เธอเริ่มเปลี่ยนความคิดจากที่ตัวเองเป็น Freelancer มาเป็น ‘Entrepreneur’ เมื่อมีลูกสาวตัวน้อย
เธอไม่ได้มองว่าตัวเองทำงานรับจ้าง แต่ต้องการสร้างและนำเสนอ ‘บริการด้านกฎหมาย’ ที่ไม่เหมือนใคร
เธออยากให้คนเดินมาหา ‘นักวางแผนกฎหมาย’ ก่อนเกิดปัญหา ดีกว่าวิ่งหาทนายไปขึ้นศาล
เธอจึงออกแบบ ปรับมุมสื่อสาร ใช้การเล่าเรื่อง ไปจนถึงผลิต ‘หนังสือภาพเกี่ยวกับกฎหมาย’ ให้คนทั่วไปเข้าใจง่ายผ่านการ์ตูน และ Visual Note พร้อมกับนำเทคโนโลยีมาใช้ให้ทุกอย่างง่ายขึ้น
บ้าน จึงกลายเป็นสถานที่ทำงานของเธอ แทนที่จะเป็น Law Firm สุดหรู
ต่างจังหวัด คือที่ที่เธออยู่กับลูกในตอนนี้ แต่รับงานจากเมืองหลวงได้สบาย
ลูกค้า มาแบบปากต่อปาก เพราะเธอเป็นนักกฎหมายใจดี ยิ้มให้กับทุกเรื่อง
AI กลายมาเป็นผู้ช่วยส่วนตัวในทุกเรื่อง บวกกับการจ้าง Outsource อีกนิดหน่อย
เธอเป็นนักธุรกิจแบบ One Person Business หรือบริษัทตัวคนเดียวที่ทำทุกอย่างได้ ด้วยความครบถ้วนนี้ จึงไม่มีเหตุผลที่เธอต้องอยากมีคนที่ 2 3 4
ขวัญ-รับขวัญ ชลดํารงค์กุล Founder & Legal Strategist ของ LawXTech ผู้เชี่ยวชาญทั้งกฎหมายสามัญประจำธุรกิจ โดยเฉพาะกฎหมายเทคโนโลยี และกฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (PDPA) เธอเปลี่ยนยาขมของผู้ประกอบการที่ไม่รู้กฎหมาย ให้กลายเป็นยาหอม เพราะเมื่อเข้าใจกฎหมายแบบไม่ท่องจำ ก็ไม่ต้องปวดหัวกับทุกเอกสารและสัญญาอีกต่อไป
กฎหมาย X เทคโนโลยี
ขวัญอยากเรียนกฎหมาย เพราะเธอเห็นความอยุติธรรม
ภาพจำและเรื่องราวความอยุติธรรมที่เธอเจอ เริ่มจากเรื่องราวที่พ่อของเธอเคยโดนหมายศาลเพียงเพราะต่อเติมบ้านตัวเองแต่ไม่ได้ขออนุญาต ทั้งหมดเกิดจาก ‘ความไม่รู้’
สมัยมัธยมปลาย โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษาพาไปทัศนศึกษาดูกระบวนการพิจารณาศาล เธอบังเอิญไปเจอเคสคุณป้าที่เผลอเซ็นสัญญาเงินกู้เพราะอ่านหนังสือไม่ออก แต่กลับโดนทนายอีกฝั่งไล่บี้อย่างน่าสงสาร
“กฎหมายใกล้ตัวกว่าที่เราคิดนะ” หลอดไฟในหัวของเธอสว่างวาบ นั่นจึงเป็นจุดเริ่มต้นที่เธอตัดสินใจอยากเรียนกฎหมาย เพราะอยากทวงคืนความยุติธรรมให้กับคนตัวเล็ก
เธอเลือกเรียนคณะนิติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เมื่อไม่ได้อยากเป็นทนาย (หน้าเลือดแบบที่เจอในศาล) ไม่ได้อยากเป็นผู้พิพากษาบนบัลลังก์ ในเวลานั้นเธอจึงเลือกเส้นทางอาชีพอีกรูปแบบหนึ่งในสายกฎหมาย นั่นคือการเป็นที่ปรึกษากฎหมาย เธอเจาะลึกต่อในสายกฎหมายธุรกิจ และจบออกมาด้วยเกียรตินิยมอันดับ 1 ได้ทุนจากบริษัทกฎหมายที่เธอทำงานไปเรียนต่อปริญญาโทสาขา Banking and Financial Regulations จาก University College London
ขวัญเคยไปใช้ชีวิตที่ประเทศลาวอยู่เกือบ 10 ปี เป็นที่ปรึกษาด้านกฎหมายให้กับรัฐบาลลาว ผ่านโครงสร้างสนับสนุนจากธนาคารพัฒนาเอเชีย (ADB) ทุนสนับสนุนจากธนาคารโลก (World Bank) ดูแลโครงการของกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมของประเทศลาว
ขวัญยังเคยเป็นคนแรก ๆ ในประเทศไทยที่ได้ยินและต้องดำดิ่งกับคำว่า ‘บล็อกเชน’ ในฐานะ Head of Legal ของ Bitkub และโลดแล่นอยู่ในโลกสายเทคต่อมาอีกหลายปี
ในยุคที่พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลของไทย หรือ PDPA เกิดขึ้นแต่คนยังสับสน เธอตัดสินใจบินไปเรียนหลักสูตรการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลถึงประเทศสิงคโปร์ สอบผ่าน Certified Information Privacy Manager เป็นคนแรก ๆ ของไทย และเริ่มต้นร่วมพัฒนา EasyPDPA เว็บไซต์ที่ช่วยอำนวยความสะดวกให้ธุรกิจสร้างนโยบายความเป็นส่วนตัวให้สอดคล้องกับ PDPA
ช่วงหลังเธอจึงกลายเป็นนักกฎหมายเนื้อหอมที่สตาร์ทอัพทั้งหลายมาติดต่อขอใช้บริการ และเดินสายบรรยายทั่วประเทศ แต่เธอไม่ได้มองว่าตัวเองเป็นแค่นักรับจ้างอิสระ
อะไรคือความต่างของการเป็น ฟรีแลนซ์ กับ ผู้ประกอบการ
“ตอนที่ตั้งบริษัท LawXTech เมื่อ พ.ศ. 2562 ก็เพื่อประหยัดภาษี ไม่ได้คิดอะไรมาก เรียกว่าเป็นฟรีแลนซ์ในรูปบริษัท แต่การเป็นฟรีแลนซ์คือรอให้ลูกค้ามาจ้างงาน มัน Passive ไปหน่อย ถ้าจะให้ Active ต้องมีการวางแผนที่ดี ออกไปเสนอโอกาสให้ตลาด มองหาความร่วมมือมากขึ้น
“พอเริ่มมีลูก เป้าหมายชีวิตเปลี่ยน กลายเป็นภาพชัดเจนเลยว่าเราคงทำงานฟรีแลนซ์ธรรมดาไม่ได้ เราต้องวางกลยุทธ์ให้ชีวิตและงาน ไม่ใช่การรับงานที่เราควบคุมไม่ได้ แต่ต้องผันตัวเองมาเป็นผู้ประกอบการ ปรับการคิดอีกแบบ ต้องมีเป้าหมาย มีสินค้า-บริการ มีกลุ่มลูกค้าที่อยากทำงานด้วยมากขึ้น เพื่อให้มีความยั่งยืนในแง่ของ ‘ธุรกิจให้บริการ’ ไม่ใช่แค่ ‘ตัวคนเดียว’ ในฐานะผู้รับจ้าง”
เพื่อนซี้ที่รู้กฎหมาย
Legal Buddy คือจุดยืนทางการตลาดของ LawXTech
