบยุติธรรมตามไม่ทันรูปแบบของสังคมที่เปลี่ยนไป จนก่อให้เกิดผลเสียมากมายทั้งต่อบุคคล สิ่งแวดล้อม ธุรกิจ และรัฐ ใครควรเป็นผู้รับผิดชอบ และถ้ามองในมิติของการเปลี่ยนผ่านด้านความยั่งยืนหรือ Green Transition หากไร้ความยุติธรรมก็อาจจะไม่ได้ช่วยแก้ปัญหา รวมถึงทำให้เกิดปัญหาความเหลื่อมล้ำที่รุนแรงขึ้น มาดูกันว่าประชาชนทั่วไปจะมีส่วนร่วมทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในระบบยุติธรรมได้อย่างไร

ดร.ปิ่นสักก์ สุรัสวดี

อธิบดีกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง

ถ้าเปรียบให้เห็นภาพ โลกเหมือนบ้านที่มีหลายห้อง มีรั้ว และมีเพื่อนบ้าน สถานการณ์วิกฤตด้านสิ่งแวดล้อมที่ทุกคนทราบดี คือรั้วบ้านกำลังถูกทำลายด้วยก๊าซเรือนกระจก ภายในบ้านก็มีปัญหาความหลากหลายทางชีวภาพ ทั้งในป่า ในมหาสมุทร แม้กระทั่งสิ่งมีชีวิตระดับจุลชีพ สิ่งแวดล้อมรอบบ้านอย่างมลพิษทางอากาศก็มีปัญหา ทางแก้ปัญหาควรจะเป็นอย่างไร การปรับโครงสร้างหน่วยงานราชการแบบไหนจะทำให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุด รวมถึงจุดสมดุลที่เราควรจะมุ่งไปเป็นสมดุลของใคร และสมดุลอย่างไร

ดร.เพชร มโนปวิตร

เลขาธิการมูลนิธิโลกสีเขียวและนายกสมาคมอนุรักษ์นกและธรรมชาติแห่งประเทศไทย

โลกบรรลุข้อตกลงร่วมกันปลายปี 2022 (ภายใต้กรอบงานคุนหมิง-มอนทรีออล ว่าด้วยความหลากหลายทางชีวภาพของโลก) ว่าเราจะต้องมุ่งหน้าการพัฒนาไปสู่เส้นทางที่ทำให้ธรรมชาติฟื้นคืนกลับมาอีกครั้ง (Nature-positive Pathways) ช่วงนี้จึงจะพูดถึงพัฒนาการของนโยบายและแนวคิดในการฟื้นฟูธรรมชาติที่กลายเป็นกฎหมายที่มีความก้าวหน้าหลายฉบับ พร้อมกับกระแสความตระหนักรู้ว่าเราแก้วิกฤตด้านภูมิอากาศไม่ได้ถ้าไม่ฟื้นฟูสมดุลของธรรมชาติให้กลับมา โดยจะพูดถึงกฎหมาย 3 ฉบับ จากอังกฤษ สหภาพยุโรป และออสเตรเลีย ที่แสดงให้เห็นว่าสร้าง Nature-positive ได้จริงได้อย่างไร

เพียรพร ดีเทศน์

ผู้อำนวยการรณรงค์ภูมิภาค International Rivers

แม่น้ำโขงกำลังถูกทำลายอย่างหนักทั้งจากการสร้างเขื่อนในประเทศจีน การระเบิดแก่ง และการสร้างเขื่อนโดยภาคธุรกิจจากประเทศไทย ระบบนิเวศของแม่น้ำโขงและนิเวศบริการพังทลาย ประชาชนที่พึ่งพาแม่น้ำโขงในรูปแบบต่าง ๆ ถูกผลักออกโดยไม่มีทางเลือก แม่น้ำนานาชาติอย่างแม่น้ำโขงไม่ใช่น้ำในสถานะของเหลว แต่ยังเป็นระบบนิเวศของน้ำขนาดใหญ่จากหิมะบนยอดเขาหิมาลัยเคลื่อนที่ผ่านพื้นที่เพื่อให้เกิดการดำรงอยู่ของชีวิตมากมาย การทำลายแม่น้ำโขงดูเหมือนเป็นเรื่องไกลตัว แต่ทั้งสาเหตุและผลกระทบล้วนเกิดขึ้นใกล้ตัวเป็นส่วนหนึ่งในชีวิตประจำวันของทุกคนอย่างไม่น่าเชื่อ เราต่างทำร้ายแม่น้ำโขง และเป็นผู้ที่จะผลักดันให้เกิดการปกป้องแม่น้ำโขงได้

