Time Still Turns the Pages (年少日記)

Type : ภาพยนตร์ฮ่องกง

Genre : Drama

Writer & Director : Nick Cheuk

Actors : Lo Chun Yip, Ronald Cheng, Hanna Chan, Rosa Maria Velasco, Sean Wong

กำหนดฉายครั้งแรกในประเทศไทย : 17 สิงหาคม ปี 2024 ในเทศกาลภาพยนตร์ฮ่องกง 2024 พลังหนังขับเคลื่อนเมือง และนิทรรศการหนังฮ่องกง (Hong Kong Film Gala Presentation & Dynamic Cityscapes of Hong Kong Films Exhibition) 

ความยาว : 1 ชั่วโมง 35 นาที

**ข้อเขียนต่อไปนี้ไม่มีการเปิดเผยเนื้อหาสำคัญของภาพยนตร์**

“คุณเคยคิดจะฆ่าตัวตายไหม” คงเป็นคำที่ไม่มีใครกล้าถาม ทว่าภาพยนตร์เรื่อง Time Still Turns the Pages ตั้งคำถามเรื่องปัญหานี้ไว้ได้อย่างน่าสนใจ

Time Still Turns the Pages คือหนึ่งในภาพยนตร์ฮ่องกงที่สร้างปรากฏการณ์ใหม่ให้กับวงการภาพยนตร์ และส่งต่อปรากฏการณ์นั้นให้อีกหลายประเทศทั่วโลก นี่คืองานสร้างของผู้กำกับฮ่องกงที่เรียกได้ว่าเป็นคลื่นลูกใหม่ของวงการก็ว่าได้ 

ถ้าใครที่เคยประทับใจกับหนังฮ่องกงที่ยังคงความคลาสสิกอยู่เสมอ ไม่ว่าจะเป็นงานของผู้กำกับ ปีเตอร์ ชาน (เถียน มี มี่ 3650 วันรักเธอคนเดียว, ปี 1996), หว่องกาไว (Chungking Express, ปี 1994), ตู้ฉีฟง (A Moment Of Romance – ผู้หญิงข้า…ใครอย่าแตะ, ปี 1990) เรื่องนี้คืออีกหนึ่งภาพยนตร์ฮ่องกงที่ไม่ควรพลาด

บางเวลา เหมือนตัวเองไม่มีค่าสำหรับใครเลย 

เป็นข้อความที่ปรากฏบนโพสต์แรกที่แนะนำ Time Still Turns the Pages ของโรงภาพยนตร์ House Samyan ซึ่งกำลังจะเข้าฉายช่วงกลางเดือนสิงหาคม พร้อมกับมีงานเสวนา และพูดคุยกับ นิค เฉ็ก (Nick Cheuk) ผู้กำกับภาพยนตร์เลือดใหม่ชาวฮ่องกง

การเดินทางของภาพยนตร์สู่สายตาผู้ชม สร้างปรากฏการณ์ที่น่าติดตามมากมายในแวดวงของภาพยนตร์ฮ่องกงและคอหนังฮ่องกงจากทั่วโลกที่เฝ้าติดตาม ภาพยนตร์การันตีความเข้มข้น เล่าเรื่องได้อย่างเศร้าลึกและละเมียดละไม การันตีคุณภาพด้วยการได้รับการเสนอชื่อเข้าชิงรางวัลมากมาย 

เราอยากชวนมาถอดบทเรียน 5 ปรากฏการณ์สำคัญของหนังฮ่องกงฟอร์มเล็กเรื่องนี้ที่กำลังได้รับความสนใจและได้รับเสียงชื่นชมมากมายจากนักวิจารณ์ทุกสำนัก รวมถึงผู้รับชมจากหลายประเทศ