การทำให้คนรู้สึกว่ามีเพื่อนนิติสักคนอยู่ใกล้ตัว คอยให้คำปรึกษา ช่วยวางแผนการทำธุรกิจด้วยกลไกทางด้านกฎหมายได้ทุกเมื่อ ต้องออกแบบประสบการณ์แบบไหน ขวัญให้คำตอบมา 4 ข้อ
- สื่อสารให้ง่าย
ขวัญชอบการเป็น Content Creator ด้วยการอธิบายกฎหมายให้เข้าใจง่าย ไม่เพียงแค่แปลภาษากฎหมายเป็นภาษาคน แต่เธอยังสื่อสารผ่านภาพประกอบน่ารัก ๆ ที่ไม่มีทางได้เห็นในเอกสารกฎหมาย เพราะอยากให้คอนเทนต์เหล่านี้เข้าหาคนได้อย่างเป็นมิตร ขวัญจึงมักถูกเชิญให้ไปสอนกฎหมายตามองค์กรรัฐและเอกชน ซึ่งเธอไม่ชอบเลกเชอร์ แต่ทำเป็นเวิร์กช็อปที่เต็มไปด้วยกิจกรรมแทน
- ทำ Framework ให้ง่าย
ขวัญออกแบบเครื่องมือและตัวอย่างแบบฟอร์มให้คนนำไปใช้ได้ฟรี เช่น สัญญาจ้างงาน พินัยกรรม
“จู่ ๆ ผู้ประกอบการต้องมาร่างสัญญาจ้างงาน แล้วไม่รู้เลยว่าประโยคแรกต้องขึ้นต้นว่าอะไร เสิร์ชกูเกิลเลือกไฟล์มาก็อาจจะไม่ตรง เราอยากให้คนเห็นตัวอย่าง ทำความเข้าใจเบื้องต้นได้ก่อน”
ขวัญยังเขียนหนังสือออกมาอีกหลายเล่มด้วยเป้าหมายเดียวกัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งหนังสือ 2 เล่มล่าสุดที่ออกมา
หากคนทั่วไปอยากทำธุรกิจ มีหนังสือ กฎหมายสามัญประจำธุรกิจ ฉบับ Visual Note เล่าเรื่องกฎหมายพร้อมตัวอย่างผ่านรูปภาพ ไม่ใช่ตัวอักษรล้วน ๆ
หาก HR อยากดูแลข้อมูลส่วนบุคคลหลังบ้านให้ดี มีหนังสือ PDPA for HR จากกฎหมายสู่การปฏิบัติ เข้าใจง่าย ใช้ได้จริง ซึ่งเป็นหนังสือที่ได้รับการออกแบบมาเล่าเรื่องผ่าน FAQ และแบบฟอร์มต่าง ๆ ที่ผู้อ่านหยิบจับและนำไปใช้ได้เลย
- ให้บริการกฎหมายแบบบุฟเฟต์ครบวงจรผ่านรูปแบบ Subscription ง่าย ๆ
ถ้า Netflix ให้ความบันเทิงเราเมื่อไหร่ก็ได้หลังจากสมัครสมาชิกรายเดือน
LawXTech ก็จะเป็นเพื่อนคู่คิดทางกฎหมายให้ได้ทุกเวลาเมื่อต้องการ
เหตุที่ลูกค้ารายเล็กใช้บริการบริษัทกฎหมายขนาดใหญ่ไม่ไหว เพราะคิดค่าบริการเป็นรายชั่วโมง และไม่รู้ว่างบจะบานปลายไปถึงเมื่อไหร่ อีกอย่าง ถ้าต้องจ้างที่ปรึกษาบางทีต้องจ้างมากกว่า 1 คน เพราะส่วนมากมักจะเจอนักกฎหมายที่เชี่ยวชาญเฉพาะทาง จึงให้คำแนะนำและบริการเฉพาะด้าน แทนที่จะเป็นการให้บริการแบบ All-in-One
ขวัญจึงแก้ปัญหานี้ด้วยการจัดแพ็กเกจเหมาจ่ายการให้บริการวางแผน และปรึกษากฎหมายแบบบุฟเฟต์ที่ถามทุกเรื่องเกี่ยวกับกฎหมายการทำธุรกิจ (หุ้นส่วนบริษัท แรงงาน ภาษี IP PDPA กฎหมายเฉพาะ ร่างสัญญาดูเอกสารให้คำแนะนำทั่วไป) ได้จากแหล่งเดียว คือ LawXTech ด้วยราคาเป็นมิตร
