คอลัมน์อ่านอร่อย เดินทางมาถึงบทความชิ้นสุดท้ายแล้ว จึงขอนำเสนอเรื่องราวน่าประทับใจเกี่ยวกับ ‘การปิดร้าน’ ค่ะ : ) 

ต้นปี 2023 คาเฟ่เล็ก ๆ แห่งหนึ่งในปารีสปิดตัวลง กลายเป็นความเสียดาย (และเสียใจ) อย่างยิ่งของบรรดาลูกค้าประจำ

คาเฟ่แห่งนี้คือ ‘Le Castiglione’ หรือที่ลูกค้าเรียกกันสั้น ๆ ง่าย ๆ ว่า ‘Casti’ ค่ะ 

Casti เปิดทำการมาราว 3 ทศวรรษ เป็นร้านที่ลูกค้ารักมาก และถือเป็นสัญลักษณ์ทางสังคมและวัฒนธรรมอย่างหนึ่งของมหานครปารีส แม้จะไม่ได้สวยงามหรูหราเหมือนร้านอาหารฝรั่งเศสชั้นหนึ่ง แต่ลูกค้ารักในความเรียบง่ายสบาย ๆ ของร้านยิ่งกว่าสิ่งใด

ความโดดเด่นของคาเฟ่แห่งนี้ คือได้ชื่อว่าเป็น ‘Fashion’s Canteen’ หรือร้านอาหารของคนทำงานแฟชั่นค่ะ เพราะตั้งอยู่ในย่านบูทีกและแฟชั่นอันโด่งดังอย่าง Rue Saint-Honoré เป็นที่ตั้งแฟลกชิปสโตร์ของแบรนด์ดังระดับโลกมากมาย เช่น Hermès, Chanel, Dior, Goyard, BALENCIAGA, Saint Laurent, Gucci, Prada และอื่น ๆ นอกจากนั้นยังมีโรงแรมและร้านอาหารสวย ๆ อีกหลายแห่ง 

ย่านนี้เองที่ดีไซเนอร์ดัง ๆ บรรณาธิการนิตยสารแฟชั่น และ Buyer เดินกันขวักไขว่ในช่วงที่ปารีสมีงานแฟชั่นโชว์ รวมถึงงานใหญ่อย่าง Paris Fashion Week กล่าวกันว่าถนนเส้นนี้เองที่เป็นเหมือน ‘รันเวย์กลางแจ้ง’ ใจกลางปารีส

และจุดนี้เองค่ะที่ทำให้ Le Castiglione มีความโดดเด่นขึ้นมา เพราะท่ามกลางสีสันและความหรูหราของโลกแฟชั่น คาเฟ่เล็ก ๆ แห่งนี้มอบบรรยากาศอบอุ่นและคุ้นเคย ให้ลูกค้าได้ ‘หลบ’ จากความหรูหราฟู่ฟ่าของโลกแฟชั่นสักครู่ หาโมเมนต์เงียบ ๆ เพื่อพักใจและอยู่กับตัวเอง

Casti เป็นร้านที่เปิดตั้งแต่เช้าตรู่จนดึกดื่น เปิดตลอด 365 วัน แม้จะเป็นคืนคริสต์มาส คืนปีใหม่ หรือแม้แต่เดือนสิงหาคม (ที่เป็นฤดูร้อนและร้านค้าร้านอาหารส่วนใหญ่ในปารีสต่างหยุดยาวเพื่อให้คนทำงานได้พัก) แต่ Casti ก็ยังเปิดบริการ เพราะยังมีลูกค้าที่เป็นคนทำงาน เช่น คนขับรถกะดึก นักเขียนนิตยสารแฟชั่นที่ยังต้องส่งงานตามเดดไลน์ และนักท่องเที่ยวที่ต้องการอาหารอร่อยในบรรยากาศอบอุ่นเป็นกันเอง

ภายในร้าน บริกรในเครื่องแบบรีดเรียบกริบเคลื่อนไหวอย่างคล่องแคล่วผ่านเก้าอี้บุกำมะหยี่สีแดงสดใส พยักหน้าและยิ้มน้อย ๆ ต้อนรับลูกค้า เสิร์ฟเมนูคอมฟอร์ตฟู้ดสไตล์ฝรั่งเศส เช่น สเต๊กกับมันฝรั่งทอด ซุปหัวหอมร้อน ๆ Casti Burger ที่เป็นซิกเนเจอร์ของร้าน แซนด์วิชต่าง ๆ Croque Monsieur หรือแซนด์วิชไส้แฮมชีสย่าง แต่ถ้าใครอยากกินเบา ๆ ที่นี่ก็มีสลัดสดกรอบหลากหลายให้เลือก มีกาแฟและเค้กอร่อย ๆ แอปเปิลทาร์ตขวัญใจลูกค้า และยังมี Happy Coffee Hour ก่อนเที่ยงด้วย