ความท้าทายของการหยิบประเด็นการฆ่าตัวตายมานำเสนอ

Time Still Turns the Pages บอกเล่าเรื่องราวของคุณครูโรงเรียนมัธยมปลาย เขาได้พบจดหมายที่ไม่เปิดเผยชื่อ เขียนถึงการไม่อยากมีชีวิตอยู่ จึงพยายามค้นหาว่าใครคือเจ้าของจดหมาย เพื่อที่จะหยุดยั้งการฆ่าตัวตาย ขณะเดียวกันตัวเขาเองก็มีบาดแผลไม่ต่างจากเจ้าของจดหมาย ชีวิตครอบครัวที่ไปไม่ถึงฝั่งฝัน ภรรยาขอหย่า พ่อของเขากำลังจะจากไป การประคับประคองให้ตัวเองผ่านไปได้ในแต่ละวันก็ไม่ใช่เรื่องง่าย 

อีกทั้งอดีตในวัยเยาว์อันเจ็บปวดที่คอยบั่นทอน ทำให้เขายังก้าวข้ามผ่านไปไม่ได้ การได้อ่านจดหมายของคนที่กำลังสิ้นหวังกับการมีชีวิตอยู่ ทำให้เขาอยากจะช่วยเหลือเจ้าของจดหมาย และในขณะเดียวกันก็อาจจะช่วยเยียวยาให้เขาหลุดพ้นจากบาดแผลในอดีต

นิค เฉ็ก เป็นผู้กำกับฮ่องกงรุ่นใหม่ เขาเขียนบทและกำกับ Time Still Turns the Pages ด้วยตนเอง บทภาพยนตร์เรื่องนี้ได้รับการพัฒนามาเป็นระยะจากความสนใจของเขา โดยหยุดพักไปในช่วงปี 2015 เพราะการสูญเสียเพื่อนสนิทในสมัยมหาวิทยาลัยจากการฆ่าตัวตาย สิ่งที่เพื่อนทิ้งไว้ให้เขาคือจดหมายฉบับสุดท้ายก่อนจากไป 

เหตุการณ์นี้มีผลต่อจิตใจและอารมณ์ความรู้สึกของนิคเป็นอย่างมาก หลังจากนั้นเขาก็ทบทวนบทภาพยนตร์อีกครั้ง ทิศทางของภาพยนตร์จึงมุ่งเน้นไปที่การนำเสนอปัญหาการฆ่าตัวตาย ความเคร่งเครียดและความกดดันทางการศึกษาของนักเรียนในฮ่องกง 

เมื่อพัฒนาบทจนเสร็จในปี 2019 เขาจึงยื่นขอทุนจาก Hong Kong Film Development Council’s ‘First Feature Film Initiative’ ซึ่งเป็นทุนของรัฐบาลที่ต้องผ่านการคัดเลือก โดยให้ทุนกับผู้นำเสนอโปรเจกต์ภาพยนตร์ที่น่าสนใจ เป็นการบ่มเพาะนักทำหนังฮ่องกงให้ก้าวสู่อุตสาหกรรมภาพยนตร์อย่างมืออาชีพ และในที่สุดโปรเจกต์หนังของนิคก็ได้รับการคัดเลือกให้ได้รับทุน

จนกระทั่งในปี 2020 เอ๋อ ตง ชิน (Derek Yee Tung-sing) หนึ่งผู้กำกับภาพยนตร์ฮ่องกงที่มีผลงานมากมาย ได้เข้ามามีส่วนร่วมในงานและเป็นโปรดิวเซอร์ของภาพยนตร์เรื่องนี้ ในเวลาต่อมานิคตัดสินใจเปลี่ยนชื่อภาพยนตร์จาก Suicide Note เป็น Time Still Turn the Pages โดยได้รับแรงบันดาลใจมาจากเนื้อเพลง So Far Away ของวงอเมริกันเมทัล Avenged Sevenfold ที่บอกเล่าถึงการสูญเสียคนที่รักไป ความเปราะบาง ความอ่อนแอ และใจซึ่งแหลกสลายจนไม่อยากจะมีชีวิต 