“เราทำราคาหลายแบบเพื่อให้คนเลือกได้ตามกำลัง เช่น 10 ชั่วโมงใน 12 เดือน จะมาใช้เวลาไหนก็ได้ อยากโทรตอนไหน อยากให้ดูเอกสารกฎหมายที่นาน ๆ เข้ามาที แต่ก็เสียว ๆ ก็สบายใจว่ามีคนให้คุย ช่วยดูช่วยแก้ไข โดยที่บริษัทเห็นค่าใช้จ่ายคงที่ตลอดปีเหมือนซื้อประกัน ในคอนเซปต์ว่า มีเราไว้ใช้ข้างกาย อุ่นใจกว่า
“มีเราอยู่ด้วยในงบหลักหมื่น ป้องกันปัญหาที่อาจเกิดขึ้นกันไว้ก่อน ดีกว่าไปเสียหลักล้านหลังถูกฟ้อง”
- ใช้เทคโนโลยีช่วยให้ง่ายขึ้นอีก
Legal Tech Solution เป็นอีกหนึ่งความฝันที่ขวัญอยากทำให้สำเร็จมาตลอด เพราะเชื่อว่าเทคโนโลยีควรนำมาใช้เพื่อทำให้การบริการกฎหมายและความยุติธรรมเข้าถึงได้สำหรับทุกคนมากขึ้น ขวัญจึงเริ่มจากการก่อตั้งแพลตฟอร์มทำพินัยกรรมออนไลน์ Living Wills ที่จะช่วยให้คนทั่วไปทำพินัยกรรมได้ ออกแบบได้ด้วยตัวเองทุกที่ทุกเวลา โดยมั่นใจได้ว่าถูกต้องตามกฎหมายและมีทนายความสนับสนุนตลอดกระบวนการ
ขวัญยังอยากทำในมุมอื่นมากขึ้น เช่น แพลตฟอร์มสำหรับช่วยคนฟ้องคดี
รวมไปถึงการปรับใช้เทคโนโลยีมาเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานของตัวเองให้รวดเร็ว และได้ราคาที่ดีขึ้น
“ชอบมีคนถามว่า AI จะมาแทนนักกฎหมายเมื่อไหร่ คำตอบของขวัญก็คือ มาแทนแหละ แต่เราก็ต้องหามุมในการทำงานร่วมกันให้เจอ
“ต่อต้านไม่ได้ก็เข้าร่วมไปเลย (หัวเราะ)”
รู้กฎหมายทำให้รวยขึ้น?
ผู้ประกอบการส่วนมากลุยไปข้างหน้าทำธุรกิจเพิ่มยอดขาย ทำให้รวยขึ้น
แต่ถ้าทำผิดกฎหมาย โดนฟ้องทีเดียว อาจสิ้นเนื้อประดาตัวได้เลย
ด้วยเหตุที่กลัวจะโดนฟ้อง ทุกครั้งที่พูดถึงกฎหมาย ภาษี กับ แรงงาน คือ 2 เรื่องยอดฮิตของผู้ประกอบการ
“มีคนชอบมาถามว่า ทำยังไงให้ไล่คนออกได้แบบไม่ผิดกฎหมาย หรือทำยังไงให้เสียภาษีน้อยที่สุดแต่ไม่โดนสรรพากรเล่นงาน
“คนมองว่ากฎหมายคือไม้เรียว เขามองเฉพาะเรื่องที่จะมาลงโทษได้ แต่พอคุยไปเรื่อย ๆ ทุกคนจะเซอร์ไพรส์หมดเลยว่า มีเรื่องที่ต้องให้ความสำคัญก่อนภาษีและแรงงานเสียอีก และถ้าเราทำความเข้าใจกฎหมายเหล่านั้นให้ดี จะพบว่ากฎหมายก็เอามาเป็นประโยชน์ได้เหมือนกัน”