บรรดาลูกค้าของ Casti ก็เรียกได้ว่ามีทุกอาชีพ ช่วงเช้ามืดเป็นคนขับแท็กซี่ที่เพิ่งจบกะดึกหรือคนอบขนมปังที่แวะมาซื้อกาแฟก่อนเข้างาน ช่วงสาย ๆ ร้านจะเต็มไปด้วยพนักงาน Concierge ของโรงแรมใกล้เคียงและพนักงานร้านเสื้อผ้าที่ต้องการอาหารเช้าก่อนเข้างานเช่นกัน ช่วงพักกลางวันมักจะเป็นนักท่องเที่ยว นักข่าว นักเขียน และคนทำงานสายแฟชั่นแถวนั้น ช่วงบ่ายลูกค้าจะเบาบางลงหน่อย ส่วนใหญ่เข้ามาดื่มกาแฟและนั่งคิดงานเงียบ ๆ พอตกดึก Casti จะเต็มไปด้วยช่างภาพ นางแบบ และนักเขียนสายแฟชั่นที่ต่างอยากหลบจากความตื่นเต้นวุ่นวายของอาฟเตอร์ปาร์ตี้ 

ทุกคนมุ่งหน้ามา Casti เพราะที่นี่มีแสงไฟอบอุ่นที่คุ้นเคย ตลอดเวลาเกือบ 30 ปีที่ Le Castiglione เปิดบริการทุกวันไม่เคยหยุดพัก 

บางทีเสน่ห์ของ Casti อาจจะอยู่ที่ความเป็นธรรมชาติ ไม่ต้องพยายามอะไรมาก เมนูตลอด 30 ปีก็แทบจะเหมือนเดิม ลูกค้าเดินเข้ามาตอนบ่าย 2 หรือตี 2 พนักงานก็จะยังคงทักทายอย่างคุ้นเคยเช่นเดิม จำได้หมดว่าลูกค้าคนนี้ชอบนั่งมุมไหน เครื่องดื่มแก้วโปรดคืออะไร ชอบเบอร์เกอร์สุกระดับใด 

ลูกค้าประจำต่างเรียก Casti ว่า ‘The café that never judged.’ ไม่ว่าลูกค้าจะอยู่ในอารมณ์ไหน ที่นี่พร้อมมอบบรรยากาศดี ๆ ให้โดยไม่ไปละลาบละล้วง และยังอาจได้นั่งติดกับดีไซเนอร์ชื่อดัง บรรณาธิการนิตยสารแฟชั่นชื่อก้องโดยไม่รู้ตัว

ลูกค้าที่เป็นนางแบบคนหนึ่งกล่าวถึง Casti ว่า “ฉันมาที่นี่ทุกครั้งเวลาอกหัก พนักงานจะไม่ถามอะไรจุกจิกเลย แต่จะเสิร์ฟซุปร้อน ๆ ให้”

แต่แล้วต้นปี 2023 ร้านก็ปิดตัวลง โคมไฟแสนสวยที่สว่างไสวมาตลอดเกือบ 30 ปีถูกปลดลงและเก็บลงกล่อง ที่นี่กำลังจะกลายเป็นร้านบูทีกแห่งใหม่ของแบรนด์ระดับโลกอย่าง Gucci

ข่าวนี้ทำให้ชาวเมืองปารีสจำนวนไม่น้อยรู้สึกว่าบางอย่างที่แสนดีกำลังจะหายไปจากชีวิตประจำวัน

Julie Gilhart ผู้บริหารแบรนด์แฟชั่นซึ่งเป็นลูกค้าประจำของ Casti เล่าให้นิตยสาร Vogue ฟังว่า เธอกลับมาสั่งสลัดจานโปรดแสนเรียบง่ายกินที่นี่เป็นครั้งสุดท้ายก่อนร้านจะปิด 

“ฉันไม่ได้ต้องการเมนูอะไรใหม่ ๆ เลย” Gilhart กล่าว “แค่อยากจดจำความรู้สึกของตัวเองไว้เวลามากินที่นี่ ก็หลายปีอยู่นะคะ” เธอยังกล่าวว่า Casti ไม่ใช่แค่ร้านอาหาร แต่เป็นสถานที่ที่เกิดเรื่องราวต่าง ๆ ขึ้นมากมาย