คำถามเกี่ยวกับการฆ่าตัวตายมักเป็นคำถามที่เราจะเลี่ยงถามผู้ที่กำลังเผชิญปัญหา ในสังคมเอเชียรวมถึงในประเทศไทยมองว่าการพูดถึงความตายเป็นเรื่องน่ากลัว เป็นลางร้าย ความตายเป็นสิ่งที่ไม่ควรพูดถึง เราจึงอาจจะไม่ได้เตรียมรับมือกับความตายหรือการป้องกันการฆ่าตัวตาย 

สัญญาณของการฆ่าตัวตายที่ผู้คนที่บาดเจ็บทางร่างกายและจิตใจจึงส่งไม่ถึงเรา ในวันที่เขาจากไปแล้ว เราจึงเพิ่งตระหนักว่า ถ้าเพียงแต่เราได้ทำสิ่งนั้น เราได้ทำสิ่งนี้ให้เขา อยู่เป็นเพื่อนในวันที่เขาต้องการการสนับสนุนทางจิตใจ เขาก็คงไม่จากไป 

ปัญหาการฆ่าตัวตายคือหนึ่งในปัญหาสำคัญของโลก องค์การอนามัยโลก (World Health Organization) ให้ข้อมูลไว้ว่า การฆ่าตัวตายคือหนึ่งในปัญหาสำคัญอับดับ 4 ของวัยรุ่นที่มีอายุระหว่าง 15 – 29 ปี ในฮ่องกงปัญหาการฆ่าตัวตายของวัยรุ่นคือปัญหาที่น่าวิตกกังวลอย่างมาก 

ข้อมูลจากการศึกษาของ The Hong Kong Jockey Club Centre for Suicide Research and Prevention at the University of Hong Kong (HKU) พบว่าเมื่อเดือนพฤศจิกายนปีที่ผ่านมา มีสัญญาณเตือนเรื่องการฆ่าตัวตาย สังเกตได้จากจำนวนบันทึกของคนที่พยายามฆ่าตัวตายที่ได้รับการรายงาน มีจำนวน 22 รายในระหว่างเดือนสิงหาคม-ตุลาคม ตัวเลขดังกล่าวเพิ่มขึ้นเป็น 2 เท่าจากช่วงเวลาเดียวกันในปี 2022

ข้อมูลเชิงสถิติยังแสดงให้เห็นว่า สถิติการฆ่าตัวตายของผู้มีอายุระหว่าง 15 – 24 ปี เพิ่มขึ้นเป็น 2 เท่า มีจำนวน 12.2 คน ต่อ 100,000 คน ในปี 2022 ต่างจากปี 2014 ที่มีข้อมูลสถิติการฆ่าตัวตาย 6.2 คน ต่อ 100,000 คน แนวโน้มการคิดฆ่าตัวตายมักเกิดขึ้นกับวัยรุ่นที่เรียนอยู่ในชั้นมัธยมต้นและมัธยมปลายมีเพิ่มมากขึ้น ซึ่งปัญหาสำคัญที่ผลักให้วัยรุ่นเกิดความเครียด คือปัญหาด้านการเรียนและครอบครัวที่กดดัน

การสังเกตเห็นปรากฏการณ์ทางสังคมเกี่ยวกับปัญหาการฆ่าตัวตาย โรคซึมเศร้า และการทำร้ายทั้งร่างกายและจิตใจที่เกิดขึ้น รวมถึงประสบการณ์จากการสูญเสีย เป็นแรงผลักดันสำคัญที่ทำให้นิคสร้างสรรค์ Time Still Turns the Pages ออกมาได้อย่างลึกซึ้ง 

หากมองด้วยสายตาคนนอก บางครั้งเราอาจจะมองว่าปัญหาที่เกิดขึ้นเป็นเรื่องเล็ก เดี๋ยวก็ผ่านไป แต่ถ้าเราเปิดใจรับฟังเสียงของพวกเขา ปัญหาที่เราแต่ละคนเผชิญ ล้วนเต็มไปด้วยความยากลำบาก เรื่องที่คนอื่นมองว่าเป็นเรื่องเล็ก เป็นเรื่องใหญ่เสมอสำหรับผู้กำลังเผชิญหน้ากับปัญหา 