ขวัญอยากปรับภาพลักษณ์ของกฎหมายให้ผู้ประกอบการหันมามองกฎหมายเป็น Growth Engine ของธุรกิจ กฎหมายเข้ามาเกี่ยวข้องในหลายส่วนของการประกอบธุรกิจ มีองค์ประกอบมากมายแต่ที่นักธุรกิจส่วนมากมองข้ามไป ตั้งแต่เรื่องการจดทะเบียน ผู้ถือหุ้น ใบอนุญาต สินค้าและบริการ สิทธิบัตร ลิขสิทธิ์ แรงงาน พาร์ตเนอร์ สัญญาคู่ค้า ภาษี ยิ่งอาณาจักรธุรกิจขยายใหญ่โต จักรวาลกฎหมายอันซับซ้อนก็ขยายตาม
ขวัญจึงเรียบเรียงกฎหมายสามัญประจำธุรกิจออกมาเป็น 5P ที่ครอบคลุมกฎหมายต้องรู้ มัดรวมเป็นอาวุธติดมือมอบให้ผู้ประกอบการไม่ว่าจะเล็กจิ๋วหรือใหญ่โต
- Presence ตั้งบริษัทให้ถูกต้อง
การเริ่มธุรกิจมักมาพร้อมกับการตั้งบริษัท เพราะช่วยจัดการภาษีได้ดีขึ้น หักค่าใช้จ่ายได้จริง และเสียภาษีในอัตราที่อาจประหยัดกว่าบุคคลธรรมดา เพราะเสียภาษีอัตราคงที่ นอกจากประเด็นภาษี การจดทะเบียนบริษัทยังช่วยแยกทรัพย์สินความเสี่ยง และหนี้สินของเจ้าของออกจากธุรกิจ ทำให้การบริหารโปร่งใสและปลอดภัยมากขึ้น เมื่อมีบริษัท ผู้ประกอบการก็มีหน้าที่ต้องจัดทำเอกสารของบริษัทให้ถูกต้องครบถ้วนด้วยเช่นกัน
“สิ่งที่คนหลุดมากที่สุดในการทำเอกสารบริษัท คือการทำประชุมผู้ถือหุ้นหรือประชุมกรรมการ ซึ่งวันที่ทะเลาะกัน นี่เป็นแผลที่คนเอามาจิ้มกันมากที่สุด”
- Product ผลิตภัณฑ์ถูกกฎหมาย ปกป้องได้
ธุรกิจบางประเภท เช่น การเงิน ประกันภัย ท่องเที่ยว สาธารณสุข และการศึกษา ต้องอยู่ภายใต้กฎหมายเฉพาะที่ต้องขออนุญาต และการดำเนินกิจกรรมธุรกิจบางอย่าง เช่น ก่อสร้าง อาหาร และยา ก็ต้องมีใบอนุญาต
นอกจากประเด็นการขออนุญาตแล้ว กฎหมายอีกส่วนหนึ่งที่เป็นเกราะป้องกันบริษัทได้อย่างมหาศาล คือกฎหมายทรัพย์สินทางปัญญา ไม่ว่าจะเป็นลิขสิทธิ์ สิทธิบัตร เครื่องหมายการค้า หรือความลับทางการค้า หากวางแผนมาดีย่อมทำให้สินค้าและบริการของบริษัทเติบโตเพิ่มมูลค่าได้อย่างยั่งยืน
“บริษัทสมัยนี้ที่มีทรัพย์สินมูลค่ามากที่สุด มันก็คือทรัพย์สินทางปัญญา ถ้าวางแผนไม่ดีอาจถูกขโมยได้ แต่ถ้าจัดการได้ดี มันจะกลายเป็น Value ของบริษัทที่สร้างมูลค่าเพิ่มได้มหาศาล”
- People จัดการคนตามกฎหมายแรงงาน
เมื่อธุรกิจเริ่มมีทีมงาน เจ้าของกิจการก็ต้องปฏิบัติตามกฎหมาย ทั้งเรื่องสวัสดิการ วันหยุด การขึ้นทะเบียนประกันสังคม หากต้องเลิกจ้าง ต้องแจ้งล่วงหน้าและจ่ายค่าชดเชยตามกฎหมาย การตักเตือนพนักงานควรทำเป็นลายลักษณ์อักษรเพื่อป้องกันปัญหาในอนาคต และควรมีสัญญาจ้างงานที่ชัดเจน ไม่เว้นแม้แต่พนักงานพาร์ตไทม์