สไตลิสต์ชาวญี่ปุ่นรายหนึ่งระบุว่า เธอออกแบบคอลเลกชันแรกในชีวิตเสร็จสมบูรณ์ในร้าน Casti นี่แหละ ใช้วิธีวาดลงบนกระดาษเช็ดปากเลยทีเดียว “กลิ่นกาแฟหอม ๆ กลิ่นเนยดี ๆ นั่นแหละก้าวแรกของฉันค่ะ” 

Henri คือคนขับแท็กซี่ที่แวะมาซื้อกาแฟทุกเช้าและอ่านหนังสือพิมพ์ เมื่อภรรยาของเขาเสียชีวิตไป เขามาที่นี่บ่อยกว่าเดิม พนักงานจะเก็บโต๊ะประจำของเขาไว้ให้ “มาที่นี่เมื่อไรจะไม่เหงาเลย” Henri กล่าว 

“ปารีสอาจจะยุ่งเหยิงวุ่นวาย แต่ Casti ทำให้เรานิ่งได้”

อย่างที่เกริ่นไปว่า Casti ได้ชื่อว่าเป็น Fashion’s Canteen เพราะอยู่ใกล้ถนนสายแฟชั่นและคนทำงานด้านแฟชั่นมากินกันเยอะ เป็นเหมือนจุดพักใจสำหรับคนทำงาน อุตสาหกรรมแฟชั่นต้องการคนทำงานที่รวดเร็วและพร้อมรับมือความเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา ดังนั้น ความนิ่งและความเงียบที่ Casti จึงเป็นเหมือนของขวัญล้ำค่า ลูกค้าไม่ต้องห่วงเรื่อง Performance ไม่ต้องปั้นหน้าหรือประดิษฐ์คำพูดอะไร แค่เข้ามากิน พักใจ แล้วไปต่อ

จากรายงานของ Vogue เมื่อข่าวแพร่สะพัดออกไปว่า Le Castiglione กำลังจะปิดตัวลง โลกออนไลน์ก็เต็มไปด้วยข้อความอาลัยอาวรณ์จากลูกค้าที่หลั่งไหลมามากมาย

ข้อความจากลูกค้าก็เช่น My safe place is gone. บางคนขอบคุณสำหรับทุก ๆ ค่ำคืนที่เขาได้มานั่งเงียบ ๆ ที่นี่เพื่อครุ่นคิดเรื่องชีวิต 

มีข้อความหนึ่งเขียนว่า Paris feels smaller now. 

Tim Blanks นักวิจารณ์แฟชั่น กล่าวถึง Casti ว่า “ที่นี่มอบความจริงใจที่หาที่ไหนไม่ได้ เราผูกพันกับร้านนี้ และเราก็รู้สึกมาตลอดว่า Casti จะอยู่ตรงนั้น เป็นที่พึ่งให้เราเสมอ”

เขาโพสต์ขอบคุณร้านว่า “นานถึง 30 ปีที่ผมมากินที่นี่ตลอดงานแฟชั่นวีกไม่รู้กี่ครั้ง Casti เป็นร้านที่ดีที่สุดเวลาผมอยากอยู่กับตัวเองเงียบ ๆ ไม่ใช่แค่สำหรับผมนะ แทบทุกคนที่ผมรู้จักเลยแล้วกัน”

ในช่วงไม่กี่วันสุดท้ายก่อนปิดร้าน ลูกค้าประจำทยอยหลั่งไหลมากินสั่งลา โดยสั่งเมนูโปรด ถ่ายภาพเป็นที่ระลึก และนั่งนานเป็นพิเศษเพื่อซึมซับความทรงจำ บริกรฝืนยิ้มให้และต้องควบคุมตัวเองไม่ให้ร้องไห้ และยังกล่าวต้อนรับลูกค้าด้วยวลี Bonsoir เช่นเดิม แม้เสียงจะสั่นเครือไปสักนิด

พนักงานคนหนึ่งทำงานที่นี่มานาน 12 ปี และอยู่ช่วยงานจนกระทั่งข้าวของชิ้นสุดท้ายถูกแพ็กลงกล่อง

มีคำกล่าวจากลูกค้าคนหนึ่งในคืนปิดร้านว่า 

We wanted to keep it open forever. But forever doesn’t exist.