เส้นทางกล้าคิด กล้าสร้างสรรค์ เปิดใจรับฟัง ของผู้กำกับรุ่นใหม่

วัตถุดิบที่ดีในการสร้างสรรค์งานภาพยนตร์คือความหลงใหล นั่นคือสิ่งที่ผู้กำกับคนนี้มีอย่างเต็มเปี่ยม ความสนใจในงานภาพยนตร์ของนิคมีมาตั้งแต่ในสมัยวัยเด็ก ชีวิตการเรียนด้านวิชาการของเขาอาจจะไม่ได้โดดเด่นมากนัก ทว่าเขาสนใจในโลกของภาพยนตร์ 

หนึ่งในหนังที่สร้างแรงบันดาลใจสำคัญให้เขาคือ Good Will Hunting (ปี 1997) เขาค้นพบว่าตัวเองหลงใหลในโลกของแผ่นฟิล์ม การเรียนรู้โลกของหนังในโรงเรียนด้านภาพยนตร์พลิกชีวิตของเขา เขารู้สึกสนุกกับการเรียนรู้ ได้เรียนในสิ่งที่เขาสนใจ ภาพยนตร์เปิดพื้นที่ทางความคิดมากมาย ไม่ได้ตัดสินถูกผิด โลกของหนังที่ทำให้คิด สำรวจ และเรียนรู้ชีวิตที่หลากหลายมุมมอง

City University of Hong Kong Website บอกเล่าถึงเรื่องราวชีวิตของเขาไว้ว่า นิคศึกษาด้าน Creative Media ณ City University of Hong Kong หลังจากเรียนจบ เขาชัดเจนกับเส้นทางสายภาพยนตร์ โดยเริ่มต้นงานเขียนบท เป็นผู้ช่วยผู้กำกับ และได้เป็นผู้กำกับภาพยนตร์เรื่องแรกคือ Waiting to Drown… (ปี 2011) 

เขามุ่งมั่นในการทำงานสายนี้มาตลอด เขาเชื่อว่าการเรียนรู้ไม่ใช่การสอบให้ผ่าน แต่การเรียนรู้คือการสร้างฝันและเป้าหมาย เขาอยากนำเสนอความแปลกใหม่ให้กับภาพยนตร์ – Learning is not for passing exams, but for creating my dreams and goals. I will write a new chapter for local films.

Time Still Turns the Pages นอกจากจะได้รับทุนสร้างจาก Hong Kong Film Development Council’s ‘First Feature Film Initiative’ ซึ่งเป็นทุนสนับสนุนที่ทำให้เขาได้พิสูจน์ฝีมือในฐานะผู้กำกับภาพยนตร์แล้ว สิ่งที่เขาอยากสร้างให้เกิดการเปลี่ยนแปลง คือการสร้างการตระหนักรู้เกี่ยวกับปัญหาการฆ่าตัวตาย โดยไม่สร้างความหวาดกลัวให้กับผู้คน 

ตัวละครที่มีชีวิต ฉายภาพแทนของคนในสังคมที่กำลังเจ็บปวด

เด็กคือช่วงวัยที่ต้องการการเอาใจใส่ดูแล บาดแผลที่ได้รับในวัยเด็กยังคงส่งผลถึงปัจจุบัน Time Still Turns the Pages เล่าเรื่องราวของ เจ็ง (Cheng Yau-chun) ครูโรงเรียนมัธยมปลาย (รับบทโดย Lo Chun Yip) เขาคือชายวัยประมาณ 40 ปีที่ผ่านการทำงานมาได้สักระยะ ภายนอกดูมีความเป็นผู้ใหญ่ แต่ภายในแอบซ่อนความเจ็บปวด จากแรงกดดันของครอบครัว และการถูกทำร้ายในวัยเด็กจากพ่อคือ Cheng Chi-hung (รับบทโดย Ronald Cheng) ที่มีความคาดหวังมากมายในตัวเขา เราจะได้เห็นเจ็งในวัยเด็กที่ต้องแบกความรับผิดชอบเกินตัว การทำตามความต้องการของพ่อในเรื่องการเรียน ขณะที่เจ็งในวัยผู้ใหญ่ ก็ยังเผชิญกับปัญหาความสัมพันธ์ ชีวิตคู่ที่ไม่ได้สวยงามอย่างที่คิดไว้ ภรรยาที่ต้องการแยกทาง