- Partner ทำงานกับพันธมิตรด้วยข้อตกลงชัดเจน
การร่วมงานกับพันธมิตรทางธุรกิจ โดยเฉพาะ Founder หรือผู้ถือหุ้นร่วมกัน ควรมีข้อตกลงเป็นลายลักษณ์อักษรเพื่อลดความขัดแย้ง เช่น สัญญาหุ้นส่วน ซึ่งควรต้องกำหนดหน้าที่ของผู้ถือหุ้นแต่ละราย มี Emergency Exit กรณีที่ทะเลาะกัน เกิดการทำผิดสัญญาขึ้น นอกจากนี้ ก่อนจะร่วมมือกันทำอะไร ต้องจัดทำสัญญารักษาความลับ (NDA) กันให้ชัดเจนก่อน จะช่วยป้องกันปัญหาใหญ่ในอนาคตได้
- Public กฎระเบียบสาธารณะที่ธุรกิจเลี่ยงไม่ได้
ทุกธุรกิจควรเข้าใจกฎหมายพื้นฐาน เช่น ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา ภาษีนิติบุคคล รวมถึงสิทธิประโยชน์ภาษีสำหรับ SMEs นอกจากกฎหมายภาษีแล้ว ยุคนี้ยังต้องปฏิบัติตามกฎหมายข้อมูลส่วนบุคคล (PDPA) และกฎหมายไซเบอร์ กฎหมายเหล่านี้ไม่ได้มีไว้เพื่อเป็นไม้เรียว แต่ยังช่วยให้ธุรกิจได้ใช้สิทธิประโยชน์ที่หลายคนมักมองข้าม
“การปฏิบัติตามกฎหมายเหล่านี้ไม่ใช่เรื่องยากหากเราเข้าใจ ‘แก่นและหลักการสำคัญ’ และการทำตามกฎหมายเหล่านี้ นอกจากจะลดความเสี่ยงแล้ว อาจสร้าง ‘ข้อได้เปรียบทางธุรกิจ’ ได้อีกด้วย โดยเฉพาะสร้างความเชื่อมั่นให้แก่ลูกค้าและคู่ค้า”
เราไม่รู้ว่าเราไม่รู้
‘Legal Justice’ คือการสร้างความยุติธรรมทางกฎหมายในสังคม
การทำให้ Legal Justice เป็นเรื่องที่เข้าถึงได้ (Accessible & Affordable) คือเป้าหมายใหญ่ของ LawXTech
ขวัญอยากให้บริการทางกฎหมายกับคนทุกกลุ่ม และเชื่อว่าความก้าวหน้าของเทคโนโลยีในทุกวันนี้คือตัวช่วยสำคัญที่จะ ‘Make The Impossible Possible’
ขวัญเปรียบตาชั่งที่มี 2 ด้าน เหมือนโลกกฎหมายที่มีคน 2 ฝั่ง – คนที่อยู่ใต้กฎหมาย และ คนที่บังคับใช้กฎหมาย
“คนทั่วไปไม่รู้กฎหมาย ไม่รู้ตั้งแต่ว่ามันเกี่ยวกับฉัน ช่วงร่างกฎหมายจึงไม่ได้มีส่วนร่วม พอออกมาเป็นตัวบทกฎหมายที่มีโทษมารอแล้ว แต่ไม่ได้สื่อสารให้เข้าใจง่าย คนก็ไม่รู้อีกว่ามีผลบังคับใช้กับฉัน สังคมจึงมองกฎหมายว่าน่ากลัว
“อีกด้านหนึ่งคือคนที่บังคับใช้กฎหมายก็มีอำนาจในการใช้ดุลพินิจ ซึ่งแปลว่าเป็นคนที่รู้กฎหมายและรู้ช่องทางการใช้ประโยชน์จากกฎหมาย โดยพื้นฐาน การออกกฎหมาย 1 ฉบับมีความยากตั้งแต่ตอนร่าง เพราะใช้ตั้งแต่คนธรรมดาไปจนถึงบริษัทใหญ่โต ถ้าเขียนทุกอย่างเข้มมากคนตัวเล็กอาจจะทำไม่ได้ หลวมเกินไปคนตัวใหญ่ก็จะเลี่ยงไปเลย จึงต้องเว้นช่องไว้เบา ๆ แล้วใช้ดุลพินิจของเจ้าหน้าที่ แต่ช่องแห่งการใช้ดุลพินิจนี่ก็เป็นอีกหนึ่งปัจจัยที่อาจกระทบกับความยุติธรรมในการใช้บังคับกฎหมาย”