อยากให้ร้านเปิดบริการตลอดไป แต่ ‘ตลอดไป’ มันไม่มีอยู่จริงน่ะสิ

คืนนั้น ขณะที่แสงไฟจากโคมหรี่ลงเมื่อใกล้เวลาปิดร้าน ลูกค้าทุกคนนิ่งเงียบและพยายามกลั้นน้ำตา 

คาเฟ่เล็ก ๆ อย่าง Casti ถือเป็นตัวละครสำคัญในวัฒนธรรมการกินดื่มของปารีส ลูกค้าไม่ได้มาที่นี่แค่เพื่อ ‘กิน’ แต่ที่นี่เป็นสถานที่ใช้ชีวิต 

ลูกค้าบางคนมาวันละ 2 ครั้งทุกเช้าและเย็นเพื่อดื่มกาแฟ วันนี้เราอาจได้นั่งข้างเพื่อนใหม่ที่ไม่รู้จักกันมาก่อน แต่พร้อมจะเปิดบทสนทนาน่าสนใจ เสียงช้อนและจานกระทบกันกลายเป็นบทเพลงประจำร้าน และพนักงานที่คุ้นเคยกลายเป็นส่วนประกอบอันสำคัญที่ทำให้ลูกค้า ‘ติด’ จนไม่อยากให้ร้านปิดตัวลง

กล่าวกันว่าชาวปารีเซียงแทบทุกคนมีร้านแบบ Casti เป็นร้านโปรดประจำใจ คาเฟ่ที่ ‘เข้าใจ’ เวลาเราอยู่ในโหมดไม่อยากคุยกับใคร ร้านอาหารเล็ก ๆ ที่เข้าไปแล้วเหมือนเวลาหยุดอยู่กับที่ไปสักพักให้เราได้ปรับตัว 

ร้านเหล่านี้เองที่เป็นดั่ง ‘ห้องนั่งเล่น’ ประจำปารีส ต้อนรับลูกค้าทุกระดับตั้งแต่ดีไซเนอร์จนถึงคนขับแท็กซี่ นักเรียนนักศึกษา คนทำงาน ไปจนถึงคนอกหัก คนเหงา และเหล่าคนที่กำลังมีความรัก 

ดังนั้น เมื่อร้านแบบนี้ปิดตัวลง ลูกค้าจึงรู้สึกเหมือนส่วนหนึ่งของร่างกายตายจาก เพราะร้านเล็ก ๆ ร้านหนึ่ง บรรจุความทรงจำในชีวิตของลูกค้าไว้มากมาย 

Fabrice Couet และ Claudia Castro เจ้าของร้าน Casti ร่วมกันไปเปิดร้านใหม่ใกล้ ๆ กันนั่นเอง ชื่อ ‘Café des Tuileries’ และนำเอาเมนูโปรดบางอย่างของลูกค้าไปเสิร์ฟด้วย คือ Casti Burger และแอปเปิลทาร์ตที่ลูกค้ารักนักหนา 

Casti Burger และทาร์ตแอปเปิลกับไอศกรีม เมนูยอดนิยมของร้าน 

ภาพ : www.thoroughlymodernmilly.com, cheriecity.co.uk

ลูกค้าประจำของ Casti หลายคนตามไปกินแล้วกลับมารีวิวว่า “ก็อร่อยนะ แต่มันไม่เหมือนเดิม” 

Couet ให้สัมภาษณ์กับนิตยสาร Vogue ว่า “มันเศร้านะ เป็นเรื่องทำใจยากที่จะต้องยอมรับว่า Casti ปิดตัวแล้ว เพราะมันคือสถานที่ที่ครั้งหนึ่งเคยเต็มไปด้วยเรื่องราวของลูกค้า ทุกคนแฮปปี้ แล้วอยู่ดี ๆ ก็อ้าว! ร้านปิดซะงั้น…”

อย่างไรก็ดี ร้านเล็ก ๆ อย่าง Le Castiglione อาจไม่เคย ‘ปิด’ แต่ยังคงงดงามอยู่ในใจลูกค้าตลอดไป 

เพราะลูกค้าอาจจะลืมว่าวันนั้นตัวเองสั่งเมนูอะไร แต่ไม่มีทางลืม ‘ความรู้สึก’ ที่ได้รับทุกครั้งเมื่อไปร้านนี้ ความรู้สึกผ่อนคลาย การได้อยู่กับตัวเอง การต้อนรับที่อบอุ่น ความมีชีวิตชีวาที่ยังคงเคารพความเป็นส่วนตัวของลูกค้า เป็นพื้นที่สบายใจของทุกคน

คอลัมน์อ่านอร่อย เดินทางด้วยกันกับคุณผู้อ่านมาเกือบ 3 ปีแล้ว ขอขอบคุณจากใจนะคะ

จนกว่าจะพบกันใหม่ค่ะ 😊