อีกหนึ่งคนที่มีบทบาทสำคัญในเรื่องคือแม่ของเจ็ง (รับบทโดย Rosa Maria Velasco) เธอเลี้ยงดูลูกด้วยความใส่ใจ ขณะเดียวกันเธอเองก็ถูกทารุณจากสามี

สิ่งเหล่านี้ไม่ใช่ความปกติในสังคม แม้ว่าความคิดและความเชื่อของวัฒนธรรมจีนจะฝังรากลึกในเรื่องความเป็นสถาบันครอบครัว ทุกเทศกาลของวัฒนธรรมจีนล้วนผูกโยงกับการคงอยู่ของครอบครัว จากรุ่นสู่รุ่น ความคาดหวังและความรับผิดชอบต่อหน้าที่อันยิ่งใหญ่ การรักษาวงศ์ตระกูลก็ส่งต่อจากรุ่นสู่รุ่นเช่นกัน เด็กต้องเคารพผู้ใหญ่ ต้องเชื่อฟังผู้ใหญ่ ภรรยาต้องดูแลสามี 

บาดแผลของพ่อแม่ส่งต่อถึงลูก จากรุ่นสู่รุ่นที่เด็กต้องรับการสืบทอดหน้าที่บางอย่างจากครอบครัว ถึงแม้ว่าจะไม่ใช่ความต้องการ แต่พวกเขาก็ต้องทำ เพราะเป็นความคาดหวังจากครอบครัว

การเติบโตมาในครอบครัวที่คาดหวังและเรียกร้องมากมาย ทำให้เจ็งไม่ได้เป็นตัวของตัวเอง ไม่ได้ใช้ชีวิตในแบบที่ต้องการ สิ่งนี้ส่งผลถึงการประคับประคองความสัมพันธ์ในวัยผู้ใหญ่ ภาพยนตร์ร้อยเรียงประเด็นเหล่านี้ออกมาได้อย่างละเอียดอ่อน เข้าถึงอารมณ์ความรู้สึกของผู้ชม และเชื่อมโยงกับวัฒนธรรมของสังคมเอเชียได้ในหลายประเทศ

เสียงสะท้อนจากผู้ชม ต่อยอดสู่การฉายที่ยาวนานขึ้น

Time Still Turns the Pages เข้าฉายครั้งแรกที่ฮ่องกง ทำรายได้สัปดาห์แรก 1.93 ล้านดอลลาร์ฮ่องกง หลังจากนั้นการได้รับการรีวิวที่เป็นผลบวกจากนักวิจารณ์ ผู้เข้าชม ทำให้รายได้เพิ่มมากขึ้นถึง 15 – 16 ล้านดอลลาร์ฮ่องกง ในระยะเวลาไม่นาน เสียงตอบรับของผู้ชม ทำให้ภาพยนตร์ยืนระยะฉายอยู่ได้นานขึ้นกว่า 4 เดือน 

ในท้ายที่สุดจากเสียงสะท้อนส่วนใหญ่ที่เป็นไปในเชิงบวก ทำให้รายได้รวมของภาพยนตร์ที่ออกฉายในฮ่องกงอยู่ที่ 27 ล้านดอลลาร์ฮ่องกง หลายเสียงพูดว่าหนังหยิบยกและถ่ายทอดปัญหาเรื่องความรุนแรงในวัยเด็ก การฆ่าตัวตาย โดยเฉพาะปัญหาด้านการศึกษาที่มีค่อนข้างสูงในฮ่องกง รวมถึงปัญหาความรุนแรงในครอบครัวที่เกี่ยวพันและเป็นรากฐานของสังคม โดดเด่นทั้งด้านเนื้อหาที่เข้มข้น ลึกซึ้ง และความงดงามในเชิงภาษาภาพยนตร์