ทางออกของการทำให้กฎหมายแข็งแรงขึ้น จึงต้องทำให้คนเข้าใจกฎหมายมากพอ รู้สิทธิ์ตัวเองให้มากที่สุด
เมื่อรู้มากขึ้น อำนาจการใช้ดุลยพินิจก็จะน้อยลง
แล้วถ้าจะเริ่มต้น เราคนธรรมดาควรต้องรู้กฎหมายอะไรบ้าง – ขวัญเริ่มต้นจากการชวนตั้งเป้าหมายในชีวิต
หากเป็นมนุษย์เงินเดือน โลกของกฎหมายก็จะล้อไปกับการจ้างงานและการวางแผนการเงิน ไปจนถึงการส่งต่อทรัพย์สินให้ทายาทอย่างการทำพินัยกรรม หรือหากแต่งงานก็จะมีสัญญาสมรสเข้ามาเกี่ยวข้อง หรือหากเป็นผู้ประกอบการก็ต้องมีคัมภีร์กฎหมาย 5P ซึ่งควรศึกษาและทำความเข้าใจก่อนทำทุกธุรกรรม
เมื่อเรารู้แล้วว่า ‘เราไม่รู้’ เราก็หาความรู้มาปิดความเสี่ยงในทุกธุรกรรมของชีวิตได้
ขวัญยกตัวอย่างความรู้ง่าย ๆ ที่เปลี่ยนชีวิตคนมาแล้วนักต่อนัก
ผู้อ่านเคยได้ยินไหมว่า ทำอะไรก็ตาม ‘ควรทำสัญญาเป็นลายลักษณ์อักษร’ แต่ทุกคนรู้ไหมว่า
“คำว่า ‘สัญญา’ ไม่ได้แปลว่าต้องลงนามในกระดาษที่จั่วหัวว่า ‘สัญญา’ เสมอไป การทำสัญญาเป็นลายลักษณ์อักษร คือการบันทึกข้อตกลงระหว่างคน 2 คน ไม่ว่าจะเป็นการตกลงและเซ็นสัญญากันที่ไหน เซ็นบนกระดาษทิชชูในผับก็ใช่ หรือคุยกันผ่านไลน์ก็ใช่เหมือนกัน สิ่งสำคัญเหนือรูปแบบการเซ็นสัญญาและทำเอกสารคือขอให้คุยกันให้ครบทุกประเด็นก่อนเซ็น จะรักกัน เกลียดกัน เขียนทุกเรื่องให้ดีที่สุดในข้อตกลงระหว่างกันนั้น”
ธุรกิจตัวคนเดียว
แม้ชื่อนี้อาจฟังดูเหงา แต่ขวัญบอกว่า ทุกวันนี้สบายใจดี
มันเริ่มจากปัญหาที่เธอหาพาร์ตเนอร์ไม่ได้สักที เพราะสิ่งที่เธอทำต่างกับวิถีอาชีพที่ปรึกษากฎหมายแบบดั้งเดิม เมื่อหาไม่ได้ ก็ทำคนเดียวไปเลยแล้วกัน
แต่เธอมี Outsource ที่ช่วยสนับสนุนงาน LawXTech หลายด้าน เช่น งานบัญชี หรือเพื่อนร่วมอาชีพที่ต่างถนัดกฎหมายเฉพาะด้าน
“เราไม่มีภาระเรื่อง Operating Cost จึงให้บริการแบบ Subscription ได้ ถ้าเป็น Law Firm จะทำไม่ได้ เพราะ Overhead Cost สูงมาก
“ข้อดีถัดมา คือเราหาคนเก่งที่ตรงโจทย์ลูกค้าได้ง่ายขึ้น ปัจจุบันคนเก่งมักไม่อยากทำงานประจำในออฟฟิศ เราเลยจ้างเขาเป็น Outsource แทน