ดร.ครรชิต รองไชย

ผู้ก่อตั้ง AI and Sustainability Laboratory

ปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence) หรือ AI ถูกนำมาใช้งานหลากหลายรูปแบบและใกล้ตัวพวกเรามาขึ้นเรื่อย ๆ และยังเป็นหนึ่งในแรงขับเคลื่อนที่ช่วยเร่งให้เราบรรลุเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนได้ตามเป้า ปัจจุบันมีการนำ AI มาใช้แก้ปัญหาและเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานในหลายด้าน ทั้งด้านการเกษตร อุตสาหกรรม สาธารณสุข แต่ในขณะเดียวกันก็เกิดประเด็นว่า AI จะมาแย่งงานมนุษย์ ส่งผลต่อมิติความมั่นคงของมนุษย์ ดังนั้น จึงเกิดแนวคิดใหม่ในการพัฒนา AI รวมถึงการสอน AI ให้ไม่มีอคติ (เพราะ AI เรียนรู้จากการเก็บข้อมูลมาจากการตัดสินใจของมนุษย์ที่มีอคติ) และทำความรู้จัก EU AI Act หรือกฎหมาย AI ของสหภาพยุโรป ที่จะเป็นแนวทางหลักในการพัฒนากฎหมาย AI ของประเทศไทยต่อไป

ผศ.ชล บุนนาค

ผู้อำนวยการศูนย์วิจัยและสนับสนุนเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนกำหนดปลายทางไว้ที่ปี 2030 คำถามที่คนจำนวนมากสงสัยก็คือ แล้วการทำงานด้านความยั่งยืนในโลกหลังปี 2030 จะเป็นอย่างไรต่อไป ประเด็นและเป้าหมายจะถูกกำหนดอย่างไร และจะส่งต่อประเทศไทยในมุมไหน ติดตามได้ในช่วงนี้

สฤณี อาชวานันทกุล

กรรมการผู้จัดการด้านการพัฒนาความรู้ บริษัท ป่าสาละ จำกัด

ประเทศไทยเข้าสู่การเปลี่ยนผ่านพลังงานตั้งแต่มีการประกาศเป้าหมาย Net Zero ในระดับนานาชาติ เพราะพลังงานคือปัจจุบันสำคัญที่สุดที่จะทำให้บรรลุเป้าหมาย Net Zero ได้ และไทยเพิ่งมีร่างแผนพัฒนากำลังการผลิตไฟฟ้า (Power Development Plan) ปี 2024 ซึ่งอยู่ภายใต้แผนแม่บทในการผลิตไฟฟ้าของประเทศ ซึ่งน่าสนใจมากว่าแผนนี้จะนำไปสู่การเปลี่ยนผ่านพลังงานที่ยุติธรรมได้หรือไม่ ขณะนี้ทั้งโลกล้วนอยู่ในระหว่างการเปลี่ยนผ่านพลังงาน แหล่งพลังงานนี้เองที่เป็นจะเป็นต้นทางของความยั่งยืนของอุตสาหกรรมทั้งหลาย หากยังใช้พลังงานฟอสซิลก็ยากที่อุตสาหกรรมจะปรับตัวสู่ความยั่งยืน ซึ่งจะส่งผลต่อความสามารถในการแข่งขันเชิงธุรกิจของประเทศในที่สุด ช่วงนี้จึงอยากสื่อสารถึงการทลายมายาคติผิด ๆ มากมายที่คนจำนวนมากมีต่อพลังงาน ความเป็นธรรมของราคาพลังงาน และความยั่งยืนด้านพลังงานที่ขยายมิติไปไกลเกินกว่าเรื่องการปล่อยคาร์บอนแล้ว