การที่ผู้คนแสดงความคิดเห็นส่งต่อผ่านช่องทางโซเชียลมีเดีย ให้ความสนใจหนังเรื่องนี้ รายได้ที่เพิ่มขึ้นและระยะเวลาการฉายที่ยาวนานขึ้น อาจสะท้อนถึงความเชื่อมโยงของคนดูกับตัวภาพยนตร์ เพราะครอบครัวและสถาบันการศึกษาคือที่แห่งแรกในการเรียนรู้ของทุกคน 

ทุกการกระทำของครอบครัวในวัยเด็ก ล้วนส่งผลต่อการใช้ชีวิตของเรา การอยู่ท่ามกลางความกดดัน ความคาดหวัง การต้องคอยทำให้ครอบครัวภาคภูมิใจ คือการแบกภาระอันหนักหน่วง

การดูหนังเรื่องนี้ทำให้เราฉุกคิดได้ว่า ครอบครัวควรจะเป็นพื้นที่แห่งความสบายใจ พื้นที่ปลอดภัย พื้นที่ที่คอยรับฟัง ประคับประคองอารมณ์ความรู้สึก โอบอุ้มให้เราอยากใช้ชีวิตหรือทำตามฝัน โดยปราศจากความคาดหวังและการตัดสิน

การันตีคุณภาพด้วยการเข้าชิงรางวัลมากมาย

สุดท้ายหนึ่งในปรากฏการณ์สำคัญที่รับรองคุณภาพของหนังเรื่องนี้ คือการได้รับการเสนอชื่อเข้าชิงรางวัลมากมาย โดยเข้าชิง 7 สาขา รางวัลม้าทองคำปี 2023 (Golden Horse Awards 2023) รางวัลใหญ่ทางด้านภาพยนตร์ของฮ่องกง ได้รับรางวัลผู้กำกับหน้าใหม่ (Best New Director Award) และขวัญใจผู้ชม (Audience Choice Award) เข้าชิง 3 สาขา เวทีเอเชียนฟิล์มอวอร์ดส์ ปี 2024 (Asian Film Awards 2024) ได้รับรางวัลผู้กำกับหน้าใหม่ (Best New Director Award) เข้าชิง 12 สาขา เวทีฮ่องกงฟิล์มอวอร์ดส์ ปี 2024 (Hong Kong Film Awards 2024) ได้รับรางวัลผู้กำกับหน้าใหม่ (Best New Director Award) ภาพยนตร์เรื่องนี้ยังติด 1 ใน 10 หนังฮ่องกงยอดเยี่ยมแห่งปี จากสมาคมนักวิจารณ์ภาพยนตร์แห่งฮ่องกง (Hong Kong Film Critics Society)

นี่คืออีกหนึ่งผลงานที่สร้างปรากฏการณ์ให้กับวงการภาพยนตร์ฮ่องกง และสร้างแรงบันดาลใจให้ผู้กำกับรุ่นใหม่ทั่วโลกในการสร้างสรรค์ผลงานที่มีความหมายต่อชีวิตและสังคม

5 ปรากฏการณ์ที่น่าเรียนรู้ของ Time Still Turns the Pages ทำให้เราเชื่อว่าพลังในการขับเคลื่อนชีวิตคือการเรียนรู้ การสังเกต และความกล้าในการตั้งคำถามต่อสังคม 

“คุณเคยคิดจะฆ่าตัวตายไหม” คือการตั้งคำถามกับปรากฏการณ์ที่หลายคนไม่กล้าถาม การถามเพื่อเปิดพื้นที่ให้เราได้รับฟังความเจ็บปวดของกันและกันมากขึ้น นี่คืออีกหนึ่งภาพยนตร์ฮ่องกงที่จะสร้างการเปลี่ยนแปลงอันยิ่งใหญ่และสั่นสะเทือนหัวใจของคนดูได้มากที่สุด