“สุดท้ายคือ AI ช่วยได้มาก (ลากเสียง) ที่ขวัญออกแบบโมเดล Subscription ขึ้นมาได้ก็เพราะ AI ช่วยคำนวณทุกอย่าง มันไม่เคยปฏิเสธ มันเกิดมาเพื่อเป็นเพื่อนเราเลย การทำงานกับคนเป็นเรื่องที่ปวดหัวที่สุด แต่เมื่อทำคนเดียว สิ่งที่โฟกัสได้มากขึ้นคือลูกค้า เอาพลังงานไปดูแลลูกค้าได้อีกเยอะเลย”
ธุรกิจที่ส่งต่อได้
“การส่งต่อธุรกิจคือการส่งต่อความมั่งคั่งที่ยั่งยืนที่สุดให้ลูก” คุณแม่ลูก 1 ยืนยัน
ขวัญตั้งโจทย์ใหม่ให้กับตัวเองเมื่อได้ไปงาน Family Business Forum ของ The Cloud ว่า จะสร้างความมั่งคั่งให้กับลูกน้อยวัยใกล้ 2 ขวบอย่างไรดี
“สมมติเราส่งต่อทรัพย์สิน ให้เงิน ให้บ้าน ให้รถ สุดท้ายมันก็หมดไป แต่ถ้าเราวางแผนธุรกิจนี้ให้ดีและส่งต่อ ‘ความเป็นเจ้าของธุรกิจ’ ให้ลูก โดยที่เราไม่ต้องกดดันว่าลูกจะต้องมาทำต่อหรือไม่ นั่นน่าจะเป็นทางเลือกในการส่งต่อความมั่งคั่งที่ยั่งยืนที่สุด”
ขวัญแยกชัดเจนระหว่าง ความเป็นเจ้าของ (Ownership) กับการบริหาร (Management) เป้าหมายคือลูกของขวัญจะได้เป็นเจ้าของธุรกิจ LawXTech โดยไม่ต้องมีภาระในงานบริหาร ไม่จำเป็นต้องเรียนนิติศาสตร์หากไม่อยากทำ
ธุรกิจที่วางระบบการบริหารชัดเจนก็ให้มืออาชีพมาดูแลต่อได้ ส่วนทรัพย์สินของธุรกิจจะเติบโตกลายเป็นความมั่งคั่งที่เพิ่มพูนให้กับเจ้าของต่อไป
นิยามของบริษัทและบริการที่เธอคลอดมาเองกับมือ ซึ่งเป็นแก่นของ LawXTech ขวัญบอกว่านี่คือ ‘นักวางแผนกฎหมาย’ (Legal Strategist) มากกว่า ‘ที่ปรึกษากฎหมาย’ (Legal Consultant) เพราะคนทั่วไปจะมาหาที่ปรึกษาก็ต่อเมื่อมีปัญหา แต่เธอชอบชวนให้คนวางแผนเพื่อป้องกันปัญหาเสียมากกว่า
และด้วยเหตุผลเดียวกับที่คนรู้จักการวางแผนการเงิน จะปลดล็อกเรื่องเงินไปทั้งชีวิต คนรู้จักวางแผนสุขภาพอาจอยู่ได้ถึงร้อยปี หากคนรู้จัก (หรืออย่างน้อยรู้จักเพื่อนคู่คิด) ที่ช่วยวางแผนกฎหมายให้ ธุรกิจและชีวิตเราก็อยู่ได้อย่างปราศจากความเสี่ยง เติบโตในทุกก้าวได้อย่างมั่นใจ
“กฎหมายไม่ได้เป็นไม้เรียวเสมอไป LawXTech ตั้งใจเป็น Legal Buddy เพื่อเปลี่ยนมุมมองกฎหมายแบบเดิม ๆ เราพยายามใช้ทั้งการเล่าเรื่องให้ง่าย มีเครื่องมือให้ใช้ พอคนเห็นหน้าตาเรา เขาก็บอกว่าเข้าถึงง่าย (หัวเราะ) ทุกครั้งหลังทำเวิร์กช็อป ผู้เรียนชอบมาบอกว่ามันช่วยเปิดโลกเขามาก ทุกอย่างจัดการได้ ทำให้มั่นใจในชีวิตมากขึ้น กฎหมายไม่ได้เป็นเรื่องไกลตัวหรือน่ากลัวอีกต่อไป และความรู้สึกนี้มันเติมเต็มชีวิตและไฟในการทำงานของเราเสมอเลย”
Website : lawxtech